ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಆರಂಭದೊಂದಿಗೆ ಸಾಲು ಸಾಲು ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂಭ್ರಮವೂ ಮನೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ‘ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ’ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಪ್ರಕೃತಿ, ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಜೀವರಾಶಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಗೌರವವನ್ನು ಸಾರುವ ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಸರ್ಪ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿ-ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಹಾಲಿನ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಬ್ಬದ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ತಿಥಿಯ ವಿವರ
ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಪಂಚಮಿ ತಿಥಿಯಂದು ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಂಚಮಿ ತಿಥಿ ಇರುವ ದಿನವನ್ನು ಹಬ್ಬದ ದಿನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ.
-
ದಿನಾಂಕ: 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 17, ಸೋಮವಾರ
-
ತಿಥಿ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ: ಆಗಸ್ಟ್ 17ರ ಸೋಮವಾರ ಮುಂಜಾನೆಯಿಂದಲೇ ಪಂಚಮಿ ತಿಥಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಅಂದೇ ದಿನವಿಡೀ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯಲಿದೆ.
-
ಶುಭ ಯೋಗ: ಈ ಬಾರಿಯ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯಂದು ‘ರವಿ ಯೋಗ’ ಕೂಡಿಬಂದಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ರವಿ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಪೂಜೆ-ಪುನಸ್ಕಾರಗಳು ಸರ್ವ ದೋಷಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಸಕಲ ಸೌಭಾಗ್ಯಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತವೆ.
ಪೂಜೆಗೆ ವರ್ಜ್ಯ ಕಾಲ (ರಾಹು ಕಾಲ)
ಯಾವುದೇ ಶುಭ ಕಾರ್ಯ ಅಥವಾ ಪೂಜೆ ಆರಂಭಿಸುವಾಗ ರಾಹು ಕಾಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಸೋಮವಾರದಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಂಜಾನೆ 7:30 ರಿಂದ 9:00 ರವರೆಗೆ ರಾಹು ಕಾಲವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಕಲ್ಪ ಅಥವಾ ಮುಖ್ಯ ಪೂಜಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡದೆ, ಉಳಿದ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸುವುದು ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ
-
ಮುಂಜಾನೆಯೇ ಎದ್ದು ಶುಚಿರ್ಭೂತರಾಗಿ ಮಡಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ದೇವರ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಮಣೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹಾಸಬೇಕು.
-
ನಾಗ ದೇವತೆಯ ಮೂರ್ತಿ, ಚಿತ್ರಪಟ ಅಥವಾ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ನಾಗರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು.
-
ಪಂಚಾಮೃತ ಹಾಗೂ ಹಸಿ ಹಾಲಿನಿಂದ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ (ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ) ಮಾಡಬೇಕು.
-
ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ, ಗಂಧ, ಅಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ ಧೂಪ-ದೀಪಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.
-
ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾಯಸ, ತಂಬಿಟ್ಟು, ಅರಳು, ಕಡಲೆ ಹಾಗೂ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
-
ಪೂಜೆಯ ಬಳಿಕ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿ, ಮಹಾಮಂಗಳಾರತಿ ಬೆಳಗಿ ಪ್ರಸಾದ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.
ಅಷ್ಟನಾಗರ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ದೋಷ ನಿವಾರಣೆ
ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾತಕದಲ್ಲಿ ಕಾಲಸರ್ಪ ದೋಷ, ಸರ್ಪ ದೋಷ ಅಥವಾ ರಾಹು-ಕೇತುಗಳ ಬಾಧೆ ಇರುವವರಿಗೆ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ಆಚರಣೆ ಅತ್ಯಂತ ಫಲದಾಯಕ.
ಈ ದಿನ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅನಂತ, ವಾಸುಕಿ, ಶೇಷ, ಪದ್ಮನಾಭ, ಕಂಬಳ, ಶಂಖಪಾಲ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ತಕ್ಷಕ ಹಾಗೂ ಕಾಳೀಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಷ್ಟನಾಗರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಜಾತಕದಲ್ಲಿನ ದೋಷಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ, ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.

