ಬೆಂಗಳೂರು: ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ‘ಮಣ್ಣಿನ ಮಗ’ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ H. D. Deve Gowda ಅವರ ಹೆಸರು ಒಂದು ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ. ಬಡ ರೈತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ತಳಮಟ್ಟದ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದು, ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಾದ ಪ್ರಧಾನಿ ಪೀಠವನ್ನೇರಿದ ಅವರ ಪಯಣ ಕೇವಲ ಒಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ಅಧ್ಯಾಯ.
ಅವರಿಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಟಿಕೆಟ್ ಕೈ ತಪ್ಪಿರುವುದು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಅವರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಿವೆ. ದೇವೇಗೌಡರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರೆ, ಅದು ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಅಚಲವಾದ ಧೃಡತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಗೌಡರ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವು ಹತ್ತಾರು ಏಳುಬೀಳುಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಒಂದು ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಟಿಕೆಟ್ ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹುದ್ದೆ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆರು ದಶಕಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಏನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ.
ಈಗ ಅವರು ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜಕಾರಣದ ಮುಂಚೂಣಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರೂ, ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ಥಾನ ಅಚಲ. ಇದು ರಾಜಕೀಯದ ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಪರ್ವದ ಸುಂದರ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲ. ಅವರ ಆರು ದಶಕಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣವು ಈಗಾಗಲೇ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುವರ್ಣ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ದೇವೇಗೌಡರ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣ ಅಂತ್ಯದತ್ತವೇ?
ಎಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನವು ಸುಮಾರು ಆರು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನವನ್ನು ‘ಮುಗಿಯಿತು’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣದ ಒಂದು ‘ಅಧ್ಯಾಯ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇವೇಗೌಡರಿಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಟಿಕೆಟ್ ಸಿಗದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಗೊಂದಲಗಳು, ಅವರ ಆರು ದಶಕಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ದೇವೇಗೌಡರು 90ರ ಹಂತ ದಾಟಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಸಣ್ಣ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲ. ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಹೇಗೆ ದೂರ ಉಳಿಯಲಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ.
ಜೆಡಿಎಸ್ ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ದೇವೇಗೌಡರ ಪಾತ್ರ
ಅವರು ಕಟ್ಟಿದ Janata Dal (Secular) ಪಕ್ಷ ಈಗ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮೈತ್ರಿ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳು ಬದಲಾಗಿವೆ.
ಈ ಬದಲಾದ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿವೆ. ಟಿಕೆಟ್ ಸಿಗುವುದು ಅಥವಾ ಬಿಡುವುದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಜೀವನದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಅಳತೆಗೋಲಾಗಲಾರದು.
ಅವರ ಪಾತ್ರ ಈಗ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರಾಗಿ ಉಳಿದು, ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
‘ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ’
“ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅವರು ಕೇವಲ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಸರಿಯುತ್ತಾರೆ” ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ದೇವೇಗೌಡರು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ.
ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಒಂದು ಘಟ್ಟ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವರು ಗಳಿಸಿದ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಅವರ ಆರು ದಶಕಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣವು ಸಂಸದೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ರೈತರ ಪರವಾದ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ದೇವೇಗೌಡರು ಬೆಳೆಸಿದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಈಗ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲಿದೆ.
ಆರು ದಶಕಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣ
ಹೊಳೆನರಸೀಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಪಕ್ಷೇತರರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಪಯಣ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಿದ್ದಿಲ್ಲ.
ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಪ್ರತಿಮ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ.
ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ನಡುವೆ, 11ನೇ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಶಿಖರಪ್ರಾಯ ಕ್ಷಣವಾಗಿತ್ತು.
ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ದೇವೇಗೌಡರು
ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವರು ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರವಿರುವುದು ಸಹಜವಾದರೂ, ಅವರು Janata Dal (Secular) ಪಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ, ನೈತಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಚಾಣಕ್ಯತೆ ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೂ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೋ ಇಲ್ಲವೋ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರು ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಅವರ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ನಡೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಃ ದೇವೇಗೌಡರಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಜೆಡಿಎಸ್ ಪಕ್ಷವಾಗಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ.
ಹೀಗಾಗಿ, “ರಾಜಕೀಯ ಮುಗಿಯಿತು” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸದ್ಯದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಊಹಾಪೋಹವಾಗಲಷ್ಟೇ ಸಾಧ್ಯ. ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪಕ್ಷದ ವರಿಷ್ಠರು ಮತ್ತು ದೇವೇಗೌಡರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರವೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
