ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಯೋಜನಾ ವರದಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದ ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗ

ಚೆನ್ನೈ- ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ನಡುವಿನ ವಾಗ್ಯುದ್ಧದ ನಡುವೆ, ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗ (ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವಿವರವಾದ ಯೋಜನಾ ವರದಿ (ಡಿಪಿಆರ್) ಅನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಕಾವೇರಿ ಜಲ ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಡಿಟಿ) ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ 2018 ರ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ,ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು 2.2 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ರಾಜ್ಯವು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಸೂಕ್ತ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ ಜೂನ್ 29 ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಡಿಪಿಆರ್ ಅನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿತ್ತು.

ಮೇಲ್ಭಾಗದ ನದಿ ತೀರದ ರಾಜ್ಯವು, ಕಾವೇರಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ತಿರುವು ತಡೆಗೋಡೆಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಶಿವನಸಮುದ್ರ ನದಿ ಹರಿವು ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಸ ಘಟಕವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಯೋಜನಾ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

2019 ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮೂಲ ಡಿಪಿಆರ್ ಕುರಿತು ಆಯೋಗವು ಎತ್ತಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಏಪ್ರಿಲ್ 21, 2026 ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅನುಸರಣಾ ವರದಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರ ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿಯ ಅವಲೋಕನಗಳು ಬಂದವು.

ಯೋಜನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ

2018 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ಮೊದಲು ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದಾಗ, ಇದನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸರಬರಾಜಿಗೆ 4.75 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬಳಕೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸುಮಾರು 23.75 ಸಾವಿರ ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿ (ಟಿಎಂಸಿಎಫ್‌ಟಿ) ನೀರನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಮತೋಲನ ಜಲಾಶಯವೆಂದು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ 2018 ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಪಿಆರ್ ತಯಾರಿಸಲು “ತಾತ್ವಿಕ” ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕವು ಶಿವನಸಮುದ್ರ ನದಿಯ ಹರಿವು ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಬಳಕೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು 4.75 ಟಿಎಂಸಿಎಫ್‌ಟಿಯಿಂದ 6.95 ಟಿಎಂಸಿಎಫ್‌ಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.

ಇವು 2019 ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಮೂಲ ಡಿಪಿಆರ್‌ನ ಭಾಗವಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ ಗಮನಿಸಿದೆ. 59.46 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ನೇರ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ಆಯೋಗವು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.

ಜಲಾಶಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ದೋಷ

ಜೂನ್ ಮತ್ತು ಜುಲೈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು 13 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ; ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮೇ ನಡುವೆ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯ ಪರಿಸರ ಹರಿವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು 10 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ; ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು 33.15 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ; ಮತ್ತು ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸೆಡಿಮೆಂಟೇಶನ್ ಅನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲು 3.85 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕವು ಈ ದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸುಮಾರು 60 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ರಾಜ್ಯ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಆದರೆ ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ ಗಂಭೀರ ದೋಷಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕವು 2044 ರ ವೇಳೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು 64 ಟಿಎಂಸಿಎಫ್‌ಟಿ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗವು ಗಮನಿಸಿದೆ. ಈ ಅಂಕಿ ಅಂಶವನ್ನು ತಲುಪಲು, ಅದು ಕೇವಲ 14.52 ಟಿಎಂಸಿಎಫ್‌ಟಿಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿತು, ಇದು ನಗರದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, 14.52 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಜೂನ್ 1990 ರ ಹಿಂದಿನದು ಎಂದು ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ ಗಮನಸೆಳೆದಿದೆ, ಆಗ ಕರ್ನಾಟಕವು ಕಾವೇರಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಮುಂದೆ ತನ್ನ ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ 2018 ರ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಟ್ಟು ಕುಡಿಯುವ ಮತ್ತು ಗೃಹಬಳಕೆಯ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ 33 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಮಾತ್ರ 24 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ನೀರು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಳೆದ ಮೂರು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಗರವು ಅಗಾಧವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದರೂ, ಬೆಂಗಳೂರು ಇಂದು ಎಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆಯೋಗವು ಗಮನಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ದತ್ತಾಂಶದ ಬದಲಿಗೆ ಹಳೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಜಲಾಶಯದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು 59.46 ಟಿಎಂಸಿಎಫ್‌ಟಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಆಧಾರವು “ಸೂಕ್ತವೆಂದು ತೋರುತ್ತಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ.

ಬಳಕೆಯ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಳಕೆ ನೀರನ್ನು 6.95 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೂ ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ 6.5 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ಬಳಸಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ 6.5 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ಈಗಾಗಲೇ ರಾಜ್ಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ 1990 ರ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಳಕೆ 2.9 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೂ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬಳಕೆಗೆ ಕೇವಲ 3.6 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಗಮನಿಸಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ 6.95 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ನೀರು ಬೇಡಿಕೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮತಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ ಕರ್ನಾಟಕದ 2019 ರ ಡಿಪಿಆರ್ ಅನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಡಿಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಎಸ್‌ಸಿ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಸ ಡಿಪಿಆರ್ ಅನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.

ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ

ಪರಿಷ್ಕೃತ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೊದಲು ನವೀಕರಿಸಿದ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು, ಹೊಸ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕೃತ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಯೋಜನೆಗೆ ರಾಜ್ಯದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಟಿಎನ್ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆಯ (ಡಬ್ಲ್ಯುಆರ್‌ಡಿ) ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

“ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯು ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಮತ್ತು ಕಬಿನಿ ಜಲಾಶಯಗಳ ಕೆಳಗಿರುವ ಮಧ್ಯಂತರ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಸುಮಾರು 80 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ನೀರನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ಪಾಲಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮರ್ಥನೆಯು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಪ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಕೇವಲ ನೆಪವಾಗಿದೆ ಎಂದು ರಾಜ್ಯವು ವಾದಿಸಿತ್ತು” ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಕಾವೇರಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ತೀರ್ಪು, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ.ಪರಿಷ್ಕೃತ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಳಕೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ 2018 ರ ತೀರ್ಪನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡ ನಂತರ ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಹೊಸ ಡಿಪಿಆರ್ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿತು.

ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಕನಕಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮೇಕೆದಾಟು ಜಲಾಶಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶ.

ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಕನಕಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮೇಕೆದಾಟು ಜಲಾಶಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.