ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ತೀವ್ರ ಬಿಸಿಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲು ಕೇವಲ ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ (Dehydration) ಮತ್ತು ಬಳಲಿಕೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ತೀವ್ರ ಬಿಸಿಲು ಜನರ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದ್ದು, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ದೇಶದ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಉಷ್ಣಾಂಶ ದಾಖಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ನಿರಂತರವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ಬಿಸಿಲಿನ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಒತ್ತಡದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಲು ತಜ್ಞರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ತೀವ್ರ ಬಿಸಿಲು ಶ್ವಾಸಕೋಶವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಾನಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ? “ಅನೇಕರು ಬಿಸಿಲಿನ ತೀವ್ರತೆ ಅಂದಾಕ್ಷಣ ಕೇವಲ ಚರ್ಮದ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ಸನ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ (ವಡದೆಬ್ಬ) ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಇದು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಅತಿಯಾದ ಬಿಸಿಯಾದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಉಸಿರಾಡುವುದರಿಂದ ಶ್ವಾಸನಾಳದಲ್ಲಿನ ಲೋಳೆಯ ಪದರ (Mucosa) ಒಣಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ಸೋಂಕುಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಗುಲುತ್ತವೆ” ಎಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ಪಿಎಸ್ಆರ್ಐ (PSRI) ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಹಿರಿಯ ಪಲ್ಮನಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಡಾ. ನೀತು ಜೈನ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ದೇಹವು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತಂಪಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯರು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಸುಸ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲಿನಿಂದಾಗಿ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ PM10 ಮತ್ತು ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹದಗೆಡುತ್ತಿದೆ.
‘ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ’ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಶತ್ರುಗಳಾಗಿವೆ: ಬಿಸಿಲಿನ ಜೊತೆಗೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ (Humidity) ಕೂಡ ಸೇರಿದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಾಗ ದೇಹದಿಂದ ಬೆವರು ಬೇಗ ಆವಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದ ದೇಹ ತಂಪಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ಆಸ್ತಮಾ ಅಥವಾ ಇತರ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತೇವಾಂಶವು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು, ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಅಲರ್ಜಿ ಕಾರಕಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಮಾ ತೀವ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು, ಕೆಮ್ಮು, ಉಬ್ಬಸ (Wheezing), ಎದೆಯ ಭಾರ ಮತ್ತು ಕಫದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಯಾರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯ? ತೀವ್ರ ಬಿಸಿಗಾಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಮಾ, ಸಿಒಪಿಡಿ (COPD) ನಂತಹ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾಯಿಲೆ ಇರುವವರು, ವೃದ್ಧರು, ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೊರಗಡೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಪೊಲೀಸರು, ಡೆಲಿವರಿ ಬಾಯ್ಸ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಇದರ ಬಾಧೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಯಾದ ಗಾಳಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಯು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಬಾರದ ಅಪಾಯದ ಸಂಕೇತಗಳು:
- ಉಸಿರಾಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಉಸಿರು ಆಡದಿರುವುದು.
- ಪದೇ ಪದೇ ಬರುವ ಉಬ್ಬಸ.
- ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಗಿತ ಅಥವಾ ಭಾರವಾದ ಅನುಭವ.
- ತುಟಿಗಳು ಅಥವಾ ಲೋಳೆಯ ಪದರ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದು.
- ತಲೆತಿರುಗುವಿಕೆ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ನಿಶ್ಯಕ್ತಿ.
ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು: ಡಾ. ನೀತು ಜೈನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಬಿಸಿಲಿನ ತೀವ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 11 ಗಂಟೆಯಿಂದ ಸಂಜೆ 4 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಬಾರದು. ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿರುವಾಗ ಕಿಟಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಬೇಕು. ಮನೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬಿಸಿಲು ಬಾರದಂತೆ ಪರದೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪಾನೀಯಗಳು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ದೇಹವನ್ನು ಹೈಡ್ರೇಟೆಡ್ ಆಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹೊರಗೆ ಹೋಗಲೇಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ ಸಡಿಲವಾದ ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕೊಡೆ ಅಥವಾ ಟೋಪಿ ಬಳಸಬೇಕು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಸ್ತಮಾ ಮತ್ತು ಸಿಒಪಿಡಿ ರೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಇನ್ಹೇಲರ್ಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು.
