ಬೆಂಗಳೂರು–ಮುಂಬೈ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್‌ಗೆ ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ಸಿದ್ಧತೆ; ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಟ್ರಯಲ್ ರನ್ ನಿರೀಕ್ಷೆ

ಬೆಂಗಳೂರು: ಬೆಂಗಳೂರು–ಮುಂಬೈ ನಡುವೆ ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ರೈಲು ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇದೀಗ ಅಂತಿಮ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಿಇಎಂಎಲ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗಿರುವ 16 ಬೋಗಿಗಳ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ರೈಲುಸೆಟ್‌ಗಳು ಸೇವೆಗೆ ಮುನ್ನ ಅಗತ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅನುಮೋದನೆಗಳ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ. ರೈಲಿನ ಅಂತಿಮ ಟ್ರಯಲ್ ರನ್‌ಗಳ ಬಳಿಕ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸುವ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಈ ಸೇವೆ ಆರಂಭವಾದರೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮುಂಬೈ ನಡುವಿನ ರಾತ್ರಿ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯ್ಕೆ ಸಿಗಲಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಎರಡು ನಗರಗಳ ನಡುವಿನ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 24 ಗಂಟೆ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಸ್ಲೀಪರ್ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣ ಅವಧಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು 15–16 ಗಂಟೆಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು–ಮುಂಬೈ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ಸೇವೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವ ಅಶ್ವಿನಿ ವೈಷ್ಣವ್ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ 5, 2026ರಂದು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಬೆಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸಂಸದ ಪಿ.ಸಿ. ಮೋಹನ್ ಅವರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ KSR ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮುಂಬೈನ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಟರ್ಮಿನಸ್ (CSMT) ನಡುವೆ ಹೊಸ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ರೈಲು ಪರಿಚಯಿಸುವುದನ್ನು ಸಚಿವರು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ್ದರು.

ಆ ಬಳಿಕ ರೈಲಿನ ಮಾರ್ಗ, ಪ್ರಯಾಣದ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ರೂಪುರೇಷೆಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ 17–18 ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣದ ಅವಧಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ ಕಲಬುರಗಿ ಮಾರ್ಗದ ಆಯ್ಕೆ ಅಂತಿಮಗೊಂಡ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಅವಧಿ ಸುಮಾರು 16 ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟಿರಬಹುದು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮೂಡಿದೆ.

ಕಲಬುರಗಿ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ

ರೈಲು KSR ಬೆಂಗಳೂರು–ಕಲಬುರಗಿ–ಸೊಲ್ಲಾಪುರ–ಪುಣೆ–ಮುಂಬೈ CSMT ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕಲಬುರಗಿ ಮಾರ್ಗವು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಮಾರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದೂರವಿರುವುದರಿಂದ ವೇಗದ ರಾತ್ರಿ ಸೇವೆಗೆ ಇದು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ರೈಲ್ವೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ ಸುಮಾರು 1,136 ಕಿ.ಮೀ. ಆಗಿದ್ದು, ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದ್ದೀಕರಣ ಮತ್ತು ಡಬ್ಲಿಂಗ್ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ.

ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲಬುರಗಿ, ಯಾದಗಿರಿ ಮತ್ತು ರಾಯಚೂರು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು–ಮುಂಬೈ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಲಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನ ತಲುಪುವ ಮಾದರಿಯ ಸೇವೆ ಈ ಭಾಗದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೂ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು–ಮುಂಬೈ ಹೊಸ ವೇಗದ ರೈಲು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಮೂಲಕ ಹೋದರೆ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ನೇರ ಪ್ರಯೋಜನ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ರೈಲ್ವೆ ಹೋರಾಟಗಾರರ ವಾದವಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಮಾರ್ಗವು ಸುಮಾರು 1,216 ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ವೇಗದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಯಾಣದ ಅವಧಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ವೇಗದ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್‌ಗೆ ಕಡಿಮೆ ದೂರದ ಕಲಬುರಗಿ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ ಬೆಂಗಳೂರು–ಮುಂಬೈ ನಡುವೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸೂಪರ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ರೈಲು ಸೇವೆಯನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಿಇಎಂಎಲ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ

ಈ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ರೈಲುಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಿಇಎಂಎಲ್ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಚೆನ್ನೈನ ಇಂಟಿಗ್ರಲ್ ಕೋಚ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ (ICF) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ರೈಲುಸೆಟ್ ಅನ್ನು 2024ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಿಇಎಂಎಲ್ ಘಟಕದಲ್ಲೇ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವರು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದ್ದರು.

ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪಾಲಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನಗರದ ಬಿಇಎಂಎಲ್ ಘಟಕವು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ಕೋಚ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್‌ನಂತಹ ಆಧುನಿಕ ಇಂಟರ್‌ಸಿಟಿ ರೈಲುಸೆಟ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದೆ.

16 ಬೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಏನೇನಿರಲಿದೆ?

ಬೆಂಗಳೂರು–ಮುಂಬೈ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ರೈಲು 16 ಬೋಗಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ:

11 ಬೋಗಿಗಳು 3AC

4 ಬೋಗಿಗಳು 2AC

1 ಬೋಗಿ 1AC

ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 823 ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ರೈಲುಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಸಸ್ಪೆನ್ಷನ್, ಶಬ್ದ ಕಡಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕವಚ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಟಾಕ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಹಾಗೂ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಬರ್ತ್‌ಗಳು ಇರಲಿವೆ.

24 ಗಂಟೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 16 ಗಂಟೆಗೆ?

ಬೆಂಗಳೂರು–ಮುಂಬೈ ನಡುವೆ ವೇಗದ ನೇರ ರೈಲು ಸೇವೆಯ ಅಗತ್ಯ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಇತ್ತು. ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಮುಖ ನೇರ ಸೇವೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 24 ಗಂಟೆ ಪ್ರಯಾಣದ ಅವಧಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. 2026ರ ಮೇನಲ್ಲಿ SMVT ಬೆಂಗಳೂರು–ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕ್ ಟರ್ಮಿನಸ್ ನಡುವೆ ಮತ್ತೊಂದು ನೇರ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನೂ ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಬಳಿಕ ಈ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೇರ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್‌ನ ಆಗಮನವು ಕೇವಲ ಹೊಸ ರೈಲು ಸೇರ್ಪಡೆಯಲ್ಲ; ಬೆಂಗಳೂರು–ಮುಂಬೈ ನಡುವಿನ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಆಗಿದೆ.

ಟಿಕೆಟ್ ದರ ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿಲ್ಲ

3AC ಟಿಕೆಟ್ ದರ ಊಟ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ₹3,000ರಷ್ಟಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಅಂದಾಜುಗಳು ಹರಿದಾಡುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಯಾಣ ದರವನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ₹3,000 ಅನ್ನು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ದರವೆಂದು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು; ಅಂತಿಮ ದರ ಪ್ರಕಟವಾದ ಬಳಿಕವೇ ಖಚಿತ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ ರೈಲಿನ ನಿಖರ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ, ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ, ವಾರದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಸಂಚರಿಸಲಿದೆ ಎಂಬ ವಿವರಗಳೂ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ನಂತರವೇ ಅಂತಿಮವಾಗಲಿವೆ.

ಟ್ರಯಲ್ ರನ್ ಬಳಿಕವೇ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆ

ಜುಲೈ ವೇಳೆಗೆ ಎರಡನೇ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ರೈಲುಸೆಟ್ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದು, KSR ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಿದ್ಧತೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸೇವೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಗತ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ 10, 2026ರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು–ಮುಂಬೈ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ಸೇವೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಈಗಾಗಲೇ ಆಗಿದ್ದು, ರೈಲುಸೆಟ್‌ಗಳು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅಂತಿಮ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಟ್ರಯಲ್ ರನ್ ಮತ್ತು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ವಾಸ್ತವಿಕ.

ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹೆಚ್ಚಳ

ರಾತ್ರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಹೊರಟು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮುಂಬೈ ತಲುಪುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ ಈ ರೈಲು ಆರಂಭವಾದರೆ ಉದ್ಯೋಗ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯ್ಕೆ ದೊರೆಯಲಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈಲುಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆಯ ಸೌಲಭ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಅವಕಾಶ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಲಿದೆ.