ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ,-ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹದ ವಿರುದ್ಧದ ಜಾಗತಿಕ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರಂದು ನವೆಂಬರ್ 27 ಅನ್ನು ‘ಬಾಲ, ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ಬಲವಂತದ ವಿವಾಹ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸುವ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ.
ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಜಾಗೃತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ನೀತಿ ರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ–ಸಮುದಾಯಗಳ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಈ ದಿನವನ್ನು ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.
ಈ ನಿರ್ಣಯವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ನವೆಂಬರ್ 27 ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಬಾಲ ವಿವಾಹ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ’ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ ದಿನವೂ ಆಗಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ 2024ರ ನವೆಂಬರ್ 27ರಂದು ದೇಶವನ್ನು ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ‘Bal Vivah Mukt Bharat’ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತ್ತು.
ಭಾರತದಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯತ್ತ
ಭಾರತದಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯತ್ತ
ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ನೋಡುವ ಬದಲು, ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕು, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಜಾಗತಿಕ ಚಳವಳಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹದ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. 2006ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ (Prohibition of Child Marriage Act) ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.
ಆದರೂ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಬಡತನ, ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡ, ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹೆಸರಿನ ಒತ್ತಾಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಇನ್ನೂ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹದ ಪ್ರಮಾಣ ಹಿಂದಿನ ದಶಕಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಇಳಿದಿದೆ. UNICEF ಪ್ರಕಾರ, 20–24 ವರ್ಷದ ಭಾರತೀಯ ಯುವತಿಯರಲ್ಲಿ 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ವಿವಾಹವಾದವರ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು 23 ಶೇಕಡಾ. ಆದರೂ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ವಿಶ್ವದ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹಕ್ಕೊಳಗಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಮಂದಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
UNICEFನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಂದು ಸುಮಾರು 650 ಮಿಲಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರು 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹದ ಪ್ರಮಾಣ ಇಳಿದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಗತಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಸಮಾನವಾಗಿಲ್ಲ.
2026ರ UNFPA–UNICEF ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವರದಿಯೂ ಇದೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. 2025ರಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬಾಲಕಿಯರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸುವುದು, ಜೀವನ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದಿದೆ. ಆದರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆ, ಸಂಘರ್ಷ, ಸ್ಥಳಾಂತರ, ಹವಾಮಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ನೆರವಿನ ಕೊರತೆಗಳು ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ತಡೆಗೆ ಸಾಧಿಸಿದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರ
ಭಾರತದ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟ ಫಲ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಸ್ತರಣೆ, ತಾಯಂದಿರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೆಚ್ಚಳ, ನಗರೀಕರಣ, ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು, ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. UNICEF ಕೂಡ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ಇಳಿಕೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸರ್ಕಾರಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಜಾಗೃತಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ ರಾಜ್ಯವಾರು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ UNICEF ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ.
2024: ‘ಬಾಲ ವಿವಾಹ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ’ಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ
2024: ‘ಬಾಲ ವಿವಾಹ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ’ಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ
2024ರ ನವೆಂಬರ್ 27ರಂದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ‘ಬಾಲ ವಿವಾಹ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ’ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಮೂಲಕ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು.
ಪೋಷಕರು, ಕುಟುಂಬಗಳು, ಗ್ರಾಮ ಸಮುದಾಯಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ನಿಷೇಧ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವುದು ಅಭಿಯಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹದ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ ಬಾಲಕಿಯರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ, ಅಭಿಯಾನದಡಿ 6 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 28 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು. ಇದು ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶವೂ ಮಹತ್ವದ್ದು
ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶವೂ ಮಹತ್ವದ್ದು
ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ನಿಲುವುಗಳೂ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿವೆ. ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ವಿವಾಹದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯಬಾರದು ಎಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಹಲವು ತೀರ್ಪುಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿಸಿವೆ.
ಇದರಿಂದ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹವನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಸಂಪ್ರದಾಯ’ ಅಥವಾ ‘ಕುಟುಂಬದ ನಿರ್ಧಾರ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮನೋಭಾವಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಮಗುವಿನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ನೋಡುವ ಕಾನೂನು ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬಲಗೊಂಡಿದೆ.
ಶಾಲೆ ಉಳಿದರೆ ಬಾಲ್ಯ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ
ಶಾಲೆ ಉಳಿದರೆ ಬಾಲ್ಯ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ
ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ತಡೆಗೆ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದರೂ, ಅದೊಂದೇ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಸುವುದು, ಪ್ರೌಢ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು, ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವುದು, ಕುಟುಂಬಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರ ಸ್ವಂತ ನಿರ್ಧಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
UNICEFನ ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅನುಭವವೂ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ಜೀವನ ಕೌಶಲ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಮನೋಭಾವ ಬದಲಾವಣೆ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ತಡೆಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳೆಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ನವೆಂಬರ್ 27: ದಿನಾಚರಣೆಯಲ್ಲ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ದಿನ
ನವೆಂಬರ್ 27: ದಿನಾಚರಣೆಯಲ್ಲ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ದಿನ
ನವೆಂಬರ್ 27ಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ದೊರೆತಿರುವುದು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ಆದರೆ ಒಂದು ದಿನದ ಆಚರಣೆ ಮಾತ್ರ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ನಡೆಯದಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಚ್ಚರವಾಗಬೇಕು. ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಬಾಲಕಿಯನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಾದಿಗೆ ತರಬೇಕು. ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳು ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹದ ಕಾನೂನು ಪರಿಣಾಮಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಮೇಲಿನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದೂರು ಬಂದ ನಂತರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ವಿವಾಹಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೊಸ ನಿರ್ಣಯದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಈಗ ಮುಂದಿನ ಸವಾಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ—ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ನಿಷೇಧಿತವಾಗಿರುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ಮಗು ಬಾಲ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದಂತಹ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು.
‘ಮಗಳ ಮದುವೆ’ಗಿಂತ ‘ಮಗಳ ಭವಿಷ್ಯ’ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲೂ ಬೇರೂರಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನವೆಂಬರ್ 27ರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ಸಾಕಾರವಾಗಲಿದೆ.
