ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಘರ್ಷದ ನಡುವೆ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಗುರಿ

ನವದೆಹಲಿ- ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲದ ಆಮದು ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾದರೆ ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗದಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.

ದೇಶೀಯ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಭವಿಷ್ಯದ ಪೂರೈಕೆ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಶಾಶ್ವತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಅಪ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯವು ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಆದೇಶದಂತೆ ಒಟ್ಟು 21 ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅಪ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 63,810 ಟನ್ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಗುರಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮಿತಿಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ.

ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ 63,810 ಟನ್‌ಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಸರಾಸರಿ ದೈನಂದಿನ ದೇಶೀಯ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗಿಂತ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ದೈನಂದಿನ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಬಳಕೆಯ ಸುಮಾರು ಶೇ.70ರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ 18 ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ದಿನಕ್ಕೆ 31,470 ಟನ್ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ರಿಲಯನ್ಸ್‌ಗೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗುರಿ

ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌ನ ಜಾಮ್‌ನಗರದ ದೇಶೀಯ ಸುಂಕ ವಲಯ (DTA) ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಕ್ಕೆ ದಿನಕ್ಕೆ 18,000 ಟನ್ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಇದು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಇದರ ನಂತರ ಬಿಪಿಸಿಎಲ್‌ನ ಕೊಚ್ಚಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಕ್ಕೆ ದಿನಕ್ಕೆ 4,800 ಟನ್, ನಯಾರಾ ಎನರ್ಜಿಯ ವಡಿನಾರ್ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಕ್ಕೆ ದಿನಕ್ಕೆ 4,480 ಟನ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂರು ಘಟಕಗಳ ಒಟ್ಟು ಗುರಿ ದಿನಕ್ಕೆ 27,280 ಟನ್ ಆಗಿದೆ.

ರಿಲಯನ್ಸ್‌ನ ಜಾಮ್‌ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ರಫ್ತು ಆಧಾರಿತ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಕ್ಕೆ ಈ ಆದೇಶದಡಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

ONGC, GAILಗೂ ಗುರಿ

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದಿಂದ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಒಎನ್‌ಜಿಸಿ, ಗೇಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಪ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಅನಿಲ ಉತ್ಪಾದಕರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ದಿನಕ್ಕೆ 6,460 ಟನ್ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ.

ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ, ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಹಾಗೂ ಅಪ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಕಂಪನಿಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಲ್‌ಪಿಜಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು, ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾಗಿಸಲು ಅಗತ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರೈಲು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳಂತಹ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

ತಾಂತ್ರಿಕ ಉನ್ನತೀಕರಣಕ್ಕೂ ಒತ್ತು

ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.

ನಾಫ್ತಾದಿಂದ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್ ಆಧಾರಿತ ದ್ರವ ವೇಗವರ್ಧಕ ಕ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಪೆಟ್ರೋ-ದ್ರವ ವೇಗವರ್ಧಕ ಕ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ.

ಭಾರತದ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆ ಶೇ.64ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು

2025-26ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಸುಮಾರು 33.2 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಬಳಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 13.1 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, 21.3 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಅಂದರೆ ದೇಶದ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಬೇಡಿಕೆಯ ಶೇ.64ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ ಆಮದು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಘರ್ಷದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯೇ ಭಾರತದ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾದರೆ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪೂರೈಕೆದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಬರುವ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಸಾಗಣೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸೂಚನೆ

ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯತ್ಯಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲೇ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳಿಗೆ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಗರಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲವು ಫೀಡ್‌ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯತ್ತ ತಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಗೃಹ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಪೂರೈಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿರುವಂತೆ ಮರುಪೂರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಪೈಪ್ ಮೂಲಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಬಳಸುವಂತೆ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.

ಆರು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಗುರಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ

ಈ ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರತಿ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು, ಹೊಸ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಉನ್ನತೀಕರಣದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಎದುರಾದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಪೂರೈಕೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಇಂಧನ ಭದ್ರತಾ ನೀತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇದಾಗಿದೆ. ವಿದೇಶಿ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾದರೂ ದೇಶೀಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಕೊರತೆ, ಪಡಿತರ ಪದ್ಧತಿ ಅಥವಾ ಮರುಪೂರಣ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗದಂತೆ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.