ಮೆದುಳು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆ, ನೆನಪು, ಮಾತು, ಚಲನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮೆದುಳು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮೆದುಳಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು (ಮಿಥ್‌ಗಳು) ಜನರಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ.
ಮೆದುಳು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಜನರಲ್ಲಿ ಇವೆ. “ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಮೆದುಳಿನ ಕೇವಲ 10 ಶೇಕಡಾ ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಾನೆ” ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು, ವಯಸ್ಸಾದ ನಂತರವೇ ಮೆದುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯದವರೆಗೆ ಅನೇಕ ಊಹಾಪೂಹಗಳು ಹರಿದಾಡುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವು ಸತ್ಯವಲ್ಲ.
ನಾವು ಮೆದುಳಿನ ಕೇವಲ 10% ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತೇವೆಯೇ?
“ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಮೆದುಳಿನ ಕೇವಲ 10% ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಾನೆ” ಎಂಬ ಮಾತು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಮೆದುಳಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಾರ್ಯವಿದೆ. ನಾವು ನಡೆಯುವಾಗ, ಮಾತನಾಡುವಾಗ, ಯೋಚಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಮೆದುಳಿನ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಾವು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಮೆದುಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಹದ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ವಯಸ್ಸಾದ ಬಳಿಕವೇ ಮೆದುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕೇ?
ಇದೂ ಒಂದು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯೇ. ಮೆದುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಗಮನಹರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.ಪ್ರತಿದಿನ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವುದು, ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುವುದು, ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವಂತಹ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಮರೆವು ಎಂದರೆ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಕುಂದಿದೆಯೇ?
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯಾರಾದರೂ ಹೆಸರು ಮರೆತರೆ ಅಥವಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದು ನೆನಪಿಗೆ ಬರದಿದ್ದರೆ ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯೇ. ಇದಕ್ಕೆ ನಿದ್ರೆಯ ಕೊರತೆ, ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಕೆಲಸವೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು.ಆದರೆ ಮರೆವು ಪದೇಪದೇ ಆಗುತ್ತಿದ್ದು, ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತಲುಪಿದರೆ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಬ್ರೇನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಆಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಮೆದುಳು ಚುರುಕಾಗಿರುತ್ತದೆಯೇ?
ಸುಡೋಕು, ಪಜಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬ್ರೇನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಮೆದುಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಾಯಾಮ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಮೆದುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ, ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ, ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ರೆ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಅಭ್ಯಾಸವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.
ಆಹಾರಕ್ಕೂ ಮೆದುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವಿದೆಯೇ?
ಖಂಡಿತ ಇದೆ. ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಯುಕ್ತ ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಮೆದುಳು ಚುರುಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥ ತಿಂದರೆ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ, ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ರೆ, ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ, ಒತ್ತಡ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿಯೇ ಮೆದುಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಅಸಹಜ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಡಮಾಡದೆ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.
