ಬೆಂಗಳೂರು: ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಮನೆಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಕಸ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಅಸಮಾಧಾನದಿಂದ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಬಾಕಿ ಬಿಲ್ ಗಳ ಪಾವತಿ ವಿಳಂಬ, ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ವೇತನದ ಹೊರೆ ಹಾಗೂ ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಕಸ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ನಗರದ ಹಲವು ಬಡಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಸ ವಿಲೇವಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಯಗೊಂಡಿದ್ದು, ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಸದ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ರಾಶಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಭೀತಿ ಉಂಟಾಗಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ(BSWML) ಹಾಗೂ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿರುವುದು ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ದಸರಾ ಹಾಗೂ ಆಯುಧ ಪೂಜೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಹೂವು, ಬಾಳೆದಿಂಡು, ಬೂದು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ತೆರವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕಸ ವಿಲೇವಾರಿ ವಿಳಂಬದಿಂದ ದುರ್ವಾಸನೆ ಹರಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಕಸ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಸ್ಥಗಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳೇನು?
ಬಾಕಿ ಬಿಲ್‌ಗಳ ಪಾವತಿ ವಿಳಂಬ: ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲಸ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರವೂ ಬಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಪದೇಪದೆ ಅಲೆದಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ವಾಹನಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ವೇತನ ಹಾಗೂ ಇತರ ದೈನಂದಿನ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಭರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ದೂರಿದ್ದಾರೆ.
ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ: ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಸಂಘದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2017–18ರಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದ ಡೀಸೆಲ್ ದರ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ₹66 ಆಗಿತ್ತು. ಈಗ ಅದು ₹98.80ಕ್ಕೆ ಏರಿದ್ದರೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಷೇಪವಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಮಿಕರ ವೇತನ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ: ಕಾರ್ಮಿಕ ಇಲಾಖೆಯು ಮೇ 22ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ವೇತನ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ ಪರಿಷ್ಕೃತ ವೇತನ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿ (EPF), ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮೆ (ESI) ಕೊಡುಗೆಗಳ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ಮೊತ್ತ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಯಾವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಸ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ಅಡ್ಡಿ?
ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆ.ಆರ್. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಅವೆನ್ಯೂ ರಸ್ತೆ, ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ನಗರ, ಪಟ್ಟಣಗೆರೆ, ನಾಯಂಡಹಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಕೆಂಚೇನಹಳ್ಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಸ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಅಥವಾ ವಿಲೇವಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಯಗೊಂಡಿದೆ. ಹಲಸೂರು ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾನಗರದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಗರದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಕಸ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲು
ಬೆಂಗಳೂರು ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ (BSWML) ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ನಡುವಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ಬಾಕಿ ಬಿಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ನಗರದ ಮನೆಮನೆ ಕಸ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಜಿಪಿಎಸ್ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಯೋಜನೆಯೂ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಂದ ವಿಳಂಬವಾಗುವ ಆತಂಕ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದ 21 ಕಸ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಐದು ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ ಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಕಾರ್ಯಾದೇಶ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉಳಿದ ಕೆಲವು ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳ ಟೆಂಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ಹೊಸ ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಮೂರರಿಂದ ಆರು ತಿಂಗಳ ವಿಳಂಬವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ, ಕಸ ನಿರ್ವಹಣೆಯಂತಹ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ (ESMA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿರುವ ಈ ಕ್ರಮವು ಕಸ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಷ್ಕರಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ
ಕಸ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಯಗೊಂಡರೆ ಮನೆಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇದರಿಂದ ದುರ್ವಾಸನೆ, ನೊಣ-ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಕಾಟ ಹಾಗೂ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಸಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಆತಂಕವಿದೆ.
ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಬಾಕಿ ಬಿಲ್‌ಗಳ ಪಾವತಿ, ಪರಿಷ್ಕೃತ ವೇತನದ ಅನುಷ್ಠಾನ ಹಾಗೂ ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಕುರಿತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ನಡುವೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಈಗ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಶೀಘ್ರ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆಯದಿದ್ದರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಸ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
