ನವದೆಹಲಿ-: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವಾಲಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹಣಕಾಸು ಕಡತಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ₹10 ಲಕ್ಷ ಲಂಚ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐ ಬಲೆಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಹಣಕಾಸು ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಸೇವೆ (ICAS) 2020ನೇ ಬ್ಯಾಚ್‌ನ ಅಧಿಕಾರಿ ಸಂದೀಪ್ ಅವರನ್ನು ಸಿಬಿಐ ಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಸಿಬಿಐ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಯೊಂದರ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದ್ದ ಒಪ್ಪಂದ ನವೀಕರಣ ಕಡತವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲು ಸಂದೀಪ್ ಅವರು ಉದ್ಯಮಿಯೊಬ್ಬರಿಂದ ಮೊದಲಿಗೆ ₹15 ಲಕ್ಷ ಲಂಚಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಮಾತುಕತೆಯ ಬಳಿಕ ₹10 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ವ್ಯವಹಾರ ಕುದುರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಪತ್ನಿಯ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸ್ವೀಕಾರ
ಪತ್ನಿಯ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸ್ವೀಕಾರ
ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಲಂಚದ ಹಣವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಬದಲು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯ ಮೂಲಕ ₹10 ಲಕ್ಷ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಆರೋಪ ಸಂದೀಪ್ ವಿರುದ್ಧ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ. ಸಿಬಿಐ ಮಂಗಳವಾರ ಬಲೆ ಬೀಸಿ, ಲಂಚದ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮುಂದಿನ ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ಆದರೆ, ತನಿಖೆ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಆರೋಪಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತಾಗುವವರೆಗೆ ಸಂದೀಪ್ ಅವರನ್ನು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆಯ ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರವೇ ಆರೋಪಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.
ಹಣಕಾಸು ಸಲಹೆಗಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದರೇನು?
ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ Internal Financial Adviser/Integrated Financial Adviser ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ; ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಸಲಹೆ ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಮೂಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 1968ರಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದು, 1975ರಲ್ಲಿ Integrated Financial Adviser ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.
ಹೀಗಾಗಿ, ಇಂತಹ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರ ವಿರುದ್ಧವೇ ಒಪ್ಪಂದದ ನವೀಕರಣ ಕಡತವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲು ಲಂಚ ಕೇಳಿದ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬಂದಿರುವುದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ಇದೇ ರೀತಿಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳು
ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹಿಂದೆ ನಡೆದಿವೆ
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಅನುಮೋದನೆ, ಟೆಂಡರ್ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲಂಚ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೊಸದಲ್ಲ. 2021ರಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಪೂರ್ವ ರೈಲ್ವೆಯ ಹಣಕಾಸು ಸಲಹೆಗಾರ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇದ್ದ ಟೆಂಡರ್ ಕಡತಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲು ₹8 ಲಕ್ಷ ಲಂಚದ ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟ ಆರೋಪದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಸಿಬಿಐ ಒಬ್ಬ ರೈಲ್ವೆ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ಆ ಹಣವನ್ನು ಸಂಬಂಧಿತ ಹಣಕಾಸು ಅಧಿಕಾರಿಯ ಪರವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು.
ಇದಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ 2012ರಲ್ಲಿ BSFನ ಉಪ ಹಣಕಾಸು ಸಲಹೆಗಾರ ಚಾರು ನಾರಂಗ್ ಠಾಕೂರ್ ಅವರು ಟೆಂಡರ್ ಕಡತವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ₹1.8 ಲಕ್ಷ ಲಂಚ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐ ಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ಆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಲಂಚ ನೀಡಲು ಬಂದಿದ್ದ ಉದ್ಯಮಿಯನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, 2018ರಲ್ಲಿ ಜಾಮ್‌ನಗರದ ವಾಯುಪಡೆ ನಿಲ್ದಾಣದ Integrated Financial Adviser ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ Assistant Accounts Officer ಪಂಕಜ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಂಚ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐ ಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ₹98 ಲಕ್ಷದ ಕಾಮಗಾರಿ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನೆರವಾಗುವುದಕ್ಕಾಗಿ ₹2 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದು, ₹80,000 ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಆರೋಪ ಅವರ ಮೇಲಿತ್ತು.
ಮುಂದಿನ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಹತ್ವ
ಸಂದೀಪ್ ಬಂಧನದ ಬಳಿಕ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಲಂಚದ ಹಣದ ಮೂಲ, ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರ, ಸಂಬಂಧಿತ ಕಂಪನಿಯ ನವೀಕರಣ ಕಡತದ ಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಈ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಇತರ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ₹10 ಲಕ್ಷದ ಲಂಚ ಪ್ರಕರಣ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಆರೋಪವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯದೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಹಣಕಾಸು ಕಡತಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಆಂತರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಮೇಲೂ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಣಕಾಸು ಸಲಹೆಗಾರರು ಅಥವಾ ಅವರ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲಂಚ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಯ ಮುಂದಿನ ಹಂತಗಳು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ.
