ನಾಳೆ ಮಹಾಲಯ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ; ಪಿತೃಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ವಿದಾಯ, ತಾಯಿ ದುರ್ಗೆಯ ಆಗಮನ! ಆಚರಣೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ

2026ರಲ್ಲಿ ಮಹಾಲಯವನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10ರ ಶನಿವಾರ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಶ್ವಿನ ಮಾಸದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಬರುವ ಮಹಾಲಯವು ಪಿತೃಪಕ್ಷದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದೇ ದಿನವನ್ನು ಸರ್ವ ಪಿತೃ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಹಾಲಯವು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಕ್ರಮಣದ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪಿತೃಪಕ್ಷ ಈ ದಿನದೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಂತರ ದೇವಿ ಪಕ್ಷ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ದುರ್ಗೆಯು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.

ಮಹಾಲಯದ ಮಹತ್ವವೇನು?

1. ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದಿನ

ಮಹಾಲಯದ ಮುಂಜಾನೆ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಯ ಘಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ತರ್ಪಣ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಪುರುಷರು ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸೊಂಟದವರೆಗೆ ನಿಂತು, ತಮ್ಮ ತಂದೆ, ತಾತ ಸೇರಿದಂತೆ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ನೀರು, ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಕುಶ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬಂಗಾಳಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಮಹತ್ವದ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

2. ತಾಯಿ ದುರ್ಗೆಯ ಆಗಮನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನ

ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಾಲಯದಂದು ತಾಯಿ ದುರ್ಗೆಯು ಕೈಲಾಸದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ತವರು ಮನೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ಆರಂಭವಾಗುವ ದೇವಿ ಪಕ್ಷವು ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಆಗಮನದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

3. ದುರ್ಗಾ ವಿಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಕಣ್ಣು ಬಿಡಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ

ಉತ್ತರ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಕುಮಾರ್ಟುಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಹಾಲಯದಂದು ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಮಣ್ಣಿನ ವಿಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಕಣ್ಣು ಬಿಡಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಇದನ್ನು ‘ಚೊಕ್ಕು ದಾನ್’ (Chokkhu Daan) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವವರೆಗೂ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದ ಬಳಿಕ ದೇವಿಯು ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಆಗಮಿಸಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.

ಮಹಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದಿರುವ ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

ಮಹಿಷಾಸುರ ಮರ್ದಿನಿ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕಗಳು, ಬಂಗಾಳಿ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೂಪಣೆಯ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು. ಬೀರೇಂದ್ರ ಕೃಷ್ಣ ಭದ್ರ ಅವರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಆವೃತ್ತಿಯು ದಶಕಗಳಿಂದ ಮಹಾಲಯದ ಮುಂಜಾನೆಯ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಇಂದು ಹಲವು ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಯುವಕರು ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಅನೇಕ ಬಂಗಾಳಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ 4 ಗಂಟೆಗೆ ಎದ್ದು ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಕೇಳುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ; ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಪೀಳಿಗೆಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿರುವ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನೆನಪೂ ಹೌದು.

2026ರ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ ಯಾವಾಗ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ?

2026ರಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11ರಂದು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬಂಗಾಳದ ಪ್ರಮುಖ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜಾ ಆಚರಣೆಗಳು ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, ಶುಕ್ರವಾರ

ಮಹಾ ಷಷ್ಠಿ: ದೇವಿಯನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಬೋಧನ್ ಆಚರಣೆ ಹಾಗೂ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಮುಖಾವರಣ ತೆರೆಯುವುದು.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17, ಶನಿವಾರ

ಮಹಾ ಸಪ್ತಮಿ: ಮುಂಜಾನೆ ನವಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ನಾನ; ಒಂಬತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಗುಚ್ಛಕ್ಕೆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ ದೇವಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುವುದು.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19, ಸೋಮವಾರ

ಮಹಾ ಅಷ್ಟಮಿ: ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಧಿ ಪೂಜೆ.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20, ಮಂಗಳವಾರ

ಮಹಾ ನವಮಿ: ವಿಶೇಷ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಆರತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳು.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, ಬುಧವಾರ

ವಿಜಯ ದಶಮಿ: ಸಿಂಧೂರ ಖೇಲಾ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾ ವಿಗ್ರಹಗಳ ವಿಸರ್ಜನೆ.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 18ರ ಭಾನುವಾರವನ್ನು ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸದಿರುವುದಕ್ಕೆ ತಿಥಿಯ ಅವಧಿಯೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಲೇಖನ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಪ್ತಮಿ ತಿಥಿಯು ಈ ವರ್ಷ ಎರಡು ಸೂರ್ಯೋದಯಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರಿಂದ ಅಷ್ಟಮಿಯ ಆಚರಣೆ ಸೋಮವಾರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಸಂಧಿ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಅಂಜಲಿಯ ನಿಖರ ಸಮಯಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಂಗ ಹಾಗೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆಯನ್ನು 2021ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಮಾನವಕುಲದ ಅಮೂರ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಾ ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯವರೆಗೂ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜಾ ಮಂಟಪಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಜನಸಂದಣಿಯು ಈ ಹಬ್ಬದ ವೈಭವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಹಾಲಯದಂದು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಮಹಾಲಯವನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವವರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬಹುದು:

• ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದು ರೇಡಿಯೋ ಅಥವಾ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಷಾಸುರ ಮರ್ದಿನಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಲಿಸುವುದು.

• ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ತರ್ಪಣ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು.

• ಪೂರ್ವಜರ ಮರಣದ ತಿಥಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಹಾಲಯದಂದು ಎಲ್ಲ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ತರ್ಪಣ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು.

• ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು.

• ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಅನ್ನದಾನ ಅಥವಾ ಆಹಾರ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು.

• ಸಂಜೆ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಪಿತೃಗಳ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸುವುದು.

• ಮನೆಯ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ತಾಯಿ ದುರ್ಗೆಯ ಆಗಮನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಈ ಆಚರಣೆಗಳು ಪೂರ್ವಜರ ಸ್ಮರಣೆ, ಕೃತಜ್ಞತೆ ಮತ್ತು ದಾನಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಯಾವ ಹಬ್ಬಗಳು ಬರುತ್ತವೆ?

ವಿಜಯ ದಶಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಂಗಾಳದ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶರದ್ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಂತರ ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ದೀಪಾವಳಿಯ ರಾತ್ರಿ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.