ಬೆಂಗಳೂರು: ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ ಬುಲೆಟ್ ರೈಲು ಇದೀಗ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳುವತ್ತ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಗಂಟೆಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 280 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಸಂಚರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ರೈಲು, ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಐಷಾರಾಮಿ ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವೈ-ಫೈ ಆಧಾರಿತ ಮನರಂಜನೆ, ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಆಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿದೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಈ ಬುಲೆಟ್ ರೈಲಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಇಎಂಎಲ್(BEML) ಘಟಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಲಿರುವ ಈ ರೈಲಿಗೆ ‘ಭಾರತ್ ಬುಲೆಟ್ ಟ್ರೈನ್ ಬಿ-28′(B28) ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವ ಅಶ್ವಿನಿ ವೈಷ್ಣವ್ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಿಇಎಂಎಲ್‌ನ ಆದಿತ್ಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ರೈಲಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಗತಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೈಲಿನ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಗಂಟೆಗೆ 280 ಕಿ.ಮೀ ವೇಗ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವೇಗ 249 ಕಿ.ಮೀ
ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ಬುಲೆಟ್ ರೈಲು ಗಂಟೆಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 280 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗೆ 249 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ರೈಲು ಸುಮಾರು 202 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿರಲಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ಮೋಟಾರ್ ಬೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಟ್ರೈಲರ್ ಬೋಗಿಗಳು ಇರಲಿವೆ.
ಒಂದೇ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 557 ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಪ್ರಯಾಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಎರಡು ಎಂಟು ಬೋಗಿಗಳ ರೈಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ 16 ಬೋಗಿಗಳ ರೈಲಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು 1,114 ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಸಾಗಿಸಬಹುದು.
ಏಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೋಗಿ, ಒಂದು ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಬೋಗಿ
ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
* ಏಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ದರ್ಜೆಯ ಬೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ 3+2 ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಲಿದೆ.
* ಒಂದು ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ದರ್ಜೆಯ ಬೋಗಿಯಲ್ಲಿ 2+2 ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಲಿದೆ.
* ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಆರಾಮದಾಯಕವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾಲು ಚಾಚುವ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಇರಲಿದೆ.
* ವಿಶಾಲವಾದ ಕಿಟಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಎಲ್‌ಇಡಿ ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಲಿದೆ.
* ಲಗೇಜ್ ಇಡಲು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಗ್‌ಗಳಿಗೆ ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಇರಲಿದೆ.
ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೇಹದ ಅಳತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣದ ಅನುಕೂಲವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆಸನಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರೈಲಿನಲ್ಲೇ ವೈ-ಫೈ, ಮನರಂಜನೆ, ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯ
ಈ ಬುಲೆಟ್ ರೈಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅದರ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು.
ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ವೈ-ಫೈ ಆಧಾರಿತ ಮನರಂಜನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಇದರ ಮೂಲಕ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿರಲಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ:
* ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲು ಪವರ್ ಸಾಕೆಟ್‌ಗಳು.
* ಪ್ರಯಾಣದ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಎಲ್‌ಸಿಡಿ ಪರದೆಗಳು.
* ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ.
* ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಧ್ವನಿ ಪ್ರಕಟಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
* ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ಈ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಆರಾಮದಾಯಕವಾಗಿಸಲಿವೆ.
ವಿಶೇಷ ಚೇತನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೂ ಆದ್ಯತೆ
ಬುಲೆಟ್ ರೈಲಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಚೇತನರು ಮತ್ತು ಚಲನವಲನಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆ ಇರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ರೈಲಿನ ನೆಲ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟ್‌ ಫಾರ್ಮ್‌ ನ ಎತ್ತರವನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಒಂದೇ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ರೈಲು ಹತ್ತುವಾಗ ಮತ್ತು ಇಳಿಯುವಾಗ ಎದುರಾಗುವ ತೊಂದರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ.
ವೀಲ್‌ ಚೇರ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಬಾಗಿಲುಗಳು, ವಿಶೇಷ ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೌಚಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿದೋಷವುಳ್ಳವರಿಗಾಗಿ ಬ್ರೈಲ್ ಲಿಪಿಯ ಸೂಚನಾ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
557 ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಲನವಲನದ ತೊಂದರೆ ಇರುವ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನೂ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಶಬ್ದ ಕಡಿಮೆ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಅತಿ ವೇಗದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ವಿಶೇಷ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
ರೈಲಿನ ಮುಂಭಾಗ ಮತ್ತು ದೇಹದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಧಾರಿತ Computational Fluid Dynamics (CFD) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಗಾಳಿಯ ಪ್ರತಿರೋಧ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸುರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಒತ್ತಡದ ಅಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಬ್ದವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗಲಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ಬೋಗಿಯಲ್ಲೂ ಎರಡು ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ವಿವಿಧ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಆರಾಮದಾಯಕ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡಬಹುದು.
ಇದಲ್ಲದೆ ಆಧುನಿಕ ಬಯೋ-ಡೈಜೆಸ್ಟರ್ ಶೌಚಾಲಯಗಳು, ಶಬ್ದ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಕೋಚ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಓಡಾಡಲು ವಿಶೇಷ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ವೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಲಿದೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಉಳಿತಾಯಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಈ ಬುಲೆಟ್ ರೈಲು 25 ಕೆವಿ, 50 ಹರ್ಟ್ಜ್ ಸಿಂಗಲ್ ಫೇಸ್ ಎಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ.
ಇದರಲ್ಲಿ ರೀಜನರೇಟಿವ್ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ರೈಲು ವೇಗ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಾಗ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಚಲನಾ ಶಕ್ತಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಮತ್ತೆ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಾವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಸಂಚರಿಸಲಿದೆ? ಯಾವಾಗ ಆರಂಭ?
ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ಬುಲೆಟ್ ರೈಲನ್ನು ಮುಂಬೈ-ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಹೈಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಾರಿಡಾರ್ ಸುಮಾರು 508 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದೆ.
ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸೂರತ್-ವಾಪಿ ನಡುವಿನ ಸುಮಾರು 97ರಿಂದ 100 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ರೈಲಿನ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಸಂಚಾರ ಆರಂಭಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ.
ಲಭ್ಯವಿರುವ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯ ಯೋಜನಾ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2027ರ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಸೆಟ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, 2027ರಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಸಂಚಾರ ನಡೆಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಚಾರವನ್ನು 2027ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮುಂದಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಗರಿ
ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ಬುಲೆಟ್ ರೈಲಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಿಇಎಂಎಲ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಲಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಹೈಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಯೋಜನೆ ಇದಾಗಿದೆ.
ವಿದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ರೈಲು ನಿರ್ಮಾಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೂ ಈ ಯೋಜನೆ ನೆರವಾಗಲಿದೆ.
ಗಂಟೆಗೆ 280 ಕಿ.ಮೀ ಪರೀಕ್ಷಾ ವೇಗ, 557 ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ವೈ-ಫೈ, ಐಷಾರಾಮಿ ಆಸನಗಳು, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ಬುಲೆಟ್ ರೈಲು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಲು ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.
