ಡಿಜಿಟಲ್ ಡೆಸ್ಕ್, ನವದೆಹಲಿ: ಯುನಿಫೈಡ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ (UPI) ಇಂದು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್‌ನಿಂದ ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಕಳುಹಿಸಲು ಅಥವಾ ಪಡೆಯಲು UPI ನೆರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಇದರ ಮೂಲಕ 2,400 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ನಗದು ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
UPI ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿವೆ. ಡೆಬಿಟ್ ಅಥವಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸದವರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಬಹುತೇಕ UPI ಪಾವತಿಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಿಂದ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲವು ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್‌ (MDR) ಅನ್ವಯಿಸಲಿದೆ.
₹2,000ವರೆಗೆ UPI ಪಾವತಿ ಉಚಿತ
ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (NPCI) ಪ್ರಕಾರ, ₹2,000ವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ UPI ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟು ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ.95ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಈ ಮಿತಿಯೊಳಗೇ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಂದರೆ, ಚಹಾ ಅಂಗಡಿ, ತರಕಾರಿ ಅಂಗಡಿ ಅಥವಾ ಆಟೋಗೆ ₹2,000ವರೆಗೆ UPI ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ನೀಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹1 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ UPI QR ಮೂಲಕ ಪಾವತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಉಚಿತ ಸೇವೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.
ಎಷ್ಟು ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕು?
₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರ್ಹ UPI ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ MDR ದರವನ್ನು ಶೇ.0.4ರಷ್ಟು (40 bps) ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ₹75,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಶುಲ್ಕ ₹300ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿದೆ.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಅಥವಾ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಶುಲ್ಕವಾಗಿದೆ.
ರೈಲು ಟಿಕೆಟ್, ವಿಮಾ ಪ್ರೀಮಿಯಂ, ವಿದ್ಯುತ್-ನೀರಿನ ಬಿಲ್, ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ ಹಾಗೂ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜು ಶುಲ್ಕದಂತಹ ಕೆಲವು ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಮೊತ್ತ ಎಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ ₹5ರ ಸ್ಥಿರ ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಶುಲ್ಕ
ಇತರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ UPI MDR ದರ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೇ.1.5ರಿಂದ ಶೇ.2.5ರವರೆಗೆ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಮಾರು ಶೇ.0.9ರವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು.
ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ UPIಯ ಶೇ.0.4ರ MDR ದರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೇಗಿದೆ?
ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಪಾವತಿ ಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೂ ಭಾರತದ UPI MDR ದರ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಚೀನಾದಲ್ಲಿ Alipayನಂತಹ ಮೊಬೈಲ್ ವಾಲೆಟ್‌ಗಳು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು ಶೇ.0.6ರವರೆಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಬಹುದು. ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಶುಲ್ಕ ಶೇ.1ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಶೇ.2.2ರವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು.
ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೇ.2ರಿಂದ ಶೇ.3ರವರೆಗೆ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.
UPIಗೆ MDR ಶುಲ್ಕ ಏಕೆ?
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು ₹20,000 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಂದಾಜನ್ನು ಲೇಖನ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದುವರೆಗೆ UPI ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಶುಲ್ಕವಿರದ ಕಾರಣ, ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತ MDR ಶುಲ್ಕದಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ.
ಹೊಸ ಶುಲ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರು ಮಾಡುವ ₹2,000ವರೆಗಿನ UPI ಪಾವತಿಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ.
