ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಇಬ್ಬರು ಆಯುಕ್ತರ ದೂರು: ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವಾಲಯ ನಿರಾಕರಣೆ* *ಆರ್‌ಟಿಐ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಬಹಿರಂಗ

ನವದೆಹಲಿ- ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಹಿರಿಯ ಉಪ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಮನೀಶ್ ಗಾರ್ಗ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಕುರಿತು ಇಬ್ಬರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ದೂರುಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಸಚಿವಾಲಯ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ.

ಈ ದೂರುಗಳು ಇಡೀ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕೃತ ನಿರ್ಧಾರ ಅಥವಾ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂವಹನವಾಗಿರದೆ, ಆಯುಕ್ತರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಪತ್ರಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಕಾರಣವನ್ನು ಸಚಿವಾಲಯ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ (ಆರ್‌ಟಿಐ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಈ ಮಾಹಿತಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಪಿಟಿಐ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾದ ಸುಖಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಂಧು ಮತ್ತು ವಿವೇಕ್ ಜೋಶಿ ಅವರು ಜುಲೈ 29ರಂದು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಟಿ.ವಿ. ಸೋಮನಾಥನ್ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದು, ಮನೀಶ್ ಗಾರ್ಗ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತು ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವಿನ ಕೆಲಸದ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಆಯೋಗದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸದೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪವಾಗಿತ್ತು.

ಕೆಲಸದ ಹಂಚಿಕೆ ಬದಲಾವಣೆ ಕುರಿತು ಆಕ್ಷೇಪ

ಕೆಲಸದ ಹಂಚಿಕೆ ಬದಲಾವಣೆ ಕುರಿತು ಆಕ್ಷೇಪ

ಉಪ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ (ಆಡಳಿತ) ಲಿಂಕ್ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಮನೀಶ್ ಗಾರ್ಗ್ ಅವರು ಹಿರಿಯ ಉಪ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು, ಉಪ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು, ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು ಹಾಗೂ ಸಮಾನ ಶ್ರೇಣಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವಿನ ಕೆಲಸದ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಇಬ್ಬರು ಆಯುಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ್ದರೂ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಆಕ್ಷೇಪ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಡತವನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವು ಅದನ್ನು ನೀಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿವೇಕ್ ಜೋಶಿ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ನೇಮಕಾತಿ, ಸೇವಾ ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 2023ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಇಬ್ಬರು ಆಯುಕ್ತರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನ ಹೊರಬಿದ್ದಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿಲ್ಲ.

ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಕಾರಣ ನೀಡಿದ ಸಚಿವಾಲಯ

ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಕಾರಣ ನೀಡಿದ ಸಚಿವಾಲಯ

ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಹಾಗೂ ನಿವೃತ್ತ ಕಮೋಡೋರ್ ಲೋಕೇಶ್ ಕೆ. ಬಾತ್ರಾ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಆರ್‌ಟಿಐ ಅರ್ಜಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಸಚಿವಾಲಯದ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ.

ದೂರುಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಇಡೀ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕೃತ ಸಂವಹನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಸಂವಹನ ಇಲ್ಲದೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಿದಂತಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನೂ ಅದು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

ಆಗಸ್ಟ್ 5ರಂದು ಎರಡೂ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರುವುದನ್ನು ಸಚಿವಾಲಯ ದೃಢಪಡಿಸಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಪತ್ರಗಳ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಇಲಾಖೆ, ಸ್ಥಾಪನಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡಲು ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಉಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಸಚಿವಾಲಯವು ದೂರುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದೆ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ರವಾನಿಸಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಿವರಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಯುಕ್ತರು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದೇಕೆ?

ಆಯುಕ್ತರು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದೇಕೆ?

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಇಬ್ಬರು ಆಯುಕ್ತರು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದೇಕೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.

ಮಾಜಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಅಶೋಕ್ ಲವಾಸ ಅವರು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಗದ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆಯುಕ್ತರ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತೇ, ಅವುಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿತ್ತೇ ಎಂಬುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಅವರು ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಯೋಗೇಂದ್ರ ಯಾದವ್ ಕೂಡ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದು, ಇಬ್ಬರು ಆಯುಕ್ತರು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸಭೆ ಕರೆಯುವಂತೆ ಏಕೆ ಕೋರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಅವರು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಗೆ

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಗೆ

ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಆಂತರಿಕ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಳಗಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಗೆಹರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಯಾವ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಮೂಲಕ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಮನೀಶ್ ಗಾರ್ಗ್ ಅವರನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ನೇಮಕಾತಿ ಸಮಿತಿಯು 2024ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2ರಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಪಿಟಿಐ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಇಬ್ಬರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಎತ್ತಿರುವ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳು, ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಆಂತರಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಕುರಿತು ಎದ್ದಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿವೆ. ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮಗಳು ಹೊರಬಂದ ಬಳಿಕವೇ ವಿವಾದದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.