ನವದೆಹಲಿ: ದೀಪಾವಳಿ ಬಂತೆಂದರೆ ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮ, ದೀಪಗಳ ಬೆಳಕು, ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳ ಸಡಗರದ ಜೊತೆಗೆ ಪಟಾಕಿಗಳ ಅಬ್ಬರವೂ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಪಟಾಕಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಿನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಬಾರಿ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ಜನರು ಇಷ್ಟಬಂದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಸಿಡಿಸಲು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶವನ್ನಷ್ಟೇ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ನವೆಂಬರ್ 7 ಮತ್ತು 8ರಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ 6ರಿಂದ 7ರವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ರಾತ್ರಿ 8ರಿಂದ 10ರವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಸಿಡಿಸಬಹುದು. ಅಂದರೆ, ದೀಪಾವಳಿ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೂ ಸಮಯದ ಮಿತಿ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಎಂ.ಎಂ. ಸುಂದರೇಶ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸನ್ನ ಬಿ. ವರಾಳೆ ಅವರ ಪೀಠವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29ರಂದು ಈ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಪಟಾಕಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕೆಲವು ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಶಾಲೆಗಳ ಬಳಿ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸಿದರೆ ಕ್ರಮ!
ಪಟಾಕಿಗಳ ಸದ್ದು ಮತ್ತು ಹೊಗೆಯಿಂದ ಯಾರಿಗೂ ತೊಂದರೆಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಿದೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ನರ್ಸಿಂಗ್ ಹೋಮ್‌ಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಶಾಂತ ವಲಯಗಳ 300 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಈ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು, ವೃದ್ಧರು ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಪಟಾಕಿಗಳ ಹೊಗೆ ಹಾಗೂ ಶಬ್ದದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೊಂದರೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಯಾವ ಪಟಾಕಿ ಬೇಕಾದರೂ ಖರೀದಿಸುವಂತಿಲ್ಲ!
ಪಟಾಕಿ ಖರೀದಿಸುವ ಮುನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರು ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಬೇಕಿದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಎಲ್ಲ ಪಟಾಕಿಗಳಿಗೂ ಈ ಬಾರಿ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. CSIR-NEERI ಮತ್ತು PESO ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಅಗತ್ಯ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿರುವ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಯಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ನವೆಂಬರ್ 2ರಿಂದ 6ರವರೆಗೆ ನಿಗದಿತ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಪಟಾಕಿಗಳ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೀಲ್ ಮಾಡಿರಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ನ ಮೇಲೂ ವಿಶೇಷ QR ಕೋಡ್ ಇರಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದರೆ ಪಟಾಕಿ ತಯಾರಕರ ಹೆಸರು, ನೋಂದಣಿ, ಪರವಾನಗಿ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವರಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಬೇಕು.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಪಟಾಕಿಗಳ ಸರ ಅಥವಾ ಮಾಲೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೇರಿಯಂ ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗೂ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯದ ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಟಾಕಿ ಖರೀದಿಸುವಂತಿಲ್ಲ!
ಪಟಾಕಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳು ಗುರುತಿಸಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬೇಕು. ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.
ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಪಟಾಕಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಪರವಾನಗಿ ರದ್ದುಗೊಂಡಿದ್ದ ಕೆಲವು ಅಂಗಡಿಕಾರರಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ 4ರಿಂದ 6ರವರೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ಪರವಾನಗಿ ಮತ್ತೆ ರದ್ದಾಗಲಿದೆ.
ಹೊರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ಗೆ ಬರುವ ವಾಹನಗಳನ್ನೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಅಕ್ರಮ ಪಟಾಕಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಟಾಕಿಗಳ ಸಾಗಾಟವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ದೀಪಾವಳಿಗೂ ಮುನ್ನ, ಹಬ್ಬದ ವೇಳೆ, ನಂತರವೂ ಮಾಲಿನ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ
ಪಟಾಕಿಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಶೇಷ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (CPCB) ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಗಳು ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟದ ವರದಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.
-
ನವೆಂಬರ್ 2ರಿಂದ 6: ದೀಪಾವಳಿಗೂ ಮುನ್ನದ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪರಿಶೀಲನೆ.
-
ನವೆಂಬರ್ 7 ಮತ್ತು 8: ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವರದಿ.
-
ನವೆಂಬರ್ 9ರಿಂದ 30: ದೀಪಾವಳಿ ನಂತರದ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಪರಿಶೀಲನೆ.
ಇದರ ಜತೆಗೆ, ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ದಾಖಲಾಗುವ ರೋಗಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಪಟಾಕಿಗಳಿಂದ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮದ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗಲಿದೆ.
ನವೆಂಬರ್ 9ರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಪಟಾಕಿ ನಿಷೇಧ!
ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸಲು ನೀಡಿರುವ ಅನುಮತಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ದಿನಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 9, 2026ರಿಂದ ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಟಾಕಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ ಮತ್ತೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶಗಳ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವರದಿಗಳನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 14ರೊಳಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಅಥವಾ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ತೋರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಸಂಭ್ರಮದ ಜತೆಗೆ ಆರೋಗ್ಯವೂ ಮುಖ್ಯ ಎಂದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್
ದೀಪಾವಳಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪಟಾಕಿಗಳ ಸಂಭ್ರಮವಲ್ಲ; ಅದು ಬೆಳಕು, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯ ಹಬ್ಬ. ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ಇತರರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬುದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
ಸಿನಿಮಾ ನಟರು, ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮನವಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಜತೆಗೆ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಚ್ಛ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.
