ಪೂರ್ಣ ವಂದೇ ಮಾತರಂಗೆ ಎದ್ದು ನಿಂತ ಒಮರ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ: ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲ ಒಗ್ಗಟ್ಟು; ಬಿರುಕು ಮತ್ತೆ ಸಾಬೀತು!

ನವದೆಹಲಿ- ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ನ ಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಡುವ ವಿಚಾರ ಇದೀಗ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೀನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಒಮರ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಫಾರೂಕ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಅವರು ಗೀತೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಆರು ಚರಣಗಳು ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ನಿಂತಿದ್ದರು.

ಇದಕ್ಕೆ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೆ.ಸಿ. ವೇಣುಗೋಪಾಲ್, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ 1937ರ ನಿಲುವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿ, ತನ್ನ ಮೈತ್ರಿಪಕ್ಷಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ನಾಯಕರ “ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ತೀರ್ಪನ್ನು” ಗೌರವಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ INDIA ಬ್ಲಾಕ್ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾದ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದವಲ್ಲ.

2026ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಗೀತೆಯ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಕೇತಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿವೆ.

ಶ್ರೀನಗರದಲ್ಲಿ ಏನಾಯಿತು?

ಶ್ರೀನಗರದಲ್ಲಿ ಏನಾಯಿತು?

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಶ್ರೀನಗರದ ಎಸ್‌ಕೆಐಸಿಸಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ನ ಪೂರ್ಣ ಆರು ಚರಣಗಳ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಒಮರ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಫಾರೂಕ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಗಣ್ಯರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೀತೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು.

ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಕೆ.ಸಿ. ವೇಣುಗೋಪಾಲ್, ಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿಯು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು ರೂಪಿಸಿದ “ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಬಹುತ್ವವಾದಿ” ಭಾರತದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಸೌಕರ್ಯಕರವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 1937ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಎರಡು ಚರಣಗಳ ಆವೃತ್ತಿಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಬಹುಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ರೂಪವಾಗಿದೆ.

ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ ಅವರು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು, ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್, ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್, ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ಆಚಾರ್ಯ ನರೇಂದ್ರ ದೇವ್, ಮೌಲಾನಾ ಅಬುಲ್ ಕಲಾಂ ಆಜಾದ್, ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಮತ್ತು ಜೆ.ಬಿ. ಕೃಪಲಾನಿ ಅವರ ನಿಲುವನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಇನ್ನೂ ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರ ಸಲಹೆಯೂ 1937ರ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಏಕೆ ಎರಡು ಚರಣಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ?

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಏಕೆ ಎರಡು ಚರಣಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ?

ಇದು ಹೊಸದಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ವಾದ. ಆಗಸ್ಟ್ 19, 2026ರಂದು ನಡೆದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವು 1937ರ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮರುದೃಢಪಡಿಸಿತು. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ನ ಮೊದಲ ಎರಡು ಚರಣಗಳನ್ನೇ ಹಾಡುವುದಾಗಿ ಕೆ.ಸಿ. ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದರು.

1937ರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಚರ್ಚೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ, ನೆಹರು, ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್, ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರ ಸಲಹೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಎರಡು ಚರಣಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವೀಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ವಿವರಣೆ. ನಂತರದ ಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ-ಪೌರಾಣಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಇರುವುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳ ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಾಡದಿರುವುದು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಆಗಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕತ್ವ ಭಾವಿಸಿತ್ತು.

ಅಂದರೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಇಂದಿನ ನಿಲುವು ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂಗೆ ವಿರೋಧ’ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, “ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ 1937ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಎರಡು ಚರಣಗಳ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನೇ ಬಳಸಬೇಕು” ಎಂಬ ನಿಲುವಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಪೂರ್ಣ ಗೀತೆಯ ಪರವಾಗಿರುವವರ ವಾದವೇನು?

ಆದರೆ ಪೂರ್ಣ ಗೀತೆಯ ಪರವಾಗಿರುವವರ ವಾದವೇನು?

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯ ರಾಜಕೀಯ ವಾದ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಡುವುದನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದದ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾದ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ.

2026ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. 2026ರ Prevention of Insults to National Honour (Amendment) Act ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆಯಾದ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತೊಂದರೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಮಸೂದೆ ಜುಲೈ 24ರಂದು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡನೆಯಾಗಿ, ಜುಲೈ 29ರಂದು ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಮತ್ತು ಜುಲೈ 30ರಂದು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕಾರಗೊಂಡಿತು.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ 2025-26ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ನ 150ನೇ ವರ್ಷಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಆಚರಣೆ ನವೆಂಬರ್ 7, 2025ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 7, 2026ರವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ವಂದೇ ಮಾತರಂ: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯದವರೆಗೆ

ವಂದೇ ಮಾತರಂ: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯದವರೆಗೆ

ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಗೀತೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಮುಖ್ಯ.

ಬಂಕಿಮಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯರು ರಚಿಸಿದ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. 1896ರ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರು ಇದನ್ನು ಹಾಡಿದರು. 1905ರ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆ ವಿರೋಧಿ ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಘೋಷಣೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತವೂ ಈ ಘೋಷಣೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತ್ತು. 1906ರಲ್ಲಿ ಬರಿಸಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಘೋಷಿಸುವುದನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಡೆಯಲು ಮುಂದಾದ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಗೀತೆ ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಯಾಗಿರದೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತು.

1947ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರವೂ ಇದರ ಸ್ಥಾನ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1950ರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಿತು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ಜನ ಗಣ ಮನ’ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆಯಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.