ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ, ರೈಲು, ಕಾರು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹತ್ತಾರು ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಸುಮಾರು 180 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೇ ಬೇರೆ ಇತ್ತು. ಮತದಾನ ಮಾಡಲು ಜನರು ಕುದುರೆ ಅಥವಾ ಕುದುರೆಗಾಡಿಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮತಗಟ್ಟೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಭಾನುವಾರದ ಚರ್ಚ್, ಬುಧವಾರದ ರೈತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಬೇಕಿತ್ತು!
ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ಸೋಮವಾರದ ನಂತರ ಬರುವ ಮಂಗಳವಾರದಂದು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಕೇಳಲು ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಅಮೆರಿಕದ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಿಂದಿರುವುದು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ರೈತರ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಕಥೆ!
ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಅಮೆರಿಕದ ಮಧ್ಯಂತರ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, 180 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಈ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಒಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ, ಮತ್ತೊಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ದಿನ!
ಇಂದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ ದಿನ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ 1845ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಹಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಸುಮಾರು 34 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾದಂತೆ ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶ ಮತ್ತೊಂದು ರಾಜ್ಯದ ಮತದಾರರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಆತಂಕ ಎದುರಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅಮೆರಿಕದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
1845ರಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ದಿನವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಅದರಂತೆ ನವೆಂಬರ್ ಮೊದಲ ಸೋಮವಾರದ ನಂತರ ಬರುವ ಮಂಗಳವಾರವನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಭಾನುವಾರ ಚರ್ಚ್, ಸೋಮವಾರ ಕುದುರೆಗಾಡಿ ಪ್ರಯಾಣ, ಬುಧವಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ!
ಮಂಗಳವಾರವನ್ನೇ ಏಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಹಿಂದೆ ಅಂದಿನ ಜನರ ದಿನಚರಿಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.ಭಾನುವಾರ ಚರ್ಚ್‌ಗೆ ಮೀಸಲು: ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಭಾನುವಾರ ಚರ್ಚ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಭಾನುವಾರ ಮತದಾನ ನಡೆಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಸೋಮವಾರ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಮೀಸಲು: ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜನರು ಮತಗಟ್ಟೆ ತಲುಪಲು ಹಲವು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಕಾರು, ಬಸ್‌ಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಕುದುರೆ ಅಥವಾ ಕುದುರೆಗಾಡಿಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧನವಾಗಿತ್ತು. ಭಾನುವಾರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಸೋಮವಾರ ಪ್ರಯಾಣ ಆರಂಭಿಸಿ ಮಂಗಳವಾರ ಮತದಾನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಬುಧವಾರ ರೈತರ ವ್ಯಾಪಾರದ ದಿನ: ಬುಧವಾರ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪಟ್ಟಣದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಅಂದು ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಿದರೆ ಅವರ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಹೀಗೆ ಭಾನುವಾರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಸೋಮವಾರ ಪ್ರಯಾಣ, ಮಂಗಳವಾರ ಮತದಾನ ಮತ್ತು ಬುಧವಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಂಬ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದೊಂದಿಗೆ ಚುನಾವಣಾ ದಿನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.
ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿಗೂ ಇದೆ ವಿಶೇಷ ಕಾರಣ!
ಮಂಗಳವಾರದ ಆಯ್ಕೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳನ್ನೇ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಕ್ಕೂ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿದೆ.
ಆಗಿನ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯೇ ಬಹುತೇಕ ಜನರ ಜೀವನಾಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ನವೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ಶರತ್ಕಾಲದ ಬೆಳೆ ಕೊಯ್ಲು ಮುಗಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಚಳಿಗಾಲದ ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು ಜನರು ಮತಗಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಇದು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯವಾಗಿತ್ತು.ಹೀಗಾಗಿ ರೈತರ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೂ ಇದೆ ಬ್ರೇಕ್!
ಅಮೆರಿಕದ ಚುನಾವಣಾ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ ಅಂಶವಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ಸೋಮವಾರದ ನಂತರದ ಮಂಗಳವಾರವೇ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಈ ನಿಯಮದಿಂದಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಕ್ರೈಸ್ತರ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಾದ ‘ಆಲ್ ಸೇಂಟ್ಸ್ ಡೇ’ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ತಿಂಗಳ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳನ್ನು ಇದೇ ದಿನ ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ 1ರ ಬದಲಿಗೆ ಅದರ ನಂತರದ ಮಂಗಳವಾರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
180 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಈಗಲೂ ವಿರೋಧ!
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಾಡಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದ್ದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈಗಿನ ಆಧುನಿಕ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.ಇಂದು ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಮಂಗಳವಾರ ಕಚೇರಿ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಕೆಲಸದ ದಿನದಂದು ಮತದಾನ ನಡೆಸುವುದರಿಂದ ಹಲವರಿಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಸಮಯ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಟೀಕಾಕಾರರ ವಾದ.
ಹೀಗಾಗಿ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬೇಕು ಅಥವಾ ಮತದಾನದ ದಿನವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ರಜೆಯನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.
ಆದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಅಮೆರಿಕದ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಗಡ ಮತದಾನ (Early Voting), ಅಂಚೆ ಮತದಾನ (Mail-in Ballots) ಸೇರಿದಂತೆ ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮತದಾರರಿಗೆ ಮಂಗಳವಾರದಂದೇ ಮತಗಟ್ಟೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೂ ಚುನಾವಣೆಯ ದಿನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿರುವುದು 180 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ರೈತರ ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಾಡಿ ಪ್ರಯಾಣದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ! ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಷ್ಟೇ ಮುಂದುವರಿದರೂ ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಹೇಗೆ ಇತಿಹಾಸದ ನೆನಪಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕದ ಈ ಚುನಾವಣಾ ಪದ್ಧತಿಯೇ ಸಾಕ್ಷಿ!
