ನವದೆಹಲಿ- ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷ, ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಳಿತ, ವ್ಯಾಪಾರ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರದ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ನಡುವೆಯೇ, ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆ 2026–27ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಏಪ್ರಿಲ್–ಜೂನ್ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಶೇ.7.8ರಷ್ಟು ನೈಜ ಜಿಡಿಪಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಿರುವುದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (IMF) ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ಐಎಂಎಫ್ ವಕ್ತಾರೆ ಜೂಲಿ ಕೊಝಾಕ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಏಪ್ರಿಲ್–ಜೂನ್ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದ ಭಾರತದ ಶೇ.7.8ರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಐಎಂಎಫ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂದಾಜುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಸೇವಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ಬಲ ಮತ್ತು ರಫ್ತುಗಳ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳ ಆಘಾತದ ನಡುವೆಯೂ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ತೋರಿಸಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆಯನ್ನು ಐಎಂಎಫ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.
ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ವಲಯದ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಹಣಕಾಸು, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವೃತ್ತಿಪರ ಸೇವೆಗಳು, ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸೇವಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ದೇಶೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಬಲ ನೀಡಿವೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ವೃದ್ಧಿಯೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದು, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲದ ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದೆ.
ಇದು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಹಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಸೇವಾ ಆಧಾರಿತ ಮಾದರಿಯ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. 1991ರ ಪಾವತಿ ಸಮತೋಲನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಂತರ ಭಾರತ ಆರ್ಥಿಕ ಉದಾರೀಕರಣದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದ್ದು, ನಂತರದ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ಸೇವೆಗಳ ರಫ್ತು ದೇಶದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಗಳಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆದವು.
ರಫ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಸ್ಥಿರತೆ
ರಫ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಸ್ಥಿರತೆ
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಯದಂತಹ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಭಾರತದ ಸರಕು ರಫ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್–ಜೂನ್ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಸರಕು ರಫ್ತು ಸುಮಾರು 15% ಏರಿಕೆಯಾಗಿ 129.32 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ತಲುಪಿದೆ. ಜೂನ್ ತಿಂಗಳೊಂದರಲ್ಲೇ ರಫ್ತು 44.24 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ನ ದಾಖಲೆಯ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿದೆ. ತೈಲ, ಚಿನ್ನ ಹಾಗೂ ರತ್ನಾಭರಣಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ರಫ್ತು ವಿಭಾಗವೂ ಸುಮಾರು 12% ವೃದ್ಧಿಸಿದೆ.
ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ರಫ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಜಾಗತಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ರಫ್ತು ವಲಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದೆ ಎಂಬುದು ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.
ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬೆಂಬಲ
ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬೆಂಬಲ
ಜಿಡಿಪಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕೇವಲ ಸೇವಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಬಳಕೆ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಏಪ್ರಿಲ್–ಜೂನ್ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಿರ ಬಂಡವಾಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಸುಮಾರು 11.9% ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಬಳಕೆ ಕೂಡ 7.1%ರಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಸಿದೆ. ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯವು 9.2%ರಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುವ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ ನೀಡಿದೆ.
ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ವೇಗ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಮುಂದಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆಧಾರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
1991ರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆಯವರೆಗೆ
1991ರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆಯವರೆಗೆ
ಭಾರತದ ಇಂದಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು 1991ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವಾಗಿದೆ. ಅಂದಿನ ತೀವ್ರ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಭಾರತವನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಉದಾರೀಕರಣ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳ ಸಡಿಲಿಕೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಂತಹ ಸುಧಾರಣೆಗಳತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿತ್ತು.
ಆ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ನಂತರ ಭಾರತ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿತು. ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಔಷಧ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಪರ ಸೇವೆಗಳ ರಫ್ತು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. 2008ರ ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು, ಕೋವಿಡ್-19 ಮಹಾಮಾರಿ ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ಜಾಗತಿಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಆಘಾತಗಳ ನಡುವೆಯೂ ದೇಶೀಯ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವಲಯ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಂಬಲವಾಗಿವೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, 7.8% ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರಾಳತೆಯ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೂ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಿಂದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾದ ಜಿಡಿಪಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಪದ್ಧತಿ, ಹೊಸ ಮೂಲ ವರ್ಷ ಹಾಗೂ ಬೆಲೆ ಅಳತೆ ವಿಧಾನಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಹೋಲಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಮಾಜಿ ಹಣಕಾಸು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಜಿಡಿಪಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ವಿಧಾನಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಕಿಅಂಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ದತ್ತಾಂಶ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ ಎಂಬ ವಾದವೂ ಇದೆ. ಹೂಡಿಕೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ, ರಫ್ತು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದಂತಹ ಇತರ ಸೂಚಕಗಳೂ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು
ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು
ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಭಾರತ ತನ್ನ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಅಗತ್ಯದ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ ದೇಶದ ಹಣದುಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಮತೋಲನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ದುರ್ಬಲ ಮುಂಗಾರು, ರೂಪಾಯಿ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ, ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ನೀತಿಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸವಾಲುಗಳೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ 7.8% ಜಿಡಿಪಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಸೂಚನೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸಿನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಬದಲು ಉದ್ಯೋಗ, ತಲಾ ಆದಾಯ, ಉತ್ಪಾದಕತೆ, ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಳೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, 1991ರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಂತರ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಇಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಆಘಾತ, ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ನಡುವೆಯೂ 7.8% ಬೆಳವಣಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಿರುವುದು ಭಾರತದ ಆಂತರಿಕ ಬೇಡಿಕೆ, ಸೇವಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ವಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಲಾಭ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಜನರ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮುಂದಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಲಿವೆ.
