ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್, ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ (ವೋಟರ್ ಐಡಿ), ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್‌ಬುಕ್ ಮೊದಲಾದ ದಾಖಲೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ಈ ದಾಖಲೆಗಳು ಕೇವಲ ಗುರುತಿನ ದೃಢೀಕರಣ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮಾತ್ರ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಇವು ಪೌರತ್ವದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ತಾವು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ವಿಫಲವಾದ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರಜೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದ ಮೇರೆಗೆ ಪೊಲೀಸರು ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಡಿಟೆನ್ಷನ್ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.
ತಾನು ಜನ್ಮತಃ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಆರೋಪಿಗೆ ಹಾಗೂ ಅವರ ಪರ ಹಾಜರಾದ ಸಂಬಂಧಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹಲವು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಸಮರ್ಪಕ ದಾಖಲೆ ಅಥವಾ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ವಿಫಲರಾದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ತಾನು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯದ್ದೇ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ತಿಳಿಸಿತು.
ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿ ಹೇಳಿಕೆಗಳು
ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಆರೋಪಿಯ ಸಂಬಂಧಿ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವೈರುಧ್ಯಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಗೆ ತಾನು ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಕಜಿನ್ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದ ಅವರು, ನಂತರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ತಾನು ಸ್ವಂತ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು.
1980ರಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯ ತಂದೆ ಮೃತಪಟ್ಟ ಬಳಿಕ ತಾನೇ ಅವರನ್ನು ಸಾಕಿ ಬೆಳೆಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಆರೋಪಿಯೇ ಆ ಸಂಬಂಧಿಗಿಂತ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಾಗಿರುವುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂತು. ಅಲ್ಲದೆ ಆರೋಪಿಯ ತಾಯಿಯ ಸಮಾಧಿ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ತಿಳಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನೂ ಸಲ್ಲಿಸದಿರುವುದಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.
ಪೊಲೀಸರ ಮುಂದೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ
ಸರ್ಕಾರದ ಪರ ವಕೀಲರು, ಆರೋಪಿಯು ತಾನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಿಂದ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಡಿ ದಾಟಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದಾಗಿ ಪೊಲೀಸರ ಮುಂದೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರು.
ಆ ಹೇಳಿಕೆಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಸಹಜ ನ್ಯಾಯತತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತನ್ನ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯದ್ದೇ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿತು.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ದೇಬಾಂಗ್ಷು ಬಸುಕ್ ಮತ್ತು ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಬ್ಬರ್ ರಶೀದಿ ಅವರಿದ್ದ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠ, ಆರೋಪಿಯ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ, ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್‌ಬುಕ್ ಹಾಗೂ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದಲೇ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದೂ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಕೇವಲ ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಪೌರತ್ವ ಸಾಬೀತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ವಂಶಾವಳಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪೌರತ್ವದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
