ಬೆಂಗಳೂರು-ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ‘ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ’ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ನಡುವೆಯೇ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಕುರಿತು ದೊಡ್ಡ ವಿವಾದವೊಂದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ರಾಜ್ಯದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಕೋರಿ ಸ್ವತಃ ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ (EROs ಮತ್ತು AEROs) ಕನಿಷ್ಠ 61,059 ‘ಫಾರ್ಮ್-7’ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ಯಾವುದೇ ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಕಾರಣವನ್ನೇ ನಮೂದಿಸಿಲ್ಲ.
‘ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳು, 1960’ರ ಪ್ರಕಾರ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾರದ್ದಾದರೂ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ‘ಫಾರ್ಮ್-7’ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಸೂಕ್ತ ಕಾರಣವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. ನಿಗದಿತ ನಿಯಮದಂತೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗದ ಅಥವಾ ಕಾರಣ ನಮೂದಿಸದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಅರ್ಜಿಗಳ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ರಚನೆ
ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರು, ನಕಲಿ ಮತದಾರರು, ಅಪ್ರಾಪ್ತರು, ಮೃತಪಟ್ಟವರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯರಲ್ಲದವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮತದಾರರು ಸಿಗದೇ ಇದ್ದಾಗ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ (Auto-generated) ಈ ಫಾರ್ಮ್-7 ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಹಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರಿಂದ, “ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಕಾರಣ” ನಮೂದಿಸಬೇಕಾದ ಜಾಗವು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ.ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅದೇ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತಾನೇ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಬೇಡವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತಾನೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿದೆ!
ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ‘ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳ’ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರವೇ ಈ ಅರ್ಜಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಅಂತಿಮ ದಿನವಾದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22 ರಂದು ಒಂದೇ ದಿನ 10,105 ಅರ್ಜಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21 ರಂದು 10,314 ಅರ್ಜಿಗಳು ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿವೆ.
ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳ ತೆರವು
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರುಗಳು ಗಾಯಬ್!
ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ಆಘಾತಕಾರಿ ಮಾಹಿತಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. ಈ ‘ಫಾರ್ಮ್-7’ ಅರ್ಜಿಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾದ ಕೆಲವು ಮತದಾರರ ‘ಇಪಿಐಸಿ’ (EPIC) ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಆ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ (SIR) ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಗೈರುಹಾಜರಾದವರು, ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರು ಮತ್ತು ಮೃತಪಟ್ಟವರನ್ನು (ASDDO) ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಈಗಾಗಲೇ 1.07 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಯಾವುದೇ ಕಾರಣ ನೀಡದೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಆಟೋ-ಜನರೇಟ್ ಮಾಡಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತಿರುವುದು ಮತದಾರರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
SIR ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ಹೆಸರುಗಳು
SIR ಆರಂಭದಲ್ಲೇ 1.07 ಕೋಟಿ ಹೆಸರುಗಳ ಕಡಿತ
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಗೈರುಹಾಜರಾದವರು, ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರು, ನಕಲಿ ನೋಂದಣಿ ಹೊಂದಿರುವವರು ಮತ್ತು ಮೃತಪಟ್ಟವರು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಳಿಕ ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ 1.07 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಇದೀಗ ಅದೇ ವರ್ಗದ ಮತದಾರರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮ್-7 ಅರ್ಜಿಗಳು ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು, ಈಗಾಗಲೇ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಹಾಗೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಅನುಸರಿಸಲಾದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನಿಗದಿತ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸದ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸದಿರುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪಾಲನೆಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದೆ.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣವು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಡದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅರ್ಜಿಗಳ ಮೂಲ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವರಣೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮತದಾರರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ 61,059ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಫಾರ್ಮ್-7 ಅರ್ಜಿಗಳು ಕಾರಣಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿವೆ ಎಂಬ ವರದಿ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಾನುಸರಣೆಯ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅರ್ಜಿಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲಿವೆ.
