NEET ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಂತಹ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪೇಪರ್ ಸೋರಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಆಕ್ರೋಶದ ನಡುವೆ, ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನ ಹಗರಣಗಳು ಕೂಡಾ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿವೆ. ದೇಶದ ಪವಿತ್ರ ಬಜೆಟ್ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಹ ಸೋರಿಕೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗದಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ.
1947-1948 ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಚೊಚ್ಚಲ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಸರ್ ಆರ್.ಕೆ. ಷಣ್ಮುಖಂ ಚೆಟ್ಟಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದರು. ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗೆ ಮೊದಲು, ಯುಕೆ ಖಜಾನೆಯ ಚಾನ್ಸೆಲರ್ ಹ್ಯೂ ಡಾಲ್ಟನ್ ಅವರು ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ತೆರಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದರು, ಇದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಮಂಡಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವರ ಅಕಾಲಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಹಿರಂಗವು ವ್ಯಾಪಕ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತ್ತಲ್ಲದೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದದ ನಡುವೆ ಡಾಲ್ಟನ್ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
1950 ರ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮುದ್ರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನ ಒಂದು ವಿಭಾಗವನ್ನು ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದಾಗ ಬಜೆಟ್ ಸೋರಿಕೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ನಿದರ್ಶನ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಆದಾಯವು ಒಟ್ಟು ರೂ 347.5 ಕೋಟಿಗಳು ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳು ರೂ 337.88 ಕೋಟಿಗಳು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬಜೆಟ್ ವಿವರಗಳ ಸೋರಿಕೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ವಿಸ್ತೃತ ಅಧಿಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ನಂತರ, ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಮಥಾಯ್ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು.
ಈ ಘಟನೆಗೂ ಮುನ್ನ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸೋರಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಬಜೆಟ್ ಮುದ್ರಣ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಸ ದೆಹಲಿಯ ಮಿಂಟೋ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು 1979 ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ತರುವಾಯ, 1980 ರಲ್ಲಿ, ಮುದ್ರಣ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯೊಳಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ನಾರ್ತ್ ಬ್ಲಾಕ್, ಅಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಿಸಲು ಉನ್ನತ-ಸುರಕ್ಷತಾ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ನಿರಂತರ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ “ಹಲ್ವಾ ಸಮಾರಂಭ”, ಇದು ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಸುಮಾರು 100 ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ನಾರ್ತ್ ಬ್ಲಾಕ್ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಬಜೆಟ್‌ನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಗೌಪ್ಯವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಇಂದು, ಬಜೆಟ್ ಪೇಪರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯಲು ಬಳಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬ್ರೀಫ್‌ಕೇಸ್ ಅನ್ನು ಕೆಂಪು ಚೀಲದಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಈ ಗಂಭೀರ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕಾಗದದಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ವರೂಪಗಳಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯು ಮೇಡ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಬಜೆಟ್ ಓದಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
1950 ರ ಬಜೆಟ್ ಸೋರಿಕೆಯ ಪರಂಪರೆಯು ಭಾರತದ ಬಜೆಟ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಗುರುತು ಬಿಟ್ಟಿದೆ, ಹಣಕಾಸಿನ ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲು ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ವರ್ಧನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಗಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಜಾಗರೂಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳು ಭಾರತದ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಣಕಾಸು ಯೋಜನೆಗಳ ಪವಿತ್ರತೆ ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತವೆ.
