ಬೆಂಗಳೂರು-ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹರಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಕನ್ನಡಪರ ಹೋರಾಟಗಾರ ವಾಟಾಳ್ ನಾಗರಾಜ್ ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಂದು ಕರೆ ನೀಡಿರುವ ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ ಬಂದ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ಗೊಂದಲದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಂದ್ಗೆ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿದ್ದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕನ್ನಡಪರ ಹಾಗೂ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಇದೀಗ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿರುವುದು ಬಂದ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ, ಬಂದ್ನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ವಾಟಾಳ್ ನಾಗರಾಜ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದು, ನಿಗದಿಯಂತೆ ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಂದು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದದ ಜತೆಗೆ ಮೇಕೆದಾಟು, ಮಹದಾಯಿ, ಬೆಳಗಾವಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಬಂದ್ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಮುಂದಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಬಂದ್ಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿದ್ದ ಕೆಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈಗ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬದಲಿಸಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಚುರುಕುಗೊಂಡಿದ್ದು, ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯಗಳಿಗೆ ಒಳಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದಾಗಿದೆ.
ಜುಲೈ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ಕೊಳ್ಳದ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಆತಂಕಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ನಂತರದ ಮಳೆಯಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಜುಲೈ 10ರ ವೇಳೆಗೆ ಕೆಆರ್ಎಸ್, ಕಬಿನಿ, ಹಾರಂಗಿ ಮತ್ತು ಹೇಮಾವತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಕಾವೇರಿ ಜಲಾಶಯಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹ 50.54 ಟಿಎಂಸಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಜುಲೈ ಆರಂಭದ 24.47 ಟಿಎಂಸಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಗಮನಾರ್ಹ ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಜುಲೈ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿಯೇ ಕಾವೇರಿ ಕೊಳ್ಳದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೆಆರ್ಎಸ್, ಕಬಿನಿ ಹಾಗೂ ಹಾರಂಗಿ ಜಲಾಶಯಗಳಿಗೆ ಒಳಹರಿವು ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವ ವರದಿಗಳೂ ಬಂದಿದ್ದವು.
ಇದೇ ಕಾರಣವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೆಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳು, “ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದ್ ನಡೆಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ನಿಲುವಿಗೆ ಬಂದಿವೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆಯ ಪ್ರವೀಣ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಬಣ ಮತ್ತು ಶಿವರಾಮೇಗೌಡ ಬಣಗಳು ಬಂದ್ಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ವಾಪಸ್ ಪಡೆದಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ರುಪ್ಪಾ ಕೂಡ ಬಂದ್ನಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿದೆ.
ಖಾಸಗಿ ಸಾರಿಗೆ ವಲಯದಲ್ಲೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ನಿಲುವು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಆಟೋ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಓಲಾ-ಉಬರ್ ಚಾಲಕರ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಬೆಂಬಲವೂ ಈ ಬಾರಿ ಬಂದ್ಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ 2023ರ ಕಾವೇರಿ ಹೋರಾಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಈ ಬಾರಿ ಬಂದ್ಗೆ ಸಾರಿಗೆ ವಲಯದಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಇದರ ನಡುವೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೂ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಒತ್ತಡವಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಕರ್ನಾಟಕವು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ 3,500 ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ನೀರು ಹರಿಸುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತ್ತು. ಆಗಸ್ಟ್ 4ರ ವೇಳೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಿಂದ ಜಲಾಶಯಗಳಿಗೆ ಒಳಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಹೀಗಾಗಿ ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ 2023ರ ಕಾವೇರಿ ಹೋರಾಟದ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಆಗ ಮಳೆ ಕೊರತೆ, ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿನ ಕಡಿಮೆ ನೀರು ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ವಿಚಾರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಜನರ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದರೆ, ಈ ಬಾರಿ ಮುಂಗಾರು ಸುಧಾರಿಸಿರುವುದು ಬಂದ್ಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲೇ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ವಾಟಾಳ್ ನಾಗರಾಜ್ ಮಾತ್ರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟು
ಆದರೆ ಬೆಂಬಲ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ವಾಟಾಳ್ ನಾಗರಾಜ್ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿಲ್ಲ. ಆಗಸ್ಟ್ 13ರ ಬಂದ್ನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಕೈಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಂದ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೆಂಬಲ ಕೋರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ–ತಮಿಳುನಾಡು ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನೂ ಅವರು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 10ರಂದು ಅತ್ತಿಬೆಲೆ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕನ್ನಡಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ–ತಮಿಳುನಾಡು ಬಸ್ ಸಂಚಾರಕ್ಕೂ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.
ಆಗಸ್ಟ್ 13ರ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಕೇವಲ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ ಹಲವು ಬೇಡಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳು
ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹರಿಸುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.
ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಮಹದಾಯಿ ಹಾಗೂ ಕಳಸಾ-ಬಂಡೂರಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಆಲಮಟ್ಟಿ ಜಲಾಶಯದ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಬೆಳಗಾವಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು.
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.
ಪರಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ತಡೆಯಬೇಕು ಹಾಗೂ ‘ಹಿಂದಿ ಬೇಡ’ ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬೇಕು.
ಆನೇಕಲ್ ಮತ್ತು ಬಿಡದಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೈತರ ಜಮೀನು ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕುರಿತು ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಬೇಕು.
ಬಂದ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬೆಳಗಾವಿ, ಮಹದಾಯಿ ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮುಂದಿಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳೂ ಸೂಚಿಸಿವೆ.
ಹಿಂದಿನ ಕಾವೇರಿ ಬಂದ್ಗಳ ನೆರಳು
ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಂದ್ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲ. 2016ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ನೀರು ಬಿಡುವ ವಿಚಾರ ತೀವ್ರಗೊಂಡಾಗ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತ್ತು ಬಂದ್ ನಡೆದಿತ್ತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಡಿ, ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತ್ತು.
2018ರಲ್ಲಿಯೂ ಕಾವೇರಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಂಡಳಿ ರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಟಾಳ್ ನಾಗರಾಜ್ ಬಂದ್ಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ಆ ಬಂದ್ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿತ್ತು.
2023ರಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ವಿಚಾರ ಮತ್ತೆ ಭುಗಿಲೆದ್ದಾಗ ಒಂದೇ ವಾರದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26ರಂದು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29ರಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಂದ್ಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಸಂಘಟನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದ ಎರಡು ಬಂದ್ಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಡೆದಿದ್ದವು.
2023ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಒಂದು ಬಂದ್ಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದು ಮತ್ತೊಂದು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಬಾರಿಯೂ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಕೊರತೆ ಬಂದ್ನ ಪರಿಣಾಮದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಬಂದ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಆಗಸ್ಟ್ 13ರ ಬಂದ್ ಕುರಿತು ಈಗಿನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೇ. ವಾಟಾಳ್ ನಾಗರಾಜ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಯುವುದು ಬಹುತೇಕ ಖಚಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ, ಶಾಲಾ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಘಟನೆಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೆ ಅದು ಹಿಂದಿನ ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಿ ಬಂದ್ಗಳಷ್ಟೇ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.
2023ರಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕನ್ನಡಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಬಂದ್ನ ಪರಿಣಾಮ ಜನಜೀವನದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಮಳೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಿರುವುದು ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಕೆಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳ ನಿಲುವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ 13ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಬಂದ್ ನಡೆಯುವುದೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಅದು ಎಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯಲಿದೆ ಎಂಬುದೇ ಈಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ವಾಟಾಳ್ ನಾಗರಾಜ್ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಘಟನೆಗಳು ದೂರ ಉಳಿದಿರುವುದರಿಂದ ಬಂದ್ನ ನೆಲಮಟ್ಟದ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅಂತಿಮ ಚಿತ್ರಣ ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಂದು ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.
