ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಶಿವಶಂಕರಪ್ಪ ಸಾಹುಕಾರ್‌ಗ ಮತ್ತೆ ಅಮಾನತು; ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಆದೇಶ

ಬೆಂಗಳೂರು- ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗದ (ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ) ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಶಿವಶಂಕರಪ್ಪ ಎಸ್. ಸಾಹುಕಾರ್ ಅವರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಡೆದಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ಆಗಸ್ಟ್‌ 18ರಂದು ಹಿಂದಿನ ಅಮಾನತು ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಏಳು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮರುನೇಮಕ ಮಾಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ನೆರವು ಮತ್ತು ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಆಗಸ್ಟ್‌ 21ರಂದು ಮತ್ತೆ ಅಮಾನತು ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಗಸ್ಟ್‌ 25ರ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಆರ್. ಪ್ರಭುಶಂಕರ್ ಅವರು ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ WP No.21376/2026ರಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್‌ 18ರಂದು ನೀಡಿದ ಆದೇಶದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ನೆರವು ಮತ್ತು ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಶಿವಶಂಕರಪ್ಪ ಸಾಹುಕಾರ್ ಅವರನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 317(2) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಮುಂದಿನ ಆದೇಶದವರೆಗೆ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿಯ ಮುಂದಿನ ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಮುಂದಿನ ಆದೇಶದವರೆಗೆ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಏನಾಗಿತ್ತು?

*ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಏನಾಗಿತ್ತು?*

ಶಿವಶಂಕರಪ್ಪ ಸಾಹುಕಾರ್ ಅವರನ್ನು ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜುಲೈ 10, 2026ರಂದು ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಅವರು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು.

ಆ ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ನಡೆಸಿದ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರೋಪಗಳು. ಸಾಹುಕಾರ್ ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರು ಈ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರಿ ಅನುರಾಧಾ ಎಸ್.ಎಸ್. ಅವರು ಹೈದರಾಬಾದ್-ಕರ್ನಾಟಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹುದ್ದೆಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪುತ್ರಿ ಸುಮಾ ಎಸ್. ಸಾಹುಕಾರ್ ಅವರು ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿಯ ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾ ಅವರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿತ್ವವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ತಮ್ಮ ಹುದ್ದೆಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರಬಹುದೆಂಬ ಆರೋಪವೂ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಹುಕಾರ್ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಆಗಸ್ಟ್‌ 18ರಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರಜ್ ಗೋವಿಂದರಾಜ್ ಅವರಿದ್ದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ಜುಲೈ 10ರ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಅಮಾನತು ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ, ಸಾಹುಕಾರ್ ಅವರನ್ನು ಏಳು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.

ಆದರೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸಾಹುಕಾರ್ ಅಥವಾ ಅವರ ಪುತ್ರಿಯರ ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪಗಳು ಸತ್ಯವೋ ಸುಳ್ಳೋ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಮಾನತು ಆದೇಶದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ. ಸಮರ್ಥ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.

ಈಗ ಮತ್ತೆ ಅಮಾನತು ಏಕೆ?

*ಈಗ ಮತ್ತೆ ಅಮಾನತು ಏಕೆ?*

ಆಗಸ್ಟ್‌ 25ರ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಮಹತ್ವ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹಿಂದಿನ ಅಮಾನತು ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ನೆರವು ಮತ್ತು ಸಲಹೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಆದೇಶವು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಕಟಣೆಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಂದರೆ, ಮೊದಲಿನ ಜುಲೈ 10ರ ಆದೇಶದ ಕಾನೂನು ದೋಷಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆಗಸ್ಟ್‌ 18ರ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಮಾಡಿದೆ.

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಹೊಸದಾಗಿ, ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ನೆರವು ಮತ್ತು ಸಲಹೆಯೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿತ್ತು. �

ವಿಧಿ 317(2) ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?

*ವಿಧಿ 317(2) ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?*

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಅಥವಾ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಹಾಗೂ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 317 ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಅಥವಾ ಸದಸ್ಯರ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಂಬಂಧಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಅಮಾನತು ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವಿರುವುದನ್ನು ವಿಧಿ 317(2) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದೇ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹಿಂದಿನ ಜುಲೈ 10ರ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪೂರ್ವಶರತ್ತುಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೇ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು.

ಈ ವಿವಾದ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಮಾನತು-ಮರುಅಮಾನತಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಸ್ವಜನಪಕ್ಷಪಾತದ ಆರೋಪ, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ–ರಾಜ್ಯಪಾಲ–ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಸಮತೋಲನ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಇದು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ.

ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ವಿರುದ್ಧದ ವಿವಾದವು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ವಿಶ್ವಾಸದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ತೀರ್ಪು ಆರೋಪಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸದಿರುವುದರಿಂದ, ಮುಂದಿನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಆ ಆರೋಪಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೆರೆದಿದೆ.

ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಹೊಸ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಹುಕಾರ್ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಮುಂದಿನ ಆದೇಶದವರೆಗೆ ಅಮಾನತಿನಲ್ಲಿ ಇರಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿಯ ಮುಂದಿನ ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಇದೀಗ ಗಮನ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಮುಂದಿನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹಿಂದಿನ ಅಮಾನತು ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದೆ; ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಹೊಸ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಅಮಾನತು ಮಾಡಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಶಿವಶಂಕರಪ್ಪ ಸಾಹುಕಾರ್ ಪ್ರಕರಣವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಅಧಿಕಾರ, ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಆಯೋಗದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.

ಸದ್ಯದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸ್ಥಿತಿ: ಆಗಸ್ಟ್‌ 25ರ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಹುಕಾರ್ ಅವರು ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ; ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಮುಂದಿನ ಆದೇಶದವರೆಗೆ ಅಮಾನತಿನಲ್ಲಿದ್ದು, ಆಯೋಗದ ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.