ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪಕ್ಷಿ ಗಣತಿ

ಬೆಂಗಳೂರು- ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಕ್ಷಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪಕ್ಷಿ ಗಣತಿ’ (KRBC) ಗಮನಾರ್ಹ ಫಲಿತಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 2ರವರೆಗೆ ನಡೆದ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ 31 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ 407 ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಒಟ್ಟು 2,252 ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರು 8,223 ಪರಿಶೀಲನಾ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

‘ಬರ್ಡ್ ಕೌಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಮತ್ತು ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಪಕ್ಷಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಜಾಲ’ದ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ eBird ಇಂಡಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೈಜೋಡಿಸಿದ್ದವು. ಕನಿಷ್ಠ 15 ನಿಮಿಷ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ನಡೆಸಿ, ಕಂಡ ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು eBird ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುವಂತೆ ನಾಗರಿಕರು, ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರು ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ

ಪಕ್ಷಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ 300 ಪ್ರಭೇದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ನಂತರ ಮೈಸೂರು 260, ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ 241, ಉಡುಪಿ 239, ಚಾಮರಾಜನಗರ 237, ಕೊಡಗು 235 ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು 229 ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿವೆ.

ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪಕ್ಷಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿರುವುದು ಗಣತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 341 ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರು 788 ಪರಿಶೀಲನಾ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಕರು ಹಾಗೂ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪಟ್ಟಿಗಳಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ತುಮಕೂರು 686 ಮತ್ತು ಚಾಮರಾಜನಗರ 613 ಪರಿಶೀಲನಾ ಪಟ್ಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ.

ಕೆಆರ್‌ಬಿಸಿ ಸಂಯೋಜಕ ವಿಘ್ನೇಶ್ ಭಟ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ನಗರವು ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊರವಲಯದ ಜಲಮೂಲಗಳು ಹಾಗೂ ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ–ಕನಕಪುರ ರಸ್ತೆಯ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಲವು ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಗರೀಕರಣದ ನಡುವೆಯೂ ಸೂಕ್ತ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪಕ್ಷಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

ಒಂದೇ ದಿನ 380 ಪ್ರಭೇದಗಳ ದಾಖಲೆ

ಗಣತಿಯ ಎರಡನೇ ದಿನವಾದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31ರಂದು ಗರಿಷ್ಠ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, 1,461 ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರು 2,356 ಪರಿಶೀಲನಾ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದೇ ದಿನ 380 ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಪ್ರತಿದಿನವೂ 350–360ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳು ದಾಖಲಾಗಿರುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಪಕ್ಷಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಬರ್ಡ್ ಕೌಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಯೋಜಕಿ ಸಹನಾ ಎಂ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೂ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ. ಜನರು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪಕ್ಷಿಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಹೊಂದಿದಾಗ, ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಜವಾದ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಆಯೋಜಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

52 ‘ನಿತ್ಯದ ಪಕ್ಷಿಗಳು’

ಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲಾ 30 eBird ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರವನ್ನು ಒಂದೇ ವಲಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, 52 ಪ್ರಭೇದಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ವಿವಿಧ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ‘ಕರ್ನಾಟಕದ ನಿತ್ಯದ ಪಕ್ಷಿಗಳು’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ 32 ಪ್ರಭೇದಗಳು ತಲಾ ಒಂದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ತಲಾ 10 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಕರಾವಳಿ, ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.

ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಗಿಲೆ, ಆಶಿ ಪ್ರಿನಿಯಾ, ಬೂದು ಬಕ, ದೊಡ್ಡ ಬಿಳಿ ಬಕ, ಗ್ರೇಟರ್ ಕೌಕಲ್, ಗ್ರೀನ್ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಪೈಪರ್, ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ, ನೀರುಕಾಗೆ, ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ಯಾರಡೈಸ್ ಫ್ಲೈಕ್ಯಾಚರ್, ನವಿಲು, ನೀಲಕಂಠ ಮತ್ತು ಪಾರಿವಾಳ ಸೇರಿವೆ.

ಕಡಿಮೆ ಗಮನ ಪಡೆದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೂ ಉತ್ತೇಜನ

ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಕಡಿಮೆ ಗಮನ ಪಡೆದಿದ್ದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಗಣತಿ ಹೊಸ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೂ ಮೊದಲು 10,000ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ eBird ಪರಿಶೀಲನಾ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ 17 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಈ ಬಾರಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ 3,202 ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿವೆ. ಇದು ಒಟ್ಟು 8,223 ಪಟ್ಟಿಗಳ ಪೈಕಿ 38.9% ಆಗಿದೆ.ಈ ಪೈಕಿ ತುಮಕೂರು 686, ಹಾಸನ 442 ಹಾಗೂ ಬೆಳಗಾವಿ 390 ಪಟ್ಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪಕ್ಷಿ ಗಣತಿ ಕೇವಲ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗದೆ, ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಕ್ಷಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆ, ನಾಗರಿಕರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ ಮಹತ್ವದ ನಾಗರಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ವೀಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಕ್ಷಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಮಗ್ರ ದಾಖಲೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.