ಮಹಿಳೆಯರ ದೇಹ, ಆಯ್ಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇಂದಿಗೂ ಪುರುಷನದ್ದೇ ಹಿಡಿತ ಏಕೆ ? :  ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಚಾಟಿ !

ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಹಲವಾರು ಪ್ರಗತಿಪರ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ತೀರ್ಪುಗಳು ಬಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಇನ್ನೂ ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

 2011ರಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ಕೊಂದ ಆರೋಪಿಯ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಮಾರ್ಮಿಕ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಅಸಾಧ್ಯ; ಸಮಾಜದ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಬೇಕಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.

ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತವು ಅನೇಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸರಣಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಆದರೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿ ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕಟುವಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಸಂಜಯ್ ಕರೋಲ್ ಮತ್ತು ಎನ್. ಕೋಟೀಶ್ವರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಭರವಸೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, “ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇನ್ನೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಇದು ಇಡೀ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಿದೆ: ಮಹಿಳೆಯರ ದೇಹ, ಆಯ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಇಂದಿಗೂ ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ?

2011ರಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ಕೊಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಘಟನೆಯು ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದೆ ಮತ್ತು ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ನಿರಂತರ ಅಪಾಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಿಶಾಲವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಿದ ಪೀಠವು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದು ಏಳು ದಶಕಗಳ ನಂತರವೂ ಭಾರತವು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆದರ್ಶಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ 4 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, “ಸಂವಿಧಾನವು ಸಮಾನತೆ, ಲಿಂಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ… ಆದರೆ ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಅನೇಕರಿಗೆ ಈ ಹಕ್ಕುಗಳು ಇನ್ನೂ ಮರೀಚಿಕೆಯಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ಕೆಡವಲು ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಸಾಕಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮರುಕಳಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕಳವಳವನ್ನು ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ. 1961ರ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯಿದೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಿರುಕುಳದ ವಿರುದ್ಧದ ರಕ್ಷಣೆಯವರೆಗೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಸಕಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ತತ್‌ಕ್ಷಣದ ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಭಿಚಾರದ ಕಾನೂನನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವವರೆಗೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಸರಣಿ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಇದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.

ಆದರೂ, ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿದೆ. “ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳಿಂದ ನಿರಂತರ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಗಂಭೀರವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ತೀರ್ಪು ಹೇಳಿದೆ.

ಅಂಕಿಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಕಳವಳವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ. 2023 ರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧ 4,48,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಪರಾಧಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಹಿಂಸಾಚಾರವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 6,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಗಮನಿಸಿದೆ.

ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಪ್ರಗತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಆಳವಾದ ಅಸಮಾನತೆಯು ಸಹ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವುದು ಒಂದು “ವಿರೋಧಾಭಾಸ” ಎಂದು ಪೀಠವು ಕರೆದಿದೆ. ಭಾರತವು ಏರುತ್ತಿರುವ ಸಾಕ್ಷರತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಪಾತ್ರಗಳು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ, ದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಅರೆ-ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

“ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಅಧಿಕಾರವು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯು ಅಸಹಾಯಕ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಪೀಠವು ಗಮನಿಸಿದೆ, ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೂಡ ಅಸಮಾನವಾದ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೊರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅದು ಸೇರಿಸಿದೆ.

ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧದ ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟನೆಗಳಾಗಿ ನೋಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಬದಲಾಗಿ, ಇಂತಹ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಆಳವಾದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಎಂದು ಅದು ನಿರೂಪಿಸಿದೆ. “ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಅಥವಾ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಸುಡುವಂತಹ ತೀವ್ರ ಕೃತ್ಯಗಳು ಕೇವಲ ಅಪವಾದಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸೂಚನೆಗಳಾಗಿವೆ” ಎಂದು ತೀರ್ಪು ಹೇಳಿದೆ.

ತೀರ್ಪಿನ ಕೊನೆಯ ಭಾಗವು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದೆ. “ದಶಕಗಳ ಕಾನೂನುಗಳು, ಯೋಜನೆಗಳು, ಸುಧಾರಣೆಗಳ ನಂತರವೂ… ಮಹಿಳೆಯರ ದೇಹಗಳು, ಆಯ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಏಕೆ ಆಳವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ?” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವು ಕಾನೂನು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದು “ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಗಳಾದ ನಾವು” (We, the People of India) ಎನ್ನುವ ನಮ್ಮಲ್ಲೇ ಅಡಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.