ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ನಗರ ಯಾವುದು ಗೊತ್ತಾ? ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮಂದಸೌರ್ ಅನ್ನು ಭಾರತದ ‘ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ನಗರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಮಳ, ಖಾರವಾದ ರುಚಿ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವ ಗುಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪುಡಿ, ಎಣ್ಣೆ, ಪೇಸ್ಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ, ಮಂದಸೌರ್‌ಗೆ ಈ ವಿಶೇಷ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವೇನು? ಇಲ್ಲಿದೆ ಮಾಹಿತಿ.
ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವುದು?
ಬೆಳಗ್ಗೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿ ತನಕ ನಮ್ಮ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇದು ಅಡುಗೆಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪರಿಮಳ ಮತ್ತು ರುಚಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಎರಡು ಎಸಳು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಬಳಸಿದರೂ ಸಾರು, ಪಲ್ಯ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಯ ರುಚಿಯೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಬೆಳೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ನಗರ ಯಾವುದು?
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮಂದಸೌರ್ (Mandsaur) ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಭಾರತದ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ನಗರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಬೆಳೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರ ಪ್ರಮುಖ ಆದಾಯದ ಮೂಲವೂ ಆಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ.
ಮಂದಸೌರ್ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯು ತನ್ನ ತೀವ್ರವಾದ ಪರಿಮಳ ಮತ್ತು ಖಾರವಾದ ರುಚಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಕೃಷಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿವೆ. ಈ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ತಾಜಾವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ‘ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ, ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ’ (One District One Product – ODOP) ಯೋಜನೆಯಡಿ ಮಂದಸೌರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಹಸಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಮಾತ್ರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಮಂದಸೌರ್‌ನಲ್ಲಿ ರೈತರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹಸಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿನ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯಿಂದ ವಿವಿಧ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನೂ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪುಡಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಎಣ್ಣೆ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪೇಸ್ಟ್, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಹಾಗೂ ಒಣಗಿಸಿದ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಮಂದಸೌರ್ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೂ ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಕೃಷಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ಯಮವೂ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮಂದಸೌರ್ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಗುರುತನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಅನುಕೂಲಕರ ಹವಾಮಾನ, ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸುವ ವಿವಿಧ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಕೃಷಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರದ ‘ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ, ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ’ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆತಿರುವುದು ಮಂದಸೌರ್‌ನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಮಂದಸೌರ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
