ಅಹಮದಾಬಾದ್: 2008 ರ ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಸರಣಿ ಸ್ಫೋಟ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ 38 ಜನರಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಮತ್ತು 11 ಜನರಿಗೆ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದ್ದು, ಐಎಂ ಸದಸ್ಯರ ಅಪರಾಧವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.
ಸರಣಿ ಸ್ಫೋಟ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಗುಜರಾತ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ 56 ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ 10 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಮತ್ತು 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಯಗೊಂಡ ಬಲಿಪಶುಗಳಿಗೆ 1 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸಹ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
2022 ರ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಎ.ವೈ. ಕೊಗ್ಜೆ ಮತ್ತು ಸಮೀರ್ ಡೇವ್ ಅವರ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆಯಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ಮುಜಾಹಿದ್ದೀನ್ (ಐಎಂ) ಸದಸ್ಯರನ್ನು ದೋಷಿಗಳು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.
ವಿಷಯದ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಿಶೇಷ ಪೀಠವನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 2025 ರಿಂದ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಶಿಕ್ಷೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ಜಂಟಿ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ 18, 2022 ರಂದು, ಅಹಮದಾಬಾದ್ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು. , 38 ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಮತ್ತು ಇತರ 11 ಜನರಿಗೆ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿತು. ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನೀಡುವ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಿತ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ದೃಢೀಕರಿಸದ ಹೊರತು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕರಣವು ಗುಜರಾತ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇತ್ತು.
ಜುಲೈ 26, 2008 ರಂದು, ಗುಜರಾತ್ ರಾಜಧಾನಿ ಅಹಮದಾಬಾದ್‍ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸರಣಿ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಗಳು ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನೇ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿದವು. ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ, ನಗರದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾಂಬ್‍ಗಳು ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡು 50 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು ಮತ್ತು 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಬಸ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಜನದಟ್ಟಣೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಗಳು ನಡೆದವು. ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದನ್ನು ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿವೆ. ಸುದೀರ್ಘ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರ, ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು 49 ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ದೋಷಿಗಳೆಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಿತು.
ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ, ಅಪರಾಧಿಗಳು ಗುಜರಾತ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ವಾದಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಿವರವಾದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಈಗ ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು, ಎಲ್ಲಾ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು. ಹೈಕೋರ್ಟ್‍ನ ಈ ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ, 38 ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಂಗವಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ 11 ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನಲೆ
ಜುಲೈ 26, 2008 ರಂದು ಅಹಮದಾಬಾದ್‍ನಲ್ಲಿ 70 ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 21 ಸ್ಫೋಟಗಳು ಸಂಭವಿಸಿ 56 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿ, 200 ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. . ಇದು ನಗರದಾದ್ಯಂತ ಭೀತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತ್ತು.
ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಗುಂಪು ಹರ್ಕತ್-ಉಲ್-ಜಿಹಾದ್-ಅಲ್-ಇಸ್ಲಾಮಿ (ಹುಜಿ) ದಾಳಿಯ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ದೆಹಲಿ ಕೆಂಪು ಕೋಟೆ ಸ್ಫೋಟ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ತನಿಖೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಸ್ಫೋಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದವರ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎನ್‍ಐಎ) ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ವರದಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ತೀವ್ರತೆಯ ವಾಹನದಿಂದ ಹರಡುವ ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಫೋಟಕ ಸಾಧನ ಸ್ಫೋಟವು 11 ಜನರನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಜನರನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಆಸ್ತಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು.
ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ (ಎನ್‍ಐಎ) ಪೀತಾಂಬರ್ ದತ್ ಅವರ ಮುಂದೆ ಎನ್‍ಐಎ ಒಂಬತ್ತು ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ಹಾಜರುಪಡಿಸಿತು. ಅವರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಬಂಧನವನ್ನು ಮುಂದಿನ ದಿನಾಂಕದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಜುಲೈ 13 ಕ್ಕೆ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ. ಶಾಹೀನ್ ಸಯೀದ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಸೇರಿದಂತೆ 10 ಆರೋಪಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಎನ್‍ಐಎ ಈಗಾಗಲೇ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಜಮೀರ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅಹಂಗರ್ ಮತ್ತು ತುಫೈಲ್ ಅಹ್ಮದ್ ಭಟ್ ವಿರುದ್ಧ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಪೂರಕ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯು ಪಟಿಯಾಲದ ಎನ್‍ಐಎ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಬಾಕಿ ಇದೆ.
ನವೆಂಬರ್ 2025 ರ ದೆಹಲಿ ಬಲಾತ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಜಮೀರ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅಹಂಗರ್ ಮತ್ತು ತುಫೈಲ್ ಅಹ್ಮದ್ ಭಟ್ ಮತ್ತು ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಬ್ಬ ಆರೋಪಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಎನ್ ಐಎ ಪೂರಕ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಜಮೀರ್ ಮತ್ತು ತುಫೈಲ್ ಅವರನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಏಜೆನ್ಸಿ ಈಗಾಗಲೇ ಮುಖ್ಯ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಜಮೀರ್ ಮತ್ತು ತುಫೈಲ್ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜಮೀರ್ ಗೆ ಉಮರ್, ಇರ್ಫಾನ್ ಮತ್ತು ಆದಿಲ್ ರೈಫಲ್, ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಮತ್ತು ಜೀವಂತ ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಇಬ್ಬರೂ ಅನ್ಸಾರ್ ಗಜಾವತ್ ಉಲ್ ಹಿಂದ್ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣವು ನವೆಂಬರ್ 2025 ರ ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಯ ಕಾರ್ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.ಗುಜರಾತ್‍ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿದ ಸಂಘಟಿತ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟದ ಸುಮಾರು 18 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರಕ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಈ ತೀರ್ಪು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಪರಾಧಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‍ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಗೋದ್ರಾಗೆ ಸೇಡು?
2002ರಲ್ಲಿ ಗೋಧ್ರಾ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ನಂತರದ ಗಲಭೆಗೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಂಡಿಯನ್ ಮುಜಾಹಿದ್ದೀನ್ ಈ ಸ್ಫೋಟ ನಡೆಸಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಹಮದಾಬಾದ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಪೆÇಲೀಸರು ಸೂರತ್‍ನ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಬಾಂಬ್‍ಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಹಮದಾಬಾದ್‍ನಲ್ಲಿ 20 ಮತ್ತು ಸೂರತ್‍ನಲ್ಲಿ 15 ಎಫ್‍ಐಆರ್‍ಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು. ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಸಾಬರಮತಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಚಾರಣೆಗಳು ವೀಡಿಯೊ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ನಡೆದವು. 2013ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಕೆಲ ಆರೋಪಿಗಳು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ 213 ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಸುರಂಗ ಕೊರೆದು ಪರಾರಿಯಾಗಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು
