ನವದೆಹಲಿ: ಜಾತಿ ಗಣತಿ ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾತಿ ಜನಗಣತಿಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2026 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ(MHA) ಬುಧವಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಜಾತಿ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ.
ಸುಮಾರು 94 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜಾತಿ ಜನಗಣತಿ ನಡೆಯಲಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಜನಗಣತಿ
ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾತಿ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು. ಜಾತಿ ಜನಗಣತಿಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2026 ರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ, ಲಡಾಖ್, ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 1, 2027 ರಿಂದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ.
“ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಜನಗಣತಿ -2027 ಅನ್ನು ಜಾತಿಗಳ ಎಣಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜನಗಣತಿ -2027 ರ ಉಲ್ಲೇಖ ದಿನಾಂಕವು ಮಾರ್ಚ್ 2027 ರ ಮೊದಲ ದಿನದ 00:00 ಗಂಟೆಗಳು ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಲಡಾಖ್ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಿಂಕ್ರೊನಸ್ ಅಲ್ಲದ ಹಿಮಪಾತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ, ಉಲ್ಲೇಖ ದಿನಾಂಕವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 ರ ಮೊದಲ ದಿನದ 00.00 ಗಂಟೆಗಳು ಆಗಿರುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 ರಿಂದ ಜಾತಿ ಜನಗಣತಿ
ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 30, 2025 ರಂದು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಮಿತಿಯು ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು. ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಮಾಹಿತಿ ಸಚಿವೆ ಅಶ್ವಿನಿ ವೈಷ್ಣವ್ ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಕೋವಿಡ್ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಜನಗಣತಿ ವಿಳಂಬ
ಸಚಿವಾಲಯವು ಹೇಳುವಂತೆ, “ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು 1948 ರ ಜನಗಣತಿ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು 1990 ರ ಜನಗಣತಿ ನಿಯಮಗಳ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಕೊನೆಯ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು 2011 ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ i) ಹಂತ I – ಮನೆ ಪಟ್ಟಿ (HLO) (1 ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010) ಮತ್ತು (ii) ಹಂತ II – ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಎಣಿಕೆ (PE) (09 ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ 28 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011) ಉಲ್ಲೇಖ ದಿನಾಂಕ – ಮಾರ್ಚ್ 2011 ರ ಮೊದಲ ದಿನದ 00:00 ಗಂಟೆಗಳು, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಮಪಾತದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಸಿಂಕ್ರೊನಸ್ ಅಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖ ದಿನಾಂಕ 11 ರಿಂದ 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 ರವರೆಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 ರ ಮೊದಲ ದಿನದ 00.00 ಗಂಟೆಗಳಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.
ಜನಗಣತಿ 2021 ಅನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಹಂತ I ನೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 2020 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ 2021 ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಹಂತ. 2021 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಜನಗಣತಿಯ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಎಲ್ಲಾ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2020 ರಿಂದ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ ಹರಡಿದ ಕಾರಣ, ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು.”
ಜಾತಿ ಜನಗಣತಿ ಎಂದರೇನು?
ಜಾತಿ ಜನಗಣತಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಗಣತಿ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜಾತಿ ಗುರುತುಗಳ ಕುರಿತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಜಾತಿಯು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಅಂತಹ ದತ್ತಾಂಶವು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿತರಣೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜಾತಿ ಗುಂಪುಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಣ ಕ್ರಮ, ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಕುರಿತು ನೀತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು.
1931 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕೊನೆಯ ಜಾತಿ ಜನಗಣತಿ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಜಾತಿ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು 1931 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನ ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದರೂ, ಆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮವು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.
1931 ಜಾತಿ ಜನಗಣತಿ
ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 1931 ರ ಜನಗಣತಿಯು ಜಾತಿ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಎರಡನೆಯದು, ಮೊದಲನೆಯದು 1901 ರಲ್ಲಿ. ಇದು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನೆಯೆಂದರೆ, ಇತರ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು (ಒಬಿಸಿಗಳು) ಆಗಿನ ಭಾರತದ 271 ಮಿಲಿಯನ್ (27 ಕೋಟಿ) ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 52% ರಷ್ಟಿದ್ದವು. ಈ ಒಂದೇ ಅಂಕಿಅಂಶವು ನಂತರ ಮಂಡಲ್ ಆಯೋಗದ 1980 ರ ವರದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು, ಇದು ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬಿಸಿಗಳಿಗೆ 27% ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು – ಈ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1990 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
ಈಗ ಜಾತಿ ಜನಗಣತಿ ಏಕೆ ಬೇಕು?
ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡವು ಜಾತಿ ಜನಗಣತಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಈ ವಿಷಯವು ಹೊಸ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿಯೇ:
ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ: ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀತಿಗಳ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ನಿಖರವಾದ ಜಾತಿ ದತ್ತಾಂಶವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ತಲುಪುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ನೀತಿ ಸುಧಾರಣೆ: ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಪೂನಂ ಮುಟ್ರೆಜಾ, ಜಾತಿ ಜನಗಣತಿಯು ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದತ್ತಾಂಶವು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಾನ ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ:
ಸಮಗ್ರ ಜಾತಿ ದತ್ತಾಂಶವು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಅವರ ಚುನಾವಣಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಬೇಡಿಕೆ:
ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಜಾತಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿವೆ, ಅಂತಹ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಯಾಮಕ್ಕಾಗಿ ಕರೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಗಳು:
ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಜಾತಿಯು ಮಹತ್ವದ ಅಂಶವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ನವೀಕರಿಸಿದ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ದತ್ತಾಂಶ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಉತ್ತಮ-ಉದ್ದೇಶಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತದೆ.
