ನವದೆಹಲಿ- ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ದಟ್ಟ ಹೊಗೆ ನಗರವನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ.
ಶುಕ್ರವಾರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ದೆಹಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಲಾಹೋರ್ ಅನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಕಲುಷಿತ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಸ್ವಿಸ್ ಮೂಲದ IQAir ಪ್ರಕಾರ ದೆಹಲಿಯ AQI 334ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ್ದು, ‘ಅಪಾಯಕಾರಿ’ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (CPCB) ಪ್ರಕಾರ ನಗರದ AQI 403ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ‘ತೀವ್ರ’ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.
ಈ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದೆಹಲಿಯ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ‘ತೀವ್ರ’ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ 6.05ಕ್ಕೆ AQI 403 ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಬೆಳಗ್ಗೆ 8 ಮತ್ತು 9 ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಮಟ್ಟ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ 8 ಗಂಟೆಯ ವೇಳೆಗೆ ದೆಹಲಿಯ 58 ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪೈಕಿ 33 ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ AQI ‘ತೀವ್ರ’, 24 ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ‘ತುಂಬಾ ಕಳಪೆ’ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಮಧ್ಯಮ’ ಮಟ್ಟ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ದೆಹಲಿ ಐಐಟಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ 488 AQI ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಚಾಂದನಿ ಚೌಕ್‌ನಲ್ಲಿ 479 ಹಾಗೂ ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿ 478 ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಬುರಾರಿ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 456, ಐಟಿಒ ಮತ್ತು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಲಾ 451 AQI ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಜಹಾಂಗೀರ್‌ಪುರಿ 430, ವಜೀರ್‌ಪುರ 427, ಆನಂದ್ ವಿಹಾರ್ 419, ರೋಹಿಣಿ 413 ಮತ್ತು IGI ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಟರ್ಮಿನಲ್-3ರಲ್ಲಿ 403 AQI ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ದಟ್ಟ ಹೊಗೆಯಿಂದ ನಗರದ ಹಲವೆಡೆ ಗೋಚರತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳು ಹೊಗೆಯ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಬೀದಿ ದೀಪಗಳೂ ಮಸುಕಾಗಿ ಕಾಣುವಂತಾಗಿದೆ. ಚಳಿಗಾಲದ ತಾಪಮಾನ, ಕಡಿಮೆ ಗಾಳಿಯ ವೇಗ, ವಾಹನಗಳ ಹೊಗೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಧೂಳು ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ದಹನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹೊಗೆ ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.
CPCB ಮಾನದಂಡದ ಪ್ರಕಾರ 0–50 AQI ‘ಉತ್ತಮ’, 51–100 ‘ತೃಪ್ತಿದಾಯಕ’, 101–200 ‘ಮಧ್ಯಮ’, 201–300 ‘ಕಳಪೆ’, 301–400 ‘ತುಂಬಾ ಕಳಪೆ’ ಹಾಗೂ 401–500 ‘ತೀವ್ರ’ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ಈ ವರ್ಷದ ಜನವರಿ 19ರಂದು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಸರಾಸರಿ AQI 410 ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು.
ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹದಗೆಡುವ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗ (CAQM) ನವೆಂಬರ್ 6ರಿಂದ ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನಲ್ಲಿ GRAP ಹಂತ-III ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದರಡಿ ಧೂಳು ಉಂಟುಮಾಡುವ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಧ್ವಂಸ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ, ಕಲ್ಲು ಕ್ರಷರ್ ಹಾಗೂ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸ್ಥಗಿತ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವರ್ಗದ ವಾಹನಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ BS-III ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಹಾಗೂ BS-IV ಡೀಸೆಲ್ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಲಘು ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳ ಸಂಚಾರದ ಮೇಲೂ ನಿರ್ಬಂಧವಿದೆ. ಗುರುಗ್ರಾಮ್, ಫರಿದಾಬಾದ್, ಸೋನಿಪತ್, ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಗೌತಮ್ ಬುದ್ಧ ನಗರದಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಾಹನಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಲಾಗಿದೆ. AQI 450 ಮೀರಿದರೆ GRAP ಹಂತ-IV ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಠಿಣ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ದೆಹಲಿಯ ಸಫ್ದರ್ಜಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನ 16.2 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ 2.7 ಡಿಗ್ರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಚಳಿಗಾಲದ ವಾತಾವರಣದೊಂದಿಗೆ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
