ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಬಿಗ್ ಶಾಕ್! ದಿನಬಳಕೆ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಭಾರೀ ಏರಿಕೆ, ಜೇಬಿಗೆ ಕತ್ತರಿ!

ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ಮನೆಗೆ ಹಾಲು ತರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಿಂಡಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು, ಅಡುಗೆಗೆ ಬೇಳೆಕಾಳು ಖರೀದಿಸಬೇಕು, ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯಲು ಸೋಪು-ಪೌಡರ್ ಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿದಿನದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೇ ಖರೀದಿಸಲು ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ತೆರಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ. ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಖರ್ಚಿನ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುವ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಚಿಂತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಬೂನು, ಡಿಟರ್ಜೆಂಟ್, ಡ್ರೈಫ್ರೂಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳವರೆಗೆ ಹಲವು ವಸ್ತುಗಳ ದರ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯರ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಬಜೆಟ್‌ಗೆ ಕತ್ತರಿ ಬಿದ್ದಿದೆ.

ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕುಡಿಯಲು ಕೊಡುವ ಹಾಲಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅಡುಗೆಗೆ ಬಳಸುವ ತುಪ್ಪ, ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು, ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವ ಸಾಬೂನು, ಡಿಟರ್ಜೆಂಟ್‌ವರೆಗೆ ಎಲ್ಲದರ ಬೆಲೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಡ್ರೈಫ್ರೂಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆಯೂ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಎರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದರಂತೆ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವ ಈ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಸುದ್ದಿಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಜೇಬಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗಿವೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ? ನೋಡೋಣ.

ಹಾಲು ಖರೀದಿಸುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿದ ಹೊರೆ

ಮನೆಯ ಖರ್ಚಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಲಿಗೂ ಪ್ರತಿದಿನ ಹಣ ಮೀಸಲಿಡಲೇಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹಿರಿಯರವರೆಗೆ ಬಹುತೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಆದರೆ ಈಗ ಹಾಲು ಖರೀದಿಸಲು ಮೊದಲಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಮದರ್ ಡೈರಿ ನವೆಂಬರ್ 12ರಿಂದ ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಲೀಟರ್‌ಗೆ 2ರಿಂದ 4 ರೂಪಾಯಿವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಫುಲ್ ಕ್ರೀಮ್ ಹಾಲಿನ ಬೆಲೆ ₹72ರಿಂದ ₹76ಕ್ಕೆ, ಟೋನ್ಡ್ ಹಾಲು ₹60ರಿಂದ ₹62ಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಡಬಲ್ ಟೋನ್ಡ್ ಹಾಲು ₹54ರಿಂದ ₹56ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿನ ಬೆಲೆಯೂ ₹62ರಿಂದ ₹65ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.

ಅಮೂಲ್ ಕೂಡ ತನ್ನ ಹಾಲಿನ ದರ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಅಮೂಲ್ ಫ್ರೆಶ್ ಹಾಲು ಲೀಟರ್‌ಗೆ ₹2 ಹಾಗೂ ಅಮೂಲ್ ಗೋಲ್ಡ್ ₹4 ದುಬಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಪಶು ಆಹಾರ, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಳವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಕಂಪನಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಮನೆಗಳಿಗೂ ನಂದಿನಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಬಿಸಿ

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಂದಿನಿ ಹಾಲು ಮತ್ತು ಮೊಸರಿನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯೂ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ನಂದಿನಿ ಹಾಲು ಖರೀದಿಸುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ಈಗ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ನೀಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಟೋನ್ಡ್ ಹಾಲಿನ ಬೆಲೆ ₹46ರಿಂದ ₹54ಕ್ಕೆ, ಸ್ಪೆಷಲ್ ಟೋನ್ಡ್ ಹಾಲು ₹52ರಿಂದ ₹64ಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಶುಭಂ ಹಾಲು ₹52ರಿಂದ ₹64ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಮೊಸರಿನ ಬೆಲೆಯೂ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. 500 ಗ್ರಾಂ ಮೊಸರಿನ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ₹28ರಿಂದ ₹34ಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಕೆ.ಜಿ. ಮೊಸರಿನ ಬೆಲೆ ₹54ರಿಂದ ₹68ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.

ತುಪ್ಪ, ಬೆಣ್ಣೆ ಖರೀದಿಸುವುದೂ ದುಬಾರಿ!

ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನ, ವಿಶೇಷ ಅಡುಗೆ ಅಥವಾ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಬೆಣ್ಣೆ ಖರೀದಿಸುವವರಿಗೂ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಬಿಸಿ ತಟ್ಟಿದೆ. ಅಮೂಲ್ ಒಂದು ಕೆ.ಜಿ. ತುಪ್ಪದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ₹630ರಿಂದ ₹680ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. 500 ಗ್ರಾಂ ಶುದ್ಧ ತುಪ್ಪ ₹325ರಿಂದ ₹345ಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ 500 ಗ್ರಾಂ ಬೆಣ್ಣೆ ₹310ರಿಂದ ₹325ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೂ ನಂದಿನಿ ತುಪ್ಪದ ಬೆಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಲೀಟರ್ ತುಪ್ಪದ ಬೆಲೆ ₹715ರಿಂದ ₹850ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. 500 ಗ್ರಾಂ ಉಪ್ಪು ಬೆಣ್ಣೆಯ ಬೆಲೆ ₹310ರಿಂದ ₹380ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಆವಿನ್ ಡೈರಿಯೂ ತುಪ್ಪದ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. 100 ಮಿ.ಲೀ. ಪ್ಯಾಕ್ ₹80ರಿಂದ ₹95ಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ 200 ಮಿ.ಲೀ. ಪ್ಯಾಕ್ ₹160ರಿಂದ ₹180ಕ್ಕೆ ದುಬಾರಿಯಾಗಿದೆ. ನಂದಿನಿ ಪನೀರ್ ಬೆಲೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದ್ದು, 200 ಗ್ರಾಂ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ₹115, 500 ಗ್ರಾಂ ₹260 ಹಾಗೂ ಒಂದು ಕೆ.ಜಿ. ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ₹485ಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವ ಸಾಬೂನು, ಪೌಡರ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿದ ಬೆಲೆ

ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ನಡುವೆಯೇ ಮನೆ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ ಬಳಸುವ ವಸ್ತುಗಳೂ ದುಬಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯಲು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಂದೆರಡು ಬಾರಿ ಡಿಟರ್ಜೆಂಟ್ ಪೌಡರ್ ಖರೀದಿಸುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೂ ಈಗ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಖರ್ಚು ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಯೂನಿಲಿವರ್ ತನ್ನ ಸರ್ಫ್ ಎಕ್ಸೆಲ್, ರಿನ್ ಮತ್ತು ವೀಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

• 1 ಕೆ.ಜಿ. ಸರ್ಫ್ ಎಕ್ಸೆಲ್ ಕ್ವಿಕ್ ವಾಶ್ ₹235ರಿಂದ ₹245ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

• 500 ಗ್ರಾಂ ಸರ್ಫ್ ಎಕ್ಸೆಲ್ ₹123ರಿಂದ ₹128ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.

• 1 ಕೆ.ಜಿ. ಸರ್ಫ್ ಎಕ್ಸೆಲ್ ಈಸಿ ವಾಶ್ ₹167ರಿಂದ ₹172ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.

• 500 ಗ್ರಾಂ ವೀಲ್ ಪೌಡರ್ ₹46ರಿಂದ ₹47ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

• ಮೋಟಿ ಗುಲಾಬ್ ಸೋಪ್ ₹74ರಿಂದ ₹82ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.

• 1 ಕೆ.ಜಿ. ರಿನ್ ಪೌಡರ್ ಬೆಲೆ ₹123 ಆಗಿದೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಡಾಬರ್ ಕೂಡ ತನ್ನ ಕೆಲವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಘೋಷಿಸಿದೆ.

ಗೋಲ್ಡ್ ಫ್ಲೇಕ್ ಸಿಗರೇಟ್ ಕೂಡ ದುಬಾರಿ

ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವವರಿಗೂ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಬಿಸಿ ತಟ್ಟಿದೆ. ಐಟಿಸಿ ಕಂಪನಿಯ ಗೋಲ್ಡ್ ಫ್ಲೇಕ್ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಸಿಗರೇಟ್‌ಗಳ 10 ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಬೆಲೆ ₹125ರಿಂದ ₹135ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ವರ್ಷ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಪನಿ ₹10 ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ವರ್ಷ ಒಟ್ಟು ₹20 ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.

ಹೋಟೆಲ್ ಊಟದ ಬೆಲೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ?

ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 19 ಕೆ.ಜಿ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ₹2,747.50 ಇದ್ದರೆ, ನವೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ₹2,820ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಎರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ₹72.50 ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.

ಗ್ಯಾಸ್ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್ ಆಹಾರದ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಗೃಹಬಳಕೆಯ 14.2 ಕೆ.ಜಿ. ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಬೆಲೆ ₹942ರಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಡ್ರೈಫ್ರೂಟ್ಸ್ ಖರೀದಿಗೂ ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಬೇಕು

ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಬಾದಾಮಿ, ಪಿಸ್ತಾ, ಗೋಡಂಬಿಯಂತಹ ಡ್ರೈಫ್ರೂಟ್ಸ್ ಬಳಸುವವರಿಗೂ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಹೊರೆಯಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪಿಸ್ತಾ ಬೆಲೆ ಶೇ.60ರಿಂದ 70ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಬಾದಾಮಿ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ.20ರಿಂದ 40ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಗೋಡಂಬಿ, ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಖರ್ಜೂರ ಮತ್ತು ಅಂಜೂರದ ಬೆಲೆಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ.

ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಬಜೆಟ್‌ಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೊರೆ: ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ

ಮನೆಯ ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ತೊಗರಿಬೇಳೆ, ಕಡಲೆಕಾಳುಗಳ ಬೆಲೆಯೂ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಚಿಂತೆ ತಂದಿದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೊಗರಿಬೇಳೆ ಬೆಲೆ ಕೆ.ಜಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹135ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ್ದರೆ, ಕಡಲೆಕಾಳಿನ ಬೆಲೆ ಸುಮಾರು ₹95 ಆಗಿದೆ.

ಈಗಾಗಲೇ ತರಕಾರಿ, ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ದಿನಸಿ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೊರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸಂಬಳ ಅದೇ, ಖರ್ಚು ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಳ!

ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ತಿಂಗಳ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವಿಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಬೇಳೆಕಾಳು, ಸಾಬೂನು, ಡಿಟರ್ಜೆಂಟ್ ಹೀಗೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಖರೀದಿಗಳೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ಇವುಗಳ ಬೆಲೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ತಿಂಗಳ ಬಜೆಟ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸವಾಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಒಂದೆಡೆ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಮಾತ್ರ ಏರುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅನಗತ್ಯ ಖರ್ಚುಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿ, ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಖರೀದಿಯಲ್ಲೂ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಸೂಚನೆ: ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಬೆಲೆಗಳು ಮೂಲ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ದರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರಬಹುದು.