ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ (CJI) ಮುಂದೆ ಹೊಸ ಹಾಗೂ ತುರ್ತು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ (Mentioning) ವೇಳೆ ನಡೆಯುವ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಲೈವ್ ವೀಡಿಯೊ ಪ್ರಸಾರದ ಆಡಿಯೊವನ್ನು ಮ್ಯೂಟ್ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಬುಧವಾರ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ. ಇದರಿಂದ ವಕೀಲರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ತುರ್ತು ಪಟ್ಟಿಯ ಮನವಿ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಮೌಖಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಕೇಳಿಸದಂತಾಗಲಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಈ ಕ್ರಮವು, ತುರ್ತು ಪ್ರಕರಣಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂಬ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮೌಖಿಕ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ, ವಕೀಲರು ತುರ್ತು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಮುಂದೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಪ್ರಕರಣದ ತುರ್ತು ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಬೇಡವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವೇಳೆ ಅವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಮೌಖಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಕರಣಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಗಳು (PIL) ಹಾಗೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರಗಳು ಈ ಉಲ್ಲೇಖ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ವಿಚಾರಣೆ ಆರಂಭಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಮೌಖಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವರದಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಲೈವ್ ವೀಡಿಯೊ ಪ್ರಸಾರ ಮುಂದುವರಿದರೂ, ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಉಲ್ಲೇಖ ನಡೆಯುವ ವೇಳೆ ಆಡಿಯೊವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮ್ಯೂಟ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮೌಖಿಕ ಸಂಭಾಷಣೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ವರ್ಚುವಲ್ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡುವಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗಡಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಎಂದು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಕುರಿತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿವರಣೆ ನೀಡದಿದ್ದರೂ, ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಹಿಂದಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಯೇ ಈ ನಿರ್ದೇಶನ ಜಾರಿಗೊಂಡಿದೆ.
ತುರ್ತು ಉಲ್ಲೇಖ ಎಂದರೇನು?
‘ಮೆನ್ಷನಿಂಗ್’ (Mentioning) ಎನ್ನುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ವಕೀಲರು ತಕ್ಷಣದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತುರ್ತು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಗಳು (PIL), ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗುತ್ತವೆ.
ಈ ವೇಳೆ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಪ್ರಕರಣವು ತುರ್ತು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಅರ್ಹವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ವಿಚಾರಣೆಯ ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ತಕ್ಷಣದ ಪಟ್ಟಿ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಕುರಿತು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಮೌಖಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮೌಖಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು
ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ರಾಜಕೀಯ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಗಳು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಮುಂದೆ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದ್ದು, ಆ ವೇಳೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮಾಡಿದ ಮೌಖಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದವು. ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಪ್ರಕರಣದ ಅಧಿಕೃತ ವಿಚಾರಣೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು.
ಹೊಸ ನಿಯಮದಿಂದ ಏನು ಬದಲಾವಣೆ?
ಹೊಸ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ, ವೀಡಿಯೊ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಪ್ರಸಾರ ಮುಂದುವರಿದರೂ, ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಉಲ್ಲೇಖದ ವೇಳೆ ಆಡಿಯೊ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮ್ಯೂಟ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವೇಳೆ ನಡೆಯುವ ಮೌಖಿಕ ಸಂಭಾಷಣೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಅಥವಾ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಕ್ರಮವು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ನ ವರ್ಚುವಲ್ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡುವಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಯಾವುದೇ ವಿವರವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ನೀಡದಿದ್ದರೂ, ಇಂತಹ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಂವಹನಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಹಿಂದಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಯೇ ಈ ನಿರ್ದೇಶನ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
