ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರ ಮರಣದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ಆಪ್ತರು ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ನಿಧನದ ನಂತರ ಕುಟುಂಬವು ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆ ಇದಾಗಿದೆ. ‘ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣಗಳ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯಿದೆ, 1969’ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮರಣ ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಷಯಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಈ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಜೀವ ವಿಮೆ, ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿ (PF), ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ ಮೊತ್ತ, ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಮತ್ತು ಷೇರು ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹಾಗೂ ಮೃತರ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ (ITR) ಸಲ್ಲಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಇದರ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬಾಕಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುವಾಗಲೂ ಈ ದಾಖಲೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರಬಹುದು.
ಮರಣವನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಬಹುದು?
ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶದ ‘ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣಗಳ ನೋಂದಣಿ’ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮರಣವನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಇದು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ, ಪಂಚಾಯತ್, ಪುರಸಭೆ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿರಬಹುದು.
ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆನ್‌ಲೈನ್ ನೋಂದಣಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಸಂಬಂಧಿತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಥವಾ ಪುರಸಭೆಯ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.
ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಯಾವ ದಾಖಲೆಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ?
ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನಿಖರ ದಾಖಲೆಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ:
-
ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ನೀಡಲಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಅಥವಾ ಮರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ.
-
ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು, ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳು.
-
ಮರಣದ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗುರುತಿನ ಮಾಹಿತಿ.
-
ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ನೀಡಲಾದ ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ದಾಖಲೆಗಳು.
-
ಸರಿಯಾಗಿ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿದ ನಿಗದಿತ ಅರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪೂರಕ ದಾಖಲೆಗಳು.
-
ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
1 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 ರಿಂದ ಏನೆಲ್ಲಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಲಿವೆ?
‘ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣಗಳ ನೋಂದಣಿ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯಿದೆ, 2026’ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಿಂದ ಮರಣ ನೋಂದಣಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣವಾಗಲಿವೆ. ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಆದರೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಲಾದ ಮರಣದ ನೋಂದಣಿಗೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್, ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರ ಆದೇಶದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯ ವಿಳಂಬವಿದ್ದಲ್ಲಿ, ‘ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್’ (Judicial Magistrate First Class) ಅವರ ಆದೇಶದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಮೃತರ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುವ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಇದರ ಅಗತ್ಯವಿರಬಹುದು.
