ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ವಿಸ್ತರಣೆ; ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ?

ಬೆಂಗಳೂರು-ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ನೇತೃತ್ವದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ವಿಸ್ತರಣೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನೊಳಗಿನ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಸುಮಾರು ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆ, ಲಾಬಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮೀಕರಣಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಬಳಿಕ ನಡೆದ ವಿಸ್ತರಣೆಯೇ ಇದೀಗ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ವಿಸ್ತರಣೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸುತ್ತಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್, ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕೇಂದ್ರ ನಾಯಕತ್ವ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 20 ಮಂದಿಯ ಹೆಸರು ಅಂತಿಮಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಕೊನೆ ಕ್ಷಣದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಡುವೆ 19 ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಇದರೊಂದಿಗೆ 34 ಸದಸ್ಯರ ಸಂಪುಟದ ಬಹುತೇಕ ಸ್ಥಾನಗಳು ಭರ್ತಿಯಾದರೂ, ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅನೇಕ ಶಾಸಕರ ಅಸಮಾಧಾನ ಮಾತ್ರ ತಣ್ಣಗಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಕಸರತ್ತು; ಕೊನೆಗೆ ಹೊಸ ಸಮಸ್ಯೆ

ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಜೂನ್ 3ರಂದು ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ 13 ಮಂದಿ ಸಚಿವರು ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ 20 ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಗಳು ಖಾಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದವು. ಈ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಜೂನ್‌ನಿಂದಲೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಕಸರತ್ತಾಗಿತ್ತು.

ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕೇ? ಹೊಸ ಮುಖಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬೇಕೇ? ಯಾವ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ? ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ, ಹಳೆ ಮೈಸೂರು, ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ, ಕರಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರು ಭಾಗಗಳ ಸಮತೋಲನ ಹೇಗೆ ಸಾಧಿಸಬೇಕು? ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸ್ಥಾನ? ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಮುಂದೆ ಇದ್ದವು.

ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನದ ಲಾಬಿ ಮತ್ತು ಗುಂಪು ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವಂತೆ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಹಲವು ಶಾಸಕರ ಬೆಂಬಲಿಗರಿಂದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮುಖಂಡರ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಲಾಬಿ ಪಕ್ಷದ ವರ್ಚಸ್ಸಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು.

ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾವಣೆ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಯುವ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಮುಖಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ಕೇಂದ್ರ ನಾಯಕತ್ವದ ರಾಜಕೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು.

ಆದರೆ, ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿ ಹೊರಬಂದ ಬಳಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೊಸ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನಿಲುವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಆದರೆ ಹೊಸ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೂ ಮಹಿಳಾ ಸಚಿವರಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮುಜುಗರದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಅಸಮಾಧಾನಿತ ಶಾಸಕರೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಕುರಿತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಿರುವ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳಾ ಮುಖದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ದುರ್ಬಲತೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ. 2028ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರ ನಡುವೆ ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ವಿಚಾರವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮತೋಲನದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಹೊಡೆತ?

ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮೀಕರಣ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದದ್ದು. ಒಂದೆಡೆ ಪ್ರಬಲ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ನೀಡಬೇಕು; ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಯಾವುದೇ ಭಾಗ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಬಾರದು.

ಈ ಬಾರಿ ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಸಿಗದಿರುವುದು ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಶಾಸಕರು ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿರುವುದು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.

ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಕೇವಲ ‘20 ಸ್ಥಾನಗಳ ಹಂಚಿಕೆ’ಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಥಾನವೂ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರ, ಒಂದು ಸಮುದಾಯ, ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಗುಂಪಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದರೂ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನ ಹುಟ್ಟುವಂತಹ ಸ್ಥಿತಿ ಪಕ್ಷದ ಮುಂದಿತ್ತು.

ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಗೈರು; ಸಂದೇಶವೇನು?

ನೂತನ ಸಚಿವರ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕಾರ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಗೈರಾಗಿರುವುದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಇಂಧನ ನೀಡಿದೆ.

ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿವಕುಮಾರ್ ನಡುವಿನ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಹಾಗೂ ನಾಯಕತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. 2023ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ತೀವ್ರ ಪೈಪೋಟಿಯ ಬಳಿಕ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಯಾಗಿತ್ತು.

2026ರಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರವೂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕರಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ರಚನೆಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಗೈರುಹಾಜರಿ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಇದನ್ನೇ ನೇರವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ನಾಯಕರ ನಡುವಿನ ಹೊಸ ಸಂಘರ್ಷದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಗೈರುಹಾಜರಿ ಮಾತ್ರವೇ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಮೂಲ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ರಾಜೀನಾಮೆ ಬೆದರಿಕೆ: ಅಸಮಾಧಾನ ಬೀದಿಗೆ

ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ ಕೈತಪ್ಪಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶಾಸಕರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಕಡೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಖಂಡರು ಸಾಮೂಹಿಕ ರಾಜೀನಾಮೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಶಾಸಕರು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿಯೇ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೈಕಮಾಂಡ್‌ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ.

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ ಸಿಗದವರ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದು ಶಾಸಕರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಖಂಡರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವ ಡ್ಯಾಮೇಜ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ಗೆ ಮುಂದಾಗಬೇಕಾಯಿತು.

ಇದೀಗ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್, ರಾಜ್ಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿ.ಕೆ. ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಹಾಗೂ ಎಐಸಿಸಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ರಣದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ಸುರ್ಜೇವಾಲಾ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಯಕರು ಅಸಮಾಧಾನಿತ ಶಾಸಕರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಕೂಡ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದೆ.

‘ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನವೇ ಬೇಕು’ ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆ

ಅಸಮಾಧಾನಿತ ಶಾಸಕರಿಗೆ ನಿಗಮ-ಮಂಡಳಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನ, ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅಥವಾ ಇತರ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವುದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಂದಿರುವ ಒಂದು ಆಯ್ಕೆ.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಇದೆ.

ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಶಾಸಕರಿಗೆ ಕೇವಲ ನಿಗಮ-ಮಂಡಳಿ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷದ ಹುದ್ದೆ ನೀಡಿದರೆ ಅವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವರೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿದಿದೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಸಚಿವರಾಗಿರುವವರನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ ಹೊಸಬರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯ ಅಸಮಾಧಾನ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಸಚಿವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರೂ, ‘ಹೈಕಮಾಂಡ್ ತನ್ನದೇ ನಿರ್ಧಾರ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ’ ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ಸಂದೇಶ ಹೋಗುವ ಅಪಾಯವೂ ಇದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆ ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯದ್ದಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಬಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಸೇರ್ಪಡೆ: ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅಸ್ತ್ರ

ಹೊಸ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ ಬಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

2024ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮದ ಹಣಕಾಸು ಅಕ್ರಮ ಪ್ರಕರಣ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ನಾಗೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, 2026ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗೇಂದ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ 30 ಮಂದಿಯ ಹೆಸರು ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. ಸಿಬಿಐ ಆರೋಪದ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು ₹89.63 ಕೋಟಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಹಣ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ವಿಧಾನಮಂಡಲ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಪ್ರಬಲ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ, ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಇರುವುದೇ ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾದಂತಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾನೂನು ಅಂಶವೂ ಗಮನಾರ್ಹ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪೇ ಅಪರಾಧ ಅಥವಾ ನಿರಪರಾಧಿತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದರೂ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬೇರೆ: ವಿವಾದದಲ್ಲಿರುವ ನಾಯಕರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ ನೀಡುವ ಮಾನದಂಡವೇನು? ಎಂಬುದು.

ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಎಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿತು?

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಬಹುಶಃ ಹೀಗಿತ್ತು:

ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮುಖಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ

ಜಾತಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮೀಕರಣ

2028ರ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಹೊಸ ತಂಡ

ಶಿವಕುಮಾರ್ ನೇತೃತ್ವಕ್ಕೆ ಬಲ

ಅಸಮಾಧಾನಿತರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ

ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ವೇಗ

ಆದರೆ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ತಲೆಕೆಳಗಾದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ ಸಿಗದವರ ಅಸಮಾಧಾನ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಸೇರ್ಪಡೆ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅದರ ನಡುವೆ ಸಚಿವರಿಗೆ ಖಾತೆ ಹಂಚಿಕೆಯೂ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.

ಇದೀಗ ಶಿವಕುಮಾರ್ ದೆಹಲಿಗೆ ತೆರಳಿ ಹೊಸ ಸಚಿವರಿಗೆ ಖಾತೆ ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಖಾತೆ ಹಂಚಿಕೆಯೇ ಮುಂದಿನ ‘ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆ’

ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಸಚಿವರಿಗೆ ಯಾವ ಖಾತೆ ಎಂಬುದೇ ಮುಂದಿನ ಅಸಮಾಧಾನದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಬಹುದು.

ಪ್ರಮುಖ ಖಾತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಚಿವರ ನಡುವೆ ಲಾಬಿ ಆರಂಭವಾದರೆ ಸಂಪುಟ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ನಂತರ ಆರಂಭವಾದ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು.

ಹೀಗಾಗಿ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಮುಂದೆ ಎರಡು ತಕ್ಷಣದ ಸವಾಲುಗಳಿವೆ:

ಒಂದು — ಹೊಸ ಸಚಿವರಿಗೆ ಖಾತೆ ಹಂಚಿಕೆ.

ಎರಡು — ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ವಂಚಿತರಾದ ಶಾಸಕರ ಅಸಮಾಧಾನ ತಣಿಸುವುದು.

ಇದರ ನಡುವೆ ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಿಂದ ವಿಧಾನಮಂಡಲ ಅಧಿವೇಶನ ಆರಂಭವಾಗಲಿದ್ದು, ಹೊಸ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಸದನದ ಎದುರು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೂ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗೆ ಇದೆ.

2028ರ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಇದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯೇ?

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬಳಿ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸಲು ಬಹುಮತವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಆಂತರಿಕ ಪೈಪೋಟಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಸರ್ಕಾರದ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ನಿರಂತರ ಅಸಮಾಧಾನ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಗಂಭೀರವಾಗುತ್ತದೆ.

2028ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಸಮಯವಿದ್ದರೂ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈಗಾಗಲೇ ಚುನಾವಣಾ ನೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಿವೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2026ರೊಳಗೆ ನಡೆಸುವ ಭರವಸೆಯನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳು ಶಿವಕುಮಾರ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ.

‘ಸಂಪುಟ ವಿಸ್ತರಣೆ’ಯಿಂದ ‘ಸಂಪುಟ ನಿರ್ವಹಣೆ’ಯತ್ತ ಸವಾಲು

ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಎರಡು ತಿಂಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಸರತ್ತು ನಡೆಸಿತು. ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಸಲಹೆಗಳು, ರಾಜ್ಯ ನಾಯಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಶಾಸಕರ ಲಾಬಿ ಮತ್ತು ಜಾತಿ-ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮೀಕರಣಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.

ಆದರೆ ಈಗ ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.

ಸಚಿವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಹಂತವಾದರೆ, ಅವರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹಂತ.

ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಈಗ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಇದೆ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಒಳಗಿನ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕುವ ಬದಲು ಅದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗೋಚರವಾಗುವಂತಾಗಿದೆ. ಹೈಕಮಾಂಡ್‌ನ ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮಗಳು ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಅಥವಾ ಮತ್ತಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದು ಈಗ ಕುತೂಹಲದ ವಿಷಯ.

ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ಹಂಚಿಕೆ, ಅಸಮಾಧಾನಿತ ಶಾಸಕರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಮಂಡಲ ಅಧಿವೇಶನ — ಈ ಮೂರು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಶಿವಕುಮಾರ್ ಸರ್ಕಾರ ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ.