ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆ ಎಫೆಕ್ಟ್: ಆರ್ಥಿಕ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಎಂಟಿಸಿ, ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಸಂಬಳ ಸಿಗುವುದು ಅನುಮಾನ!

ಬೆಂಗಳೂರು- ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ‘ಶಕ್ತಿ’ ಯೋಜನೆಯ (ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉಚಿತ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣ) ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ (ಬಿಎಂಟಿಸಿ) ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದು, ಈ ತಿಂಗಳು ಸಾರಿಗೆ ನೌಕರರಿಗೆ ವೇತನ ಪಾವತಿಸುವುದೂ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ನೌಕರರ ಒಕ್ಕೂಟ ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯಡಿ ಉಚಿತ ಪ್ರಯಾಣ ಕಲ್ಪಿಸಿದರೂ, ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ತಲುಪಬೇಕಾದ ಬಾಕಿ ಹಣ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದಿರುವುದೇ ಈ ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿಂಗಳ ವೇತನ ಪಾವತಿಗೆ ಹಣವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಸ್ಥೆ ತತ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, 2023ರಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದ ಹಾಗೂ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದ 1,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ಹಣವೂ ಇನ್ನು ಪಾವತಿಯಾಗಿಲ್ಲ.

ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು

ಸಾಲು ಸಾಲು ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತ:

ಬಿಎಂಟಿಸಿಗೆ ಡೀಸೆಲ್ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ₹650 ಕೋಟಿ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದೆ (ದೈನಂದಿನ ಡೀಸೆಲ್ ಬಳಕೆ ಸುಮಾರು 2.5 ಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್).

ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ರಾಜ್ಯದ ನಾಲ್ಕೂ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಒಟ್ಟು ₹6,500 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮೊತ್ತ ಪಾವತಿಯಾಗಬೇಕಿದೆ.

ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿ (PF) ಹಾಗೂ ವಿಮೆಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಹಣವನ್ನೂ ಸಹ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇತರ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ.

ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ₹50 ಕೋಟಿ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, ಹಣದ ಅಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಸಮರ್ಪಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕಳಪೆ ಸ್ಥತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಸ್‌ಗಳಿಂದ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದು, ಚಾಲಕರು ಭಾರಿ ದಂಡ ತೆರಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ನಗದು ಹರಿವಿನ ವಿರುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮಗಳು

ಉಚಿತ ಪ್ರಯಾಣದ ‘ಶಕ್ತಿ’ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ದಿನನಿತ್ಯದ ನಗದು ಹರಿವು (Cash Flow) ಸಂಪೂರ್ಣ ಕುಸಿದಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮಗಳು ವಾರ್ಷಿಕ ಸುಮಾರು ₹8,000 ಕೋಟಿ ಕೊರತೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರವೇ ನೀಡಿರುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಸಾರಿಗೆ ರಂಗದ ಮೇಲಿರುವ ಭಾರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಡೀಸೆಲ್ ದರ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆಂತರಿಕ ಆದಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುದಾನದ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತವಾಗುವಂತಾಗಿದೆ.:

ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ನೌಕರರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಗದೀಶ್ ಎಚ್.ಆರ್. ಅವರು ಮಾತನಾಡಿ, “ಸಂಸ್ಥೆಯು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಗಂಭೀರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಕುರಿತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಹಾಗೂ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ಬೈರತಿ ಸುರೇಶ್ ಅವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ಬಾರಿ ತರಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ತಕ್ಷಣವೇ ಬಾಕಿ ಅನುದಾನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಬಿಎಂಟಿಸಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸದಿದ್ದರೆ, ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕುಸಿಯಲಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರವೇ ನೇರ ಹೊಣೆಯಾಗಲಿದೆ” ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತದ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವು

₹5,650 ಕೋಟಿ ಬಾಕಿ

ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ರಾಜ್ಯದ ನಾಲ್ಕು ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಬರಬೇಕಿರುವ ಹಣದ ಪ್ರಮಾಣವೇ ಈಗ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 11, 2023ರಿಂದ ಜುಲೈ 31, 2026ರವರೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ನಿಗಮಗಳು ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ₹20,955.96 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ₹15,305.01 ಕೋಟಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ₹5,650.95 ಕೋಟಿ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂದು ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ಬೈರತಿ ಸುರೇಶ್ ಅವರು ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಪ್ರಯಾಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 797.16 ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪಿತ್ತು.

ಈ ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅನುದಾನಕ್ಕೆ ಸದ್ಯ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಉಚಿತ ಪ್ರಯಾಣದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮೊದಲು ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮಗಳೇ ಭರಿಸಿ, ನಂತರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮರುಪಾವತಿ ಪಡೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ಹರಿವು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿರುವುದು ನಿಗಮಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ತಂದಿದೆ.

BMTCಗೆ ವಿಶೇಷ ತೊಂದರೆಗಳು

BMTCಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಹೊರೆ

ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಣಾಮ BMTC ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಬಿದ್ದಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. 2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿವರೆಗೆ BMTCಗೆ ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸುಮಾರು ₹3,097.27 ಕೋಟಿ ಮರುಪಾವತಿ ಬರಬೇಕಿದ್ದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ₹2,247.35 ಕೋಟಿ ಮಾತ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ₹850 ಕೋಟಿ ಕೊರತೆ ಇತ್ತು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ BMTC ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು 217.62 ಕೋಟಿ ಉಚಿತ ಪ್ರಯಾಣಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರು.

ಈ ಅಂತರ ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ನಿಗಮದ ದೈನಂದಿನ ನಗದು ಹರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಡೀಸೆಲ್ ಬಾಕಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು

ಡೀಸೆಲ್ ಬಾಕಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಣೆಯವರೆಗೆ ಸಂಕಷ್ಟ

ನೌಕರರ ಸಂಘದ ಪ್ರಕಾರ BMTCಗೆ ಸುಮಾರು ₹650 ಕೋಟಿ ಡೀಸೆಲ್ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 2.5 ಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ಡೀಸೆಲ್ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು, ಇಂಧನ ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬವು ನೇರವಾಗಿ ಬಸ್ ಸಂಚಾರದ ನಿರಂತರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.

ಇದರ ಜತೆಗೆ ಬಸ್‌ಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಖರೀದಿಗೂ ಹಣದ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಂಘ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಕನಿಷ್ಠ ₹50 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಖರೀದಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸಂಘದ ವಾದ. ಇದರಿಂದ ಬಸ್‌ಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.