ನವದೆಹಲಿ- ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡುವಿನ ನೇರ ವ್ಯಾಪಾರ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಭಾರತದಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸರಕುಗಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. 2026-27ನೇ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಭಾರತದಿಂದ 61.74 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಇದೇ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇ. 69ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 36.55 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರಫ್ತು ದಾಖಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಷೇಧದ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ಮೂರನೇ ದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಣೆ?
ಮೂರನೇ ದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಣೆ?
2025ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ಬಳಿಕ ಭಾರತವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೊಂದಿಗಿನ ನೇರ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ವಾಘಾ–ಅಟ್ಟಾರಿ ಗಡಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದರ ಜತೆಗೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿಂದ ರಫ್ತಾಗುವ ಸರಕುಗಳ ನೇರ ಹಾಗೂ ಪರೋಕ್ಷ ಆಮದಿನ ಮೇಲೂ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಿತ್ತು. ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವೂ ಭಾರತದೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತ್ತು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭಾರತೀಯ ಸರಕುಗಳು ದುಬೈ, ಸಿಂಗಾಪುರ ಮತ್ತು ಕೊಲಂಬೊದಂತಹ ಮೂರನೇ ದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತಲುಪುತ್ತಿರಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಿ, ಮರು-ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ದೇಶದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಶೋಧನಾ ಉಪಕ್ರಮ (GTRI) ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಜಯ್ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಔಷಧಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಆಮದು
ಔಷಧಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಆಮದು
ಭಾರತದಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ರಫ್ತಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಸರಕುಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧೀಯ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇದರ ಜತೆಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಸಾವಯವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ರಬ್ಬರ್, ಕಾಫಿ, ಚಹಾ, ತರಕಾರಿಗಳು, ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳೂ ಪ್ರಮುಖ ಆಮದು ಸರಕುಗಳಾಗಿವೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಅನಧಿಕೃತ ರಫ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 10 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ತಲುಪುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು GTRI ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದೃಢಪಟ್ಟ ವ್ಯಾಪಾರ ಮೊತ್ತವಲ್ಲ.
2019ರಿಂದ ಕುಸಿದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ
2019ರಿಂದ ಕುಸಿದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ
2019ರ ಪುಲ್ವಾಮಾ ದಾಳಿಯ ಬಳಿಕ ಭಾರತವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರ ರಾಷ್ಟ್ರ (MFN) ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹದಗೆಟ್ಟಿತ್ತು. 2018ರಿಂದ 2024ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ 2.41 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ನಿಂದ 1.2 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಕುಸಿದಿತ್ತು.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಅಧಿಕೃತ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸರಕುಗಳು ಯಾವ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತಲುಪುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮೂರನೇ ದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮರು-ರಫ್ತಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯೂ ತನಿಖೆಯಿಂದಲೇ ಖಚಿತವಾಗಬೇಕಿದೆ.
