ನವದೆಹಲಿ-2008ರ ಮುಂಬೈ 26/11 ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿರುವ, ಲಷ್ಕರ್-ಎ-ತೈಬಾ (LeT) ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಹಫೀಜ್ ಸಯೀದ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸುದ್ದಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ (NIA) ಆತನನ್ನು ಆರೋಪಿಯನ್ನಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, NIA ಮಾಜಿ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಯೋಗೇಶ್ ಚಂದರ್ ಮೋದಿ ಅವರು ಸಯೀದ್‌ನ ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವ ಭದ್ರತೆಯ ಕುರಿತು ಮಾಡಿರುವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿವೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿರುವ ಮಾಜಿ NIA ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ವೈ.ಸಿ. ಮೋದಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಹಫೀಜ್ ಸಯೀದ್‌ನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಬಂಧನದಲ್ಲಿಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಆತನ ಚಲನವಲನದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆರೋಪವಿದೆ.
ಸಯೀದ್‌ಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರೇಂಜರ್ಸ್ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಸೇವಾ ಗುಂಪಿನ (SSG) ಕಮಾಂಡೋಗಳಿಂದ ಬಿಗಿ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಅಲ್ಲದೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆ ISI ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಆತನಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವು ಮಾಜಿ NIA ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಫೀಜ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಸಯೀದ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರದ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದು, 2020ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾದ ಒಟ್ಟು 78 ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ‘ಸಯೀದ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ’ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದರೂ, ಆತ ಜೈಲಿನಲ್ಲೇ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಬಂಧಿತನಾ ಅಥವಾ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾನಾ ಎಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.
26/11: ಮುಂಬೈ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಭೀಕರ ದಾಳಿಯ ನೆರಳು
2008ರ ನವೆಂಬರ್ 26ರಂದು ಮುಂಬೈ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಉಗ್ರ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಪ್ಯಾಲೆಸ್, ಒಬೆರಾಯ್ ಟ್ರೈಡೆಂಟ್, ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಟರ್ಮಿನಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ 160ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು.
ಈ ದಾಳಿಯ ಸಂಚು ಹಾಗೂ ಲಷ್ಕರ್-ಎ-ತೈಬಾದ ಜಾಲದೊಂದಿಗೆ ಹಫೀಜ್ ಸಯೀದ್‌ನ ಹೆಸರು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಆತನನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದಕನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿವೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲೇ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅವರ ವಿರುದ್ಧದ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
26/11 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲೂ ಈಗ ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ 26/11 ಪ್ರಕರಣ ಮತ್ತೆ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ. ಮುಂಬೈ ಪೊಲೀಸರು ಹಫೀಜ್ ಸಯೀದ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿರುವ ಆರು ಆರೋಪಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ಗೈರುಹಾಜರಿಯಲ್ಲೇ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವ (trial in absentia) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಆರು ಆರೋಪಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ನೋಟಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ ನೆರವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಕ್ರಮವೂ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
ಇದರರ್ಥ, ಆರೋಪಿಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗದಿದ್ದರೂ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ NIAಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆ
2025ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಹಲ್ಗಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ತನಿಖೆಯಲ್ಲೂ ಹಫೀಜ್ ಸಯೀದ್‌ನ ಹೆಸರು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.
2026ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ NIA ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಪೂರಕ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಯೀದ್‌ನನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಲಷ್ಕರ್-ಎ-ತೈಬಾ ಹಾಗೂ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವೆಂದು NIA ಹೇಳಿರುವ ದಿ ರೆಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಫ್ರಂಟ್ (TRF) ಜಾಲದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿಯೂ ಆರೋಪಿಯನ್ನಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಜಮ್ಮುವಿನ ವಿಶೇಷ NIA ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
NIA ಪ್ರಕಾರ, ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ದಾಳಿಯ ಹಿಂದಿನ ಗಡಿ ದಾಟಿದ ಸಂಚಿನ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಯೀದ್‌ನ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.
ಸಯೀದ್‌ಗೆ ಸಮನ್ಸ್ — ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಡೆದಿದೆ. ಜಮ್ಮುವಿನ ವಿಶೇಷ NIA ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಯೀದ್ ವಿರುದ್ಧ ಈಗಾಗಲೇ ಜಾಮೀನು ರಹಿತ ವಾರಂಟ್ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಹಂತವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಮನ್ಸ್ ಅನ್ನು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಮನ್ಸ್ ಕಳುಹಿಸುವ ಕ್ರಮವಲ್ಲ. ಸಯೀದ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗದಿದ್ದರೂ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಬಹವಾಲ್‌ಪುರದ ಉಗ್ರ ಶಿಬಿರಗಳ ಆರೋಪವೂ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬಹವಾಲ್‌ಪುರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಉಗ್ರ ತರಬೇತಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ. ಇದೇ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಮಾಜಿ NIA ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ವೈ.ಸಿ. ಮೋದಿ ಅವರು ಉಗ್ರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಿಬಿರಗಳು ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ಇಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ.
‘ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲೇ ಇದ್ದಾನೆ’ — ಆದರೆ ನಿಖರ ಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲ
ಹಫೀಜ್ ಸಯೀದ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲೇ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. 26/11 ಪ್ರಕರಣದ ಇತ್ತೀಚಿನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವರದಿಗಳೂ ಆರೋಪಿಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ಆತ ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಯಾವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಟ್ಟಡ, ಜೈಲು ಅಥವಾ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ದಾಖಲೆ ಆತನನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಶದಲ್ಲಿರುವ ಕೈದಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಮಾಜಿ NIA ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಆತ ಬಿಗಿ ಭದ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಹೋರಾಟ ಕೇವಲ ಬಂಧನದ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ
ಹಫೀಜ್ ಸಯೀದ್ ಪ್ರಕರಣ ಈಗ 26/11ರ ಹಳೆಯ ತನಿಖೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋಗಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಮುಂಬೈ ದಾಳಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆತನ ವಿರುದ್ಧ ಗೈರುಹಾಜರಿ ವಿಚಾರಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ NIA ಹೊಸ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ಜಾಮೀನು ರಹಿತ ವಾರಂಟ್ ಮತ್ತು ಸಮನ್ಸ್ ಜಾರಿಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಭಾರತದ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ ‘ಹಫೀಜ್ ಸಯೀದ್ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ?’ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ‘ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿರುವ ಆತನನ್ನು ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮುಂದೆ ಹೇಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ?’ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.
ಸಯೀದ್‌ನ ಹಸ್ತಾಂತರಕ್ಕೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಹಕಾರ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಯೀದ್ ವಿರುದ್ಧದ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿವೆ.
