ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಗದು ಹರಿವು ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಮಹತ್ವದ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದ್ರವ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ₹7 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯನ್ನು 30 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಹಿಂಪಡೆಯಲು VRRR ಹರಾಜು ನಡೆಸಲು ಆರ್ಬಿಐ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಹಣದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಬಡ್ಡಿದರಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಗದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸೋಮವಾರ ₹7 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯನ್ನು 30 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಹಿಂಪಡೆಯಲು ‘ವೇರಿಯಬಲ್ ರೇಟ್ ರಿವರ್ಸ್ ರೆಪೊ’ (VRRR) ಹರಾಜು ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಆರ್ಬಿಐ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ.
ಈ ಹಿಂದೆ ಗರಿಷ್ಠ 15 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಆರ್ಬಿಐ, ಇದೀಗ 30 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ತನ್ನ ಬಳಿಯೇ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಹಣದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
₹10.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಗದು
ಸದ್ಯ ದೇಶೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹10.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಗದು ಇರುವುದಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯರಿಂದ (NRI) ಡಾಲರ್ ಠೇವಣಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಆರ್ಬಿಐ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ಯೋಜನೆ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೂ ಮೀರಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿರುವುದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಗದು ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುವ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 127 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹಣ ಠೇವಣಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ. ಆರ್ಬಿಐ ಈ ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ರೂಪಾಯಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮ, ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಗದು ಹರಿದುಬಂದಿದೆ.
ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸುಮಾರು 136.4 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹಣ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹರಿದುಬಂದಿದೆ.
ಬಡ್ಡಿದರದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಗದು ಪ್ರಮಾಣ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾದ ಪರಿಣಾಮ, ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಹಣ ಸಾಲವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಕಾಲ್ ಮನಿ ದರ (Call Rate) ಆರ್ಬಿಐ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ನೀತಿ ದರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಗದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಆರ್ಬಿಐ ಇದೀಗ ಅದನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಿರತೆ ಕಾಪಾಡುವುದು ಗುರಿ
ಸ್ಥೂಲ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಂತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಗದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಆರ್ಬಿಐ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದ್ರವ್ಯತೆಯನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಹಿಂಪಡೆಯುವುದು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
VRRR ಹರಾಜಿನ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಆರ್ಬಿಐ ತನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಪಡೆಯಲಿದ್ದು, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರವ್ಯತೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಈ ಕ್ರಮ ನೆರವಾಗಲಿದೆ.
