ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ವೇಗಳ ಜಾಲವು ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರು ದೀರ್ಘದೂರದ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಗಮ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಆರಾಮದಾಯಕವನ್ನಾಗಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NHAI) ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯೊಂದನ್ನು ಇರಿಸಿದೆ. ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಹೆದ್ದಾರಿ ಬದಿಯ ಸೌಕರ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ (Wayside Amenities – WSAs) ವಾಹನ ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಂಕ್ಚರ್ ರಿಪೇರಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.
ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ವಾಹನಗಳು ಕೆಟ್ಟು ನಿಂತರೆ ಅಥವಾ ಟೈರ್ ಪಂಕ್ಚರ್ ಆದರೆ, ಸವಾರರು ಪರದಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ. ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ಸಹಾಯ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು NHAI ಈ ಕೆಳಗಿನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:
ತಕ್ಷಣದ ಸಹಾಯ: ವಾಹನ ಸವಾರರಿಗೆ ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವುದು.
ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ: ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳು ಕೆಟ್ಟು ನಿಲ್ಲುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದು.
ಸಮಯದ ಉಳಿತಾಯ: ವಾಹನ ದುರಸ್ತಿಗೆ ಅಲೆದಾಡುವ ಸಮಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಸುಗಮ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವುದು.
ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ?
NHAI ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ National Highways Logistics Management Limited (NHLML) ಈ ಯೋಜನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲಿರುವ ವೇಸೈಡ್ ಸೌಕರ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು.
ಜಾಲದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 40 ರಿಂದ 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಂತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಇಂಧನ ಬಂಕ್ಗಳು, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳು, ಶೌಚಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನ (EV) ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಈಗ ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಹನ ದುರಸ್ತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳಲಿವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ವೇಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 25 ಕಿ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಚಿಂತನೆ ನಡೆದಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ (PPP): ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಡೆದಿರುವ ಆಪರೇಟರ್ಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು NHAI ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಆಗುವ ಲಾಭ
ಈ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ದೀರ್ಘದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಮಾಡುವ ಟ್ರಕ್ ಚಾಲಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ವರದಾನವಾಗಲಿದೆ. ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಜನಸಂಚಾರವಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಕೈಕೊಟ್ಟಾಗ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸವಾರರು ಹತ್ತಿರದ ವೇಸೈಡ್ ಸೌಕರ್ಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಭರವಸೆಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ‘ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಹಬ್’ (Integrated Service Hub) ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಮುಂದಿನ ನಡೆ
NHLML ತನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆದ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗುತ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲೇ ವಾಹನ ದುರಸ್ತಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.NHAI ನ ಈ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಕ್ರಮವು ಭಾರತದ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ವಿಶ್ವದರ್ಜೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತೊಂದರೆಮುಕ್ತ ಪ್ರಯಾಣದ ಅನುಭವ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ.
