ಬೆಂಗಳೂರು : ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಬಳಕೆಗೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಹೊರಡಿಸಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೋಟೆಲ್, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್, ಸಣ್ಣ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಕರಿಯಲು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯ ಹಾಗೂ ಬಳಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆ, ಸಣ್ಣ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳು ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳು ಎಂದು ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವಿಲೇವಾರಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮನೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಆಹಾರ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ
ಕರಿಯಲು ಮರುಬಳಕೆ ಬೇಡ
ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕರಿದ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಫಿಲ್ಟರ್ ಮಾಡಿ ಇತರ ಅಡುಗೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಕರಿಯದ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದಾದರೂ, ಅದೇ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕರಿಯಲು ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ನೀಲಿ-ಬೂದು ಹೊಗೆ, ಗಟ್ಟಿ ನೊರೆ, ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಮಸುಕಾದ ಬಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಿರತೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಾರದು.
ಬಳಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸದೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ದಿನದೊಳಗೆ ಬಳಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಾಜಾ ಎಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಬಾರದು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವಾಗ ಮರಳು, ಮರದ ಪುಡಿ, ಪೇಪರ್ ಟವೆಲ್ ಅಥವಾ ಆಹಾರ ತ್ಯಾಜ್ಯದಂತಹ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕುವಂತೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಣ್ಣ ಆಹಾರ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಸಣ್ಣ ಆಹಾರ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಮಿತಿ
ಸಣ್ಣ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಬಾರದು; ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಬಳಸುವುದು ಉತ್ತಮ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರಿದ ಆಹಾರದ ಕಣಗಳು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯದಂತೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಫಿಲ್ಟರ್ ಮಾಡಬೇಕು.
ಎಣ್ಣೆಯ ಬಣ್ಣ, ಹೊಗೆ, ನೊರೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿರತೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಳಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಚರಂಡಿ ಅಥವಾ ಒಳಚರಂಡಿಗೆ ಸುರಿಯುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಬಳಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತ UCO (Used Cooking Oil) ಸಂಗ್ರಹ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಯೋಡೀಸೆಲ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಆಹಾರ ಘಟಕಗಳು ಮರುಬಳಕೆಯ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.
ದೊಡ್ಡ ಆಹಾರ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ
ದೊಡ್ಡ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ Total Polar Compounds (TPC) ಶೇ.25ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಾರದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. FSSAI ಕೂಡ ಇದೇ ಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದು, 25%ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ TPC ಹೊಂದಿರುವ ಬಳಸಿದ ಎಣ್ಣೆ ಮಾನವ ಬಳಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಬಳಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತಣ್ಣಗಾದ ಬಳಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಪಾತ್ರೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಲೇಬಲ್ ಹಾಕಿ, ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣವಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬಿಸಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಒಂದು ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಾರದು; ಸುಟ್ಟಗಾಯ ಮತ್ತು ಚೆಲ್ಲುವ ಅಪಾಯ ಇರುವುದರಿಂದ ತಣ್ಣಗಾದ ಬಳಿಕವೇ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕು.
FSSAI ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು
2018ರಿಂದಲೇ FSSAI ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ಪದೇಪದೇ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅದರ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ Total Polar Compounds ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ FSSAI 2018ರಲ್ಲೇ ಬಳಸಿದ ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕುರಿತು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಹೊರಡಿಸಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು, ಮರುಬಿಸಿ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮೂರು ಬಾರಿ ಮಿತಿಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಬಳಸುವುದು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
FSSAI ಪ್ರಕಾರ, 25%ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ TPC ಹೊಂದಿರುವ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಾರದು. ಎಣ್ಣೆ ಪದೇಪದೇ ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ TPC ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಗೆ ಹಳೆಯ ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತೆ ಸೇರುವ ಅಪಾಯ
ಹಳೆಯ ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತೆ ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಅಪಾಯ
ಬಳಸಿದ ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡದಿರುವುದು ಕೇವಲ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಚರಂಡಿ ಹಾಗೂ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕುವ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಆಹಾರ ಘಟಕಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಬಳಸಿದ ಎಣ್ಣೆ ಸಣ್ಣ ಹೋಟೆಲ್, ಧಾಬಾ ಅಥವಾ ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಆಹಾರ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಅಪಾಯವನ್ನೂ FSSAI ಹಿಂದೆ ಗುರುತಿಸಿತ್ತು.
ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು FSSAI RUCO (Repurpose Used Cooking Oil) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಇದರಡಿ ಬಳಸಿದ ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಸಂಗ್ರಹ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಪಡೆದು ಬಯೋಡೀಸೆಲ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಳಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.
ದಾಖಲೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳು
50 ಲೀಟರ್ಗೂ ಅಧಿಕ ಬಳಕೆಯಾದರೆ ದಾಖಲೆ ಕಡ್ಡಾಯ
FSSAI ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದಿನಕ್ಕೆ 50 ಲೀಟರ್ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಬಳಸುವ ಆಹಾರ ಉದ್ಯಮಗಳು ಎಣ್ಣೆಯ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವಿಲೇವಾರಿ ಕುರಿತು ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಬಳಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು FSSAI ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಆಯುಕ್ತರು ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ.
ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಉದ್ದೇಶ
ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಹಿಂದಿರುವ ಉದ್ದೇಶವೇನು?
ಒಂದೆಡೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡುವ ಆಹಾರದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಹೋಟೆಲ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಎಣ್ಣೆ ಪದೇಪದೇ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮರಳದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜತೆಗೆ ಚರಂಡಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಸುರಿಯುವಂತಹ ವಿಲೇವಾರಿ ಪದ್ಧತಿಗೂ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿ, ಬಳಕೆಯಾದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಯೋಡೀಸೆಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಹಾರೇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, “ಎಣ್ಣೆ ಉಳಿಸಬೇಕು” ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಿಂತ “ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಬಳಸಿದ ಬಳಿಕ ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಬೇಕು” ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಮನೆಯ ಅಡುಗೆಮನೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕದವರೆಗೆ ಎಣ್ಣೆಯ ಮರುಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವಿಲೇವಾರಿ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಲಿದೆ.

