ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಣದ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ, ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ತಮ್ಮ ಎಟಿಎಂ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಪಿನ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ, ಆ ಖಾತೆದಾರರು ಮರಣಹೊಂದಿದ ನಂತರವೂ ಅದೇ ಎಟಿಎಂ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸುವುದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ?
ನೀವು ಆ ಖಾತೆಗೆ ನಾಮಿನಿಯಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರಾಗಿರಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡದೆ ಹಣವನ್ನು ಡ್ರಾ ಮಾಡುವುದು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ.
ಮರಣದ ನಂತರ ಖಾತೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮರಣಹೊಂದಿದ ತಕ್ಷಣ, ಅವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ‘ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ’ (Inactive) ಆಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣದೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಯುಪಿಐ (UPI) ಖಾತೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮರಣಹೊಂದಿದ ನಂತರ ಆ ಖಾತೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗುತ್ತದೆ.
ನಾಮಿನಿ ಆಗಿದ್ದರೂ ನೇರವಾಗಿ ಹಣ ಪಡೆಯಬಾರದು
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರು ನಾಮಿನಿಯಾಗಿ ನಮೂದಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಎಟಿಎಂ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಹಣ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಹಲವರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ತಪ್ಪು. ನೀವು ನಾಮಿನಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಮೊದಲು ಮೃತಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು (Death Certificate) ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಈ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ಎಟಿಎಂ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸಿ ಹಣ ಡ್ರಾ ಮಾಡುವುದು ‘ವಂಚನೆ’ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಠಿಣ ನಿಯಮ ಏಕೆ?
ಮೃತಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರು ಇರಬಹುದು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಎಟಿಎಂ ಮೂಲಕ ಹಣ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಅದು ಇತರ ವಾರಸುದಾರರ ಹಕ್ಕನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಣವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ದೂರು ನೀಡಿದರೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಖಚಿತ
ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡದೆ ಮೃತಪಟ್ಟವರ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ಡ್ರಾ ಮಾಡಿದರೆ, ನಂತರ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರು ಅಥವಾ ವಾರಸುದಾರರು ಬ್ಯಾಂಕ್ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಣ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳತನದ ಆರೋಪದಡಿ ಎಫ್ಐಆರ್ (FIR) ದಾಖಲಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾದರೆ ದಂಡದ ಜೊತೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯೂ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಣವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?
ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಮರಣಹೊಂದಿದರೆ, ಭಯಪಡದೆ ಅಥವಾ ಎಟಿಎಂ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸದೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:
- ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ: ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಹೋಗಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ.
- ಕ್ಲೈಮ್ ಫಾರ್ಮ್: ಬ್ಯಾಂಕ್ನಿಂದ ‘ಡೆತ್ ಕ್ಲೈಮ್ ಫಾರ್ಮ್’ (Death Claim Form) ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
- ದಾಖಲೆಗಳ ಸಲ್ಲಿಕೆ: ಮೃತಪಟ್ಟವರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ನಿಮ್ಮ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಮತ್ತು ನಾಮಿನಿಯಾಗಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
- ಪರಿಶೀಲನೆ: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಹಣವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಾಮಿನಿ ಅಥವಾ ವಾರಸುದಾರರ ಖಾತೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

