ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಬಳಿಕ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಏಕೆ ನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಗರುಡ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿವರಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮಹತ್ವ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುವ ಕುರಿತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖದ ಘಟ್ಟ. ನಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತರಾದವರು ಈ ಲೋಕವನ್ನು ತೊರೆದಾಗ ಅವರ ಅಗಲಿಕೆ ಒಂದೆಡೆ ನೋವು ತಂದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಅವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ.ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗರುಡ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಮರಣ, ಆತ್ಮದ ಪಯಣ, ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಬಳಿಕ ದಹನ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಒಂದು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕಾರಣಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ.
ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಬಳಿಕ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಏಕೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ?
ಗರುಡ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಬಳಿಕ ಮೃತಪಟ್ಟರೆ, ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮರುದಿನ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ನಂತರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ದಹನ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವುದು ಶುಭಕರವಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಿದರೆ ಮೃತರ ಆತ್ಮದ ಪರಲೋಕದ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಗಲಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲೇ ದಹನ ಸಂಸ್ಕಾರ ನೆರವೇರಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಇರುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಜೀವಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ದೇವರಾಗಿ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆತ್ಮವು ತನ್ನ ಪಯಣವನ್ನು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸೂರ್ಯನ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅನುಕೂಲಕರ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಗಲಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ದಹನ ಸಂಸ್ಕಾರ ನಡೆಸುವುದರಿಂದ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆತು, ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗ ಸುಗಮವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ದಹನ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ?
ಗರುಡ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ದಹನ ಸಂಸ್ಕಾರ ನಡೆಸುವುದರಿಂದ ಮೃತರ ಆತ್ಮವು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪುರಾಣ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ದೋಷಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅದೇ ರೀತಿ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಬಳಿಕ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಆತ್ಮದ ಮೋಕ್ಷದ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾತ್ರಿ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಗರುಡ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮರುದಿನ ಸೂರ್ಯೋದಯದವರೆಗೆ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡಬೇಕು.ಮೃತದೇಹವನ್ನು ತುಳಸಿ ಗಿಡದ ಸಮೀಪ ಅಥವಾ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸುವುದು ಶುಭಕರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬಿಡಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ಭಗವಂತನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಮೃತರ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 16 ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯೇಷ್ಠಿ (ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರ) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಲ್ಲ. ದೇಹವನ್ನು ಪಂಚಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ, ಆತ್ಮವು ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಪಯಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹವು ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಆಕಾಶ ಎಂಬ ಪಂಚಭೂತಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ದಹನ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಮೂಲಕ ಈ ಪಂಚಭೂತಗಳು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.
ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿಗಳೂ ಇವೆ
ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಳೂ ಇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಾಧು-ಸಂತರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಹನ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಸಮಾಧಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅವರು ತಪಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಯೋಗಸಾಧನೆಯ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಅಂತಿಮ ವಿಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ವಿಷಯಗಳು ಗರುಡ ಪುರಾಣ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಕುಟುಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿರಬಹುದು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಿತ ತಜ್ಞರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

