ಬೆಂಗಳೂರು: ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಹತ್ತಾರು ಆಲೋಚನೆಗಳು ಓಡುತ್ತಿವೆಯೇ? ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಂತೆ, ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಭಯ, ನಿದ್ರೆಯ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ. ಇವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆತಂಕದ ಸಮಸ್ಯೆಯ (Anxiety Disorder) ಸೂಚನೆಗಳಾಗಿರಬಹುದು.
ಇಂದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10, ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆತಂಕದ ಸಮಸ್ಯೆ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸವಾಲಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) ಪ್ರಕಾರ, ಆತಂಕದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿದ್ದರೂ ಅನೇಕರು ಸೂಕ್ತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಂಕ, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.
ಆತಂಕ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲ
ಪರೀಕ್ಷೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಸಂದರ್ಶನ ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸದ ಮುನ್ನ ಆತಂಕವಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಅತಿಯಾದ ಭಯ ಮತ್ತು ಚಿಂತೆ ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ಆತಂಕದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಚಿಂತೆ, ದೈಹಿಕ ಒತ್ತಡ, ನಿದ್ರೆಯ ತೊಂದರೆ, ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಾಲ್ಯ ಅಥವಾ ಹದಿಹರೆಯದಲ್ಲಿಯೇ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರಲ್ಲಿ ಆತಂಕದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು WHO ತಿಳಿಸಿದೆ.
ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಆತಂಕವು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಅಪಾಯ, ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಅವಲಂಬನೆಯಂತಹ ತೊಂದರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ಸಂಕಷ್ಟವಿದ್ದಾಗ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಆಲೋಚನೆಗಳ ಅಪಾಯವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
ಆತಂಕದ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವಿಧಗಳಿವೆ?
ಆತಂಕವು ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
1. ಸಾಮಾನ್ಯೀಕೃತ ಆತಂಕದ ಸಮಸ್ಯೆ (GAD): ದಿನನಿತ್ಯದ ಘಟನೆಗಳು, ಕುಟುಂಬ, ಉದ್ಯೋಗ, ಆರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುವುದು.
2. ಸಾಮಾಜಿಕ ಆತಂಕ (Social Anxiety): ಇತರರು ತಮ್ಮನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಏನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯಲು ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುವುದು.
3. ಪ್ಯಾನಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್: ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ತೀವ್ರ ಭಯ ಉಂಟಾಗುವುದು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು, ಉಸಿರಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಅನುಭವವಾಗಬಹುದೆಂಬ ಭಯ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
4. ಅಗೋರಾಫೋಬಿಯಾ (Agoraphobia): ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಬರಲು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳು ಅಥವಾ ಜನಸಂದಣಿ ಇರುವ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು.
5. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಆತಂಕ: ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಂದರ್ಭಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಭಯ ಹೊಂದುವುದು. ಆಪ್ತರಿಂದ ದೂರವಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಅತಿಯಾದ ಆತಂಕ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಆತಂಕ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಈ 5 ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ
ಆತಂಕದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕೆಲವು ಸರಳ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ತೀವ್ರ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಇವು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
1. ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಿ
ಆತಂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮದ್ಯ ಅಥವಾ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡಿದಂತೆ ಅನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆ ಹದಗೆಡಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
2. ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಿ
ನಡಿಗೆ, ಲಘು ವ್ಯಾಯಾಮ ಅಥವಾ ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಮಯ ಮೀಸಲಿಡಿ. ಸಣ್ಣ ನಡಿಗೆಯೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.
3. ದಿನಚರಿಯನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿಡಿ
ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಲಗುವುದು, ಎದ್ದೇಳುವುದು ಮತ್ತು ಊಟ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸ. ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ರೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ.
4. ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯಾಯಾಮ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ
ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಸಿರೆಳೆದು, ಆರಾಮವಾಗಿ ಉಸಿರನ್ನು ಹೊರಬಿಡಿ. ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯಾಯಾಮವೂ ದೈಹಿಕ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು.
5. ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಮಯ ನೀಡಿ
ದಿನಕ್ಕೆ 2–3 ನಿಮಿಷವಾದರೂ ಶಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಉಸಿರಾಟದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸದೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಬಹುದೇ?
ಹೌದು. ಆತಂಕದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಅರಿವಿನ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾದ ಕಾಗ್ನಿಟಿವ್ ಬಿಹೇವಿಯರಲ್ ಥೆರಪಿ (CBT) ಆತಂಕವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ತಜ್ಞರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಎದುರಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು.
ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು ಔಷಧಗಳನ್ನೂ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಬಹುದು. SSRI ಗುಂಪಿನ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಆತಂಕದ ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಔಷಧಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಬೆಂಜೊಡಯಾಜೆಪಿನ್‌ಗಳಂತಹ ಔಷಧಗಳು ಅವಲಂಬನೆಯ ಅಪಾಯ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.
ನೆನಪಿಡಿ: ಆತಂಕದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದೆ ಎಂದರೆ ನೀವು ದುರ್ಬಲರು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಚಿಂತೆಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ನಿದ್ರೆ ಅಥವಾ ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾದರೆ ಮನೋವೈದ್ಯರು ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ನೆರವು ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
