ದೆಹಲಿ-ಎನ್ಸಿಆರ್ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರ ದೈನಂದಿನ ಓಡಾಟಕ್ಕೆ ದೆಹಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಮೆಟ್ರೋ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ದೆಹಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (DMRC)ಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆದಾಯ ಬರುತ್ತದೆ.ಹಾಗಾದರೆ ಮೆಟ್ರೋ ಒಂದು ಗಂಟೆಗೆ ಸರಾಸರಿ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಗಳಿಸುತ್ತದೆ? ಆ ಹಣವನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿದೆ ಮಾಹಿತಿ.
ದೆಹಲಿ ಮೆಟ್ರೋದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ 60 ರಿಂದ 70 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ 80 ಲಕ್ಷದ ಗಡಿಯನ್ನೂ ದಾಟುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ DMRCಯ ಆದಾಯವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳೂ ಇದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
DMRCಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯ ಎಷ್ಟು?
2023-24ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ DMRC ಒಟ್ಟು ₹7,661 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. 2022-23ರಲ್ಲಿ ಈ ಆದಾಯ ₹6,919 ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿತ್ತು.
ಅಂದರೆ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ DMRCಯ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 10ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಒಂದು ಗಂಟೆಗೆ ಸರಾಸರಿ ₹1 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು
ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು 365 ದಿನಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿದರೆ, DMRCಯ ಸರಾಸರಿ ದೈನಂದಿನ ಆದಾಯ ಸುಮಾರು ₹21 ಕೋಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ದೆಹಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಸೇವೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ 5 ಗಂಟೆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ 11.30ರ ವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ದಿನದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಮಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸರಳ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದರೆ, ಮೆಟ್ರೋ ಒಂದು ಗಂಟೆಗೆ ಸರಾಸರಿ ₹1 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಗಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಇದು ಸರಾಸರಿ ಲೆಕ್ಕ ಮಾತ್ರ. ದಿನ, ಮಾರ್ಗ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಆದಾಯ ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿಜವಾದ ಗಂಟೆಯ ಆದಾಯ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ಟಿಕೆಟ್ ಮಾತ್ರ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಲ್ಲ
DMRCಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಹಣ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟು ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 10ರಿಂದ 20ರಷ್ಟು ಭಾಗ ಟಿಕೆಟ್ಯೇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.
ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿನ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು, ನಿಲ್ದಾಣದೊಳಗಿನ ಅಂಗಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳ ಬಾಡಿಗೆ ಕೂಡ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಆದಾಯ ತರುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಗರಗಳ ಮೆಟ್ರೋ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಹಾ ಸೇವೆಗಳೂ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ.
ಸುಮಾರು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ದೆಹಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಟಿಕೆಟ್ ದರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು 2017ರಲ್ಲಿ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ನಡೆದಿತ್ತು.
ಹೊಸ ದರದಲ್ಲಿ 2 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ₹10ರ ಬದಲು ₹11 ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. 2ರಿಂದ 5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ವರೆಗಿನ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ₹21 ದರ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ. ದೂರದ ಹಂತಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿವಿಧ ದರಗಳಲ್ಲಿ ₹1ರಿಂದ ₹4ರವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಮೆಟ್ರೋದಿಂದ ಬರುವ ಹಣ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ?
DMRC ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಜಂಟಿ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಪಾಲು ಇದೆ.
ಮೆಟ್ರೋದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯ ಮೊದಲು DMRCಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದನ್ನು ರೈಲುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಗತ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರೈಲುಗಳ ದೈನಂದಿನ ಸಂಚಾರ, ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ, ದುರಸ್ತಿ, ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ವೇತನ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣ ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರೋ ಜಾಲದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೂ ಹಣ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಎಲ್ಲಾ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಉಳಿಯುವ ಮೊತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಣಕಾಸು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ. DMRCಯ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
