ನವದೆಹಲಿ : ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SBI) ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರವೂ ರಜೆ ಇರಲಿದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕುರಿತು ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ಗಜೆಟ್ ನೋಟಿಸ್ ನಕಲಿ ಎಂದು PIB Fact Check ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ನೋಟಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಎಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ನೋಟಿಸ್ ಅನ್ನು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು PIB Fact Check ತಿಳಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ SBI ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶನಿವಾರಗಳಿಗೂ ರಜೆ ಜಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ತಪ್ಪು.
ಸದ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಶನಿವಾರದ ರಜೆ ನಿಯಮ ಏನು?
ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ತಿಂಗಳ 2ನೇ ಮತ್ತು 4ನೇ ಶನಿವಾರ ರಜೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಶನಿವಾರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ದಿನಗಳಾಗಿವೆ; ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಜೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ರಜಾ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅನ್ವಯ ಬದಲಾವಣೆ ಇರಬಹುದು.
5 ದಿನದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಬೇಡಿಕೆ ಏನಾಗಿದೆ?
ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೌಕರರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ವಾರಕ್ಕೆ 5 ದಿನ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು, ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಶನಿವಾರಗಳನ್ನೂ ರಜೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಬೇಡಿಕೆ ಕುರಿತು ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ (IBA) ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೌಕರರ ಸಂಘಟನೆಗಳ ನಡುವೆ ಚರ್ಚೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಆದರೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದೇ ಹೊರತು, 5 ದಿನದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ಗೆ ಅಂತಿಮ ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿಲ್ಲ.
ಹೀಗಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರು ವೈರಲ್ ನೋಟಿಸ್‌ನ್ನು ನಂಬದೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಜೆ ಕುರಿತು ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ರಜಾ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ್ನೇ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
*₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು UPI ಪಾವತಿಗೆ MDR: 76% ಬಳಕೆದಾರರು ನಗದು, ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ!
₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ UPI ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಿಂದ 0.4% ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್ (MDR) ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಬಳಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಈ ಶುಲ್ಕದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗ್ರಾಹಕರು UPI ಬದಲಿಗೆ ನಗದು, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್, ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಗಾವಣೆಯತ್ತ ಮೊರೆ ಹೋಗಬಹುದು ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಕಳೆದ ಆರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಉಚಿತ ಪಾವತಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ UPI ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಿಂದ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆ ಎದುರಾಗಲಿದೆ. ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ-ವ್ಯಾಪಾರಿ (P2M) ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಶೇ.0.4ರ MDR ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಕೇವಲ ಶೇ.14ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಲು ಸಿದ್ಧ
LocalCircles ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಿದರೆ ಕೇವಲ ಶೇ.14ರಷ್ಟು UPI ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿ UPI ಮುಂದುವರಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಉಳಿದವರು ಬೇರೆ ಪಾವತಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸುವುದಾಗಿ, ಖರೀದಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದಾಗಿ ಅಥವಾ ಮುಂದೂಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ 291 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ UPI ಬಳಕೆದಾರರಿಂದ 67,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿವೆ. ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಿದರೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ 31,206 ಮಂದಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
MDR ಎಂದರೇನು?
MDR (Merchant Discount Rate) ಎಂದರೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಶುಲ್ಕ. ಈ ಶುಲ್ಕವು ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ಪಾವತಿ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಹಾಗೂ UPI ಆ್ಯಪ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ UPI ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ MDR ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರು UPI ಬದಲಿಗೆ ನಗದು, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್, ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
