ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ(ISRO) ತನ್ನ ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಉಪಗ್ರಹ ‘NVS-03’ ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30 ರಂದು ‘ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್'(GSLV) ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಿದೆ ಎಂದು ಬುಧವಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.
GSLV-F18/NVS-03 ಮಿಷನ್
IRNSS(ಇಂಡಿಯನ್ ರೀಜನಲ್ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್) ಸರಣಿಯ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಸೇವೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಉಪಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ NVS-03 ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಈ ಸರಣಿಯ ಮೂರನೇ ಉಪಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.
ಈ ಉಪಗ್ರಹವು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಪಡೆದ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರಗಳ(atomic clocks) ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ L5/S ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳ(ಇವು ಸ್ಥಳದ ಮಾಹಿತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ) ಜೊತೆಗೆ L1 ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಭಾರತದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಯ ಸುತ್ತ ಸುಮಾರು 1500 ಕಿ.ಮೀ ವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
GSLV-F18/NVS-03 ಮಿಷನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30, 2026 ರಂದು ರಾತ್ರಿ 11:51 ಕ್ಕೆ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದಲ್ಲಿರುವ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಉಡಾವಣೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಇಸ್ರೋ ಪ್ರಕಾರ, ಸೇವೆಗಳ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ‘NavIC'(ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ವಿತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೆಲೇಷನ್) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಎರಡನೇ ಪೀಳಿಗೆಯ ಐದು ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು (NVS-01/02/03/04/05) ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. NVS ಸರಣಿಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು L1 ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
ಎರಡನೇ ಪೀಳಿಗೆಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದಾದ NVS-01 ಅನ್ನು 2023 ರ ಮೇ 29 ರಂದು GSLV-F12 ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. NVS-01 ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು.
‘ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ವಿತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೆಲೇಷನ್’ (NavIC) ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಉಪಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸುಮಾರು 1500 ಕಿ.ಮೀ ವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಸ್ಥಾನ(Position), ವೇಗ(Velocity) ಮತ್ತು ಸಮಯದ(Timing – PVT) ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಇದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. NavIC(ನ್ಯಾವಿಕ್) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ‘ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪೊಸಿಷನಿಂಗ್ ಸರ್ವಿಸ್'(SPS) ಮತ್ತು ‘ರೆಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟೆಡ್ ಸರ್ವಿಸ್'(RS) ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಇಸ್ರೋ (ISRO) ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಇಸ್ರೋದ GSLV-F17 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಯಶಸ್ವಿ
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ‘EOS-05’ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಕಕ್ಷೆಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಉಡಾವಣೆಯು ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದ (SHAR) ಎರಡನೇ ಉಡಾವಣಾ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ನಡೆಯಿತು. ಭಾರತದ ‘ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್’ (GSLV) ಸರಣಿಯ 19ನೇ ಹಾರಾಟವಾದ GSLV-F17 ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ರಾಕೆಟ್ EOS-05 ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ‘ಸಬ್-ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ ಆರ್ಬಿಟ್’ (Sub-GTO) ಕಕ್ಷೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿತು.
EOS-05 ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇಮೇಜಿಂಗ್ (ಚಿತ್ರೀಕರಣ) ಉಪಗ್ರಹ ಎಂಬ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಂತಹ ಕಕ್ಷೆಯಿಂದ, ಭೂಮಿಯ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ, ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಲು ಈ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
