ನಮ್ಮ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳು ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಥ್ರಾಂಬೋಸೈಟ್‌ಗಳು (Thrombocytes) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಹಕ್ಕೆ ಗಾಯವಾದಾಗ ರಕ್ತಸ್ರಾವವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಇವು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಗಾಯವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸರಿಯಾದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೂ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವ ಅಪಾಯ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟಿರಬೇಕು?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮೈಕ್ರೋಲೀಟರ್ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1.5 ಲಕ್ಷದಿಂದ 4.5 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರಬಹುದು.
ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಸುಮಾರು 7ರಿಂದ 10 ದಿನಗಳು. ಹೀಗಾಗಿ ಮೂಳೆಗಳ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಳೆಮಜ್ಜೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊಸ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ವೈರಲ್ ಸೋಂಕುಗಳು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಔಷಧಿಗಳ ಪರಿಣಾಮ, ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 50 ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?
ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಥ್ರಾಂಬೋಸೈಟೋಪೀನಿಯಾ (Thrombocytopenia) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 50,000ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಪಾಯದ ಪ್ರಮಾಣವು ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವೇನು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬೇರೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು:
-
ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
-
ಸಣ್ಣ ಹೊಡೆತಕ್ಕೂ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ನೀಲಿ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಗುರುತುಗಳು ಮೂಡುವುದು.
-
ಮೂಗು ಅಥವಾ ಒಸಡುಗಳಿಂದ ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಗುವುದು.
-
ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಗುವುದು.
-
ಗಾಯವಾದಾಗ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ನಿಲ್ಲಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ರಕ್ತಸ್ರಾವ ನಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ತೀವ್ರ ತಲೆನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅಥವಾ ದೇಹದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಬೇಕು.
ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಏನು ತಿನ್ನಬೇಕು?
ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬಹುದು.
1. ಹಸಿರು ಸೊಪ್ಪು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳು
ಪಾಲಕ್ ಸೊಪ್ಪು, ಮೆಂತ್ಯೆ ಸೊಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬ್ರೊಕೋಲಿಯಲ್ಲಿ ಫೋಲೇಟ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ರಕ್ತಕಣಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪೋಷಕಾಂಶವಾಗಿದೆ.
2. ಬೇಳೆಕಾಳು, ಬೀನ್ಸ್, ಮೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಹಾಲು
ಇವು ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
3. ದಾಳಿಂಬೆ, ಕಿತ್ತಳೆ ಮತ್ತು ಕಿವಿ ಹಣ್ಣು
ಈ ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಇದೆ. ಇದು ಆಹಾರದಲ್ಲಿರುವ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶ ದೇಹಕ್ಕೆ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕಬ್ಬಿಣ, ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ12 ಅಥವಾ ಫೋಲೇಟ್ ಕೊರತೆಯಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಿ ಸರಿಪಡಿಸುವುದು ರಕ್ತಕಣಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪಪ್ಪಾಯಿ ಅಥವಾ ಪಪ್ಪಾಯಿ ಎಲೆಯ ರಸದಿಂದ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ. ಪಪ್ಪಾಯಿ ಎಲೆಯ ರಸವನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಬಾರದು.
ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಯಾವ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು?
-
ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ: ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ರಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಮರುಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
-
ಸ್ವಯಂ ಔಷಧ ಸೇವನೆ ಬೇಡ: ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಔಷಧಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ ಅಥವಾ ಈಗಾಗಲೇ ಸೂಚಿಸಿರುವ ಔಷಧಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಡಿ.
-
ಕೆಲವು ನೋವು ನಿವಾರಕ ಔಷಧಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರ: ಆಸ್ಪಿರಿನ್ ಮತ್ತು ಐಬುಪ್ರೊಫೇನ್‌ನಂತಹ ಔಷಧಿಗಳು ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ವೈದ್ಯರ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಇವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.
-
ಗಾಯಗಳಾಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಿ: ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಗಾಯವಾಗುವ ಅಥವಾ ಬಿದ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ.
-
ಪೋಷಕಾಂಶಯುಕ್ತ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ: ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ. ಆದರೆ ಆಹಾರವೊಂದರಿಂದಲೇ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡಿ.
-
ಮೂಲ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಿರಿ: ವೈರಲ್ ಸೋಂಕು, ಔಷಧಿಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಅಥವಾ ಇತರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳು 50 ಸಾವಿರ ಇದ್ದರೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಬೇಕೇ?
ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 50,000 ಇದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಸೋಂಕಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳಿದ್ದರೆ, ವೈದ್ಯರಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ರಕ್ತಸ್ರಾವ, ತೀವ್ರ ಹೊಟ್ಟೆನೋವು, ನಿರಂತರ ವಾಂತಿ, ಮೂರ್ಛೆ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ತಲೆನೋವು ಕಂಡುಬಂದರೆ ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಿರಿ.
ಒಟ್ಟಾರೆ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 50 ಸಾವಿರಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದ್ದರೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ಸರಿಯಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ, ವೈದ್ಯರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವುದೇ ಮುಖ್ಯ. ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮನೆಮದ್ದುಗಳನ್ನೇ ನಂಬಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡಿ.
Disclaimer : ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆರೋಗ್ಯ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆ, ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಅವರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಿರಿ. ಸ್ವಯಂ ಔಷಧ ಸೇವನೆ ಮಾಡಬೇಡಿ. ತೀವ್ರ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಅಥವಾ ಇತರ ಗಂಭೀರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಿರಿ.
