ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ಮ್ಯಾಚ್ ಫಿಕ್ಸಿಂಗ್ ಇದ್ದಂತೆ, ಮುಂಚೆಯೇ ಎಲ್ಲವೂ ತೀರ್ಮಾನವಾಗಿರುತ್ತೆ: ಅಭಿಜೀತ್ ದೀಪ್ಕೆ

ನವದೆಹಲಿ- ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಕುರಿತ ವಿವಾದ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದೊಳಗಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ವರದಿಗಳ ನಡುವೆ, ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ (CJP) ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಭಿಜೀತ್ ದೀಪ್ಕೆ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ದೋಷಪೂರಿತ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದು ಅದರ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೀಪ್ಕೆ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ದೀಪ್ಕೆ ಅವರು ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಫಿಕ್ಸ್ಡ್ ಮ್ಯಾಚ್ ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯವೇ ಪೂರ್ವನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಾ ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಾಭಾಸ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಕೆಲವು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುವುದರಿಂದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಿಜವಾದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು; ಆದರೆ ಚುನಾವಣೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಅನುಮಾನವಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವವರು ತಮ್ಮ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಲುವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ.

“ಮೋಸದ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ, ನೀವು ಆ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತೀರಿ” ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ದೀಪ್ಕೆ ತಮ್ಮ ‘ಎಕ್ಸ್’ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ನಿಲುವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಿಇಸಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ವಿಚಾರವೂ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ

ದೀಪ್ಕೆ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಒತ್ತಾಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಬಂದಿವೆ. ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಕೂಡ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿ ಸಿಇಸಿ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವ ಆರೋಪಗಳು ಮತ್ತು ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕೃತ ನಿಲುವು ಎರಡನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು

ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ತನಿಖಾ ವರದಿ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾದ ಸುಖ್‌ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಂಧು ಮತ್ತು ವಿವೇಕ್ ಜೋಶಿ ಅವರು 10 ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಆದೇಶಗಳ ಕುರಿತು ಕನಿಷ್ಠ 14 ಬಾರಿ ಲಿಖಿತ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾಲ್ಕು ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳು ಒಂದೇ ದಿನ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಈ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎಸ್‌ಐಆರ್ (Special Intensive Revision), ಹೊಸ ಮತದಾರರ ಸೇರ್ಪಡೆ, ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳ ಅಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ, ಫಾರಂ-6 ಬದಲಾವಣೆ, ಮತದಾರರ ದತ್ತಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಚುನಾವಣಾ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ದತ್ತಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗೂ ಫಾರಂ-6ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ವರದಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಇಸಿಐ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ

ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ವರದಿ ಹೊರಬಂದ ಬಳಿಕ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಅಥವಾ ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಪಕ್ಷೀಯತೆ ಇದೆ ಎಂಬ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದೆ. ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮೂವರು ಆಯುಕ್ತರ ಅನುಮೋದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಂತರಿಕ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಆಯೋಗದ ಪ್ರಕಾರ, ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ಲಿಖಿತ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಅಥವಾ ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವುದು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಧರಿಸಿ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಇದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. 10 ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡುವುದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಚಿತ್ರಣ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಆಯೋಗದ ವಾದ.

ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಈ ವಿವಾದದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR). ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ 2025ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಳಿಕ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಮತದಾರರ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆದಿದೆ.

ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸುವುದು, ಅರ್ಹ ಮತದಾರರನ್ನು ಮರುಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಿವೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಹ ಮತದಾರರನ್ನು ಹೊರಗಿಡದಿರುವುದೇ ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.

‘ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬೇಕೇ?’ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆ

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಅಭಿಜೀತ್ ದೀಪ್ಕೆ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆರೋಪ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ನಿಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತೀರಾ? ಆದರೆ ಮತ ಕಳವು ಆಗುತ್ತಿದೆ, ಶಾಸಕರು-ಸಂಸದರನ್ನು ಪಕ್ಷಾಂತರಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಪಕ್ಷಗಳು ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ನೀವು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಯಾವ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ?” ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರ ವಾದದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ‘ಆರೋಪದ ಜೊತೆಗೆ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ’ ಎಂಬ ವೈರುಧ್ಯ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ದೋಷಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಲೇ ಚುನಾವಣಾ ಕಣಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದೊಳಗಿನಿಂದಲೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ದೀಪ್ಕೆ ಅವರ ‘ಫಿಕ್ಸ್ಡ್ ಮ್ಯಾಚ್’ ಹೋಲಿಕೆ ಇದೀಗ ಚುನಾವಣಾ ಬಹಿಷ್ಕಾರ, ಚುನಾವಣಾ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.