ಪಾಟ್ನಾ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನೆಯ ಅಡುಗೆ ಎಂದರೆ ಕುಟುಂಬದವರಿಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ. ಆದರೆ ಬಿಹಾರದ ದೇವ್ನಿ ದೇವಿ ಇದೇ ಅಡುಗೆ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 65 ವರ್ಷದ ದೇವ್ನಿ ದೇವಿ ಇಂದು ‘ಅಮ್ಮಾ ಕಿಚನ್’ ಹೆಸರಿನ ಆಹಾರ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯ ಸುಮಾರು ₹2.5 ಕೋಟಿ.
ಈ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಲಿ, ಬಿಸಿನೆಸ್ ಡಿಗ್ರಿಯಾಗಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿದ ಅನುಭವವನ್ನೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಲವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ₹20ಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಊಟ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಇಂದು 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
25 ಮಂದಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಅಡುಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ದೇವ್ನಿ ದೇವಿ ಅವರಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಜೀವನ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಮದುವೆಯಾದ ಅವರು ನಂತರ 25 ಮಂದಿ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದ ಭಾಗವಾದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದು ಅವರ ದಿನಚರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.
ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದು, ದಿನಸಿ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದು, ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಆಹಾರ ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅವರು ಯಾವುದೇ ತರಬೇತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಅನುಭವದಿಂದಲೇ ಕಲಿತರು.ಮುಂದೆ ಇದೇ ಅನುಭವ ಅವರ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡವಾಳವಾಯಿತು.
2002ರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆ
2002ರಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಕಾರಣದಿಂದ ದೇವ್ನಿ ದೇವಿ ಪಾಟ್ನಾಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬನ ಊಟವನ್ನು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು. ಮನೆಯಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ಓದುತ್ತಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮನೆಯೂಟ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಯಿತು.
ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ರೀತಿಯ ಸರಳ ಊಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತು.ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಟಿಫಿನ್ ಸೇವೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಮೊದಲ ಊಟದ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ ₹20
ದೇವ್ನಿ ದೇವಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಊಟಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ₹20 ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಊಟವನ್ನು ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವವರೆಗೆ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಅವರೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಅವರ ಮೊದಲ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಸೌರಭ್ ಎಂಬ ಮೆಡಿಕಲ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೂ ಒಬ್ಬರು. ಟಿಫಿನ್ ಮತ್ತು ಮೆಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಆತ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದ.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಊಟ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ದೇವ್ನಿ ದೇವಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಊಟ ತಲುಪಿಸಲು ದೂರದವರೆಗೂ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಊಟದ ರುಚಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಲಸದ ಮೇಲಿನ ಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ‘ಅಮ್ಮಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅದೇ ಹೆಸರು ಮುಂದೆ ಅವರ ವ್ಯವಹಾರದ ಹೆಸರಾಯಿತು.
ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ದೇವ್ನಿ ದೇವಿ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರಿಂದ ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಟೀಕೆ ಎದುರಾಯಿತು.
ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪತಿ ಸುಮಾರು ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ವಿರೋಧವೂ ದೇವ್ನಿ ದೇವಿ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬದಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಅವರು, ಸ್ವಂತ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗುವತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟರು.
ಉಳಿತಾಯದಿಂದ ರಿಕ್ಷಾ ಖರೀದಿ
ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಬಂದ ಹಣವನ್ನು ದೇವ್ನಿ ದೇವಿ ಕೇವಲ ಖರ್ಚು ಮಾಡದೆ ಉಳಿತಾಯಕ್ಕೂ ಬಳಸಿದರು. ಸುಮಾರು ₹80 ಸಾವಿರ ಉಳಿತಾಯವಾದ ನಂತರ ಆ ಹಣದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ರಿಕ್ಷಾಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡಿದರು.
ಇದರ ಮೂಲಕ ಆಹಾರ ವ್ಯವಹಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆದಾಯದ ಮೂಲವನ್ನೂ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡರು.2009ರಲ್ಲಿ ದೇವ್ನಿ ದೇವಿ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ತಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ‘ಸಮೃದ್ಧಿ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಹಾಸ್ಟೆಲ್’ ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಟಿಫಿನ್ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು ನಂತರ ಇದೇ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಸಿಕ್ಕ ಪರಿಚಯಗಳು ಅವರ ಮುಂದಿನ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೂ ನೆರವಾದವು.
ಕೊರೊನಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಆಹಾರ ಉದ್ಯಮಗಳಂತೆ ದೇವ್ನಿ ದೇವಿ ಅವರ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ಬಿತ್ತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿದರು, ಹಾಸ್ಟೆಲ್ಗಳು ಮುಚ್ಚಿದವು. ಇದರಿಂದ ಟಿಫಿನ್ ಆರ್ಡರ್ಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾದವು.
ಆದರೂ ಅವರು ಅಡುಗೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೂ ಮನೆಯೂಟದ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ಗಳಿಗೆ ಊಟ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ದೇವ್ನಿ ದೇವಿಗೂ ಕೋವಿಡ್ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿತ್ತು. ಪಾಟ್ನಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವಾಗ, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅವರ ಕೈರುಚಿಯ ಊಟ ಸೇವಿಸಿದ್ದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅವರ ನೆರವಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು.
2022ರಲ್ಲಿ ಆನ್ಲೈನ್ಗೆ ‘ಅಮ್ಮಾ ಕಿಚನ್’
ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ದೇವ್ನಿ ದೇವಿ ಅವರ ಮಗ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕವೂ ಆರ್ಡರ್ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಅದರಂತೆ 2022ರಲ್ಲಿ ‘ಅಮ್ಮಾ ಕಿಚನ್’ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
ಇದರಿಂದ ಟಿಫಿನ್ ಸೇವೆ ಕೇವಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆನ್ಲೈನ್ ಆರ್ಡರ್ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ವ್ಯವಹಾರವೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.ನಂತರ ‘ಅಮ್ಮಾ ಕಿಚನ್’ ಡೈನ್-ಇನ್ ಸೇವೆಯನ್ನೂ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಊಟದ ದರ ಸುಮಾರು ₹100ರಿಂದ ₹300ರವರೆಗೆ ಇದೆ.
ದೇವ್ನಿ ದೇವಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಜೈಶಂಕರ್ ಕೂಡ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ತಾಯಿ ಕಟ್ಟಿದ ಉದ್ಯಮ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಬದಲಾಯಿತು.ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ತೊರೆದು ‘ಅಮ್ಮಾ ಕಿಚನ್’ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ತಾಯಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾದರು.
₹20ರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪ್ರಯಾಣ ₹2.5 ಕೋಟಿಗೆ
ದೇವ್ನಿ ದೇವಿ ಅವರ ಕಥೆಯ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ, ಅವರು ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡವಾಳದೊಂದಿಗೆ ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ತರಬೇತಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಡುಗೆ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜನರ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವರು ಸಣ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟರು. ₹20ರ ಊಟದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಆ ಪ್ರಯತ್ನ ಇಂದು ಸುಮಾರು ₹2.5 ಕೋಟಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯ ತರುವ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.
ಇಂದು ‘ಅಮ್ಮಾ ಕಿಚನ್’ ಮೂಲಕ 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಮನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅಡುಗೆ ಕೌಶಲ್ಯವೇ ದೇವ್ನಿ ದೇವಿ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಉದ್ಯಮದ ಬುನಾದಿಯಾಯಿತು.
ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಕೈಬಿಡದೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರೆ ವಯಸ್ಸು ಅಥವಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಯಾವುದೂ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ದೇವ್ನಿ ದೇವಿ ಅವರ ಪಯಣ ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
