ನವದೆಹಲಿ-: ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರತದ 80ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವದ ಅಧಿಕೃತ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಸತತ ಎರಡನೇ ವರ್ಷವೂ ಹಾಜರಾಗಲಿಲ್ಲ.
2025ರ ಬಳಿಕ 2026ರಲ್ಲಿಯೂ ಇಬ್ಬರು ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾರಂಭದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿರುವುದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
2024ರ ಆಸನ ವಿವಾದ: ಎಲ್ಲದರ ಮೂಲ
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ 2024ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವದ ವೇಳೆ ಉಂಟಾದ ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿವಾದದವರೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. 2024ರಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾಗಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ಐದನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಪದಕ ವಿಜೇತರ ಹಿಂದೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವು ಇದನ್ನು ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅಗೌರವ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿತ್ತು.
ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2024ರ ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು Table of Precedence ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಪದಕ ವಿಜೇತರನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಗೌರವಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವರಿಗೂ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯ ಆಸನ ಹಿಂಬದಿಗೆ ಹೋಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ಸಮರ್ಥನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪದೆ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹೊಂದಿರುವ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಿಗೆ ಮುಂಭಾಗದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಬೇಕಿತ್ತು ಎಂದು ವಾದಿಸಿತು.
2025ರಲ್ಲಿ ವಿವಾದ ಹೊಸ ಹಂತಕ್ಕೆ
2025ರಲ್ಲಿ ವಿವಾದ ಹೊಸ ಹಂತಕ್ಕೆ
2025ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಇಬ್ಬರೂ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಗೈರಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ಅವರ ಗೈರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರಣ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2024ರ ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಉಂಟಾದ ಅಸಮಾಧಾನವು ಪ್ರಮುಖ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇಬ್ಬರೂ ದೆಹಲಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸಿದರು.ಈ ಗೈರುಹಾಜರಿಯನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿತು.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವದಂತಹ ಪಕ್ಷಾತೀತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕರು ಗೈರಾಗಿರುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂದು ಬಿಜೆಪಿ ಆರೋಪಿಸಿತು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪರವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಬ್ಬದ ಅರ್ಥವು ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಮುಂದಿಡಲಾಯಿತು.
2026ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಬೆಳವಣಿಗೆ
2026ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಬೆಳವಣಿಗೆ
2026ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಈ ಬಾರಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಗೆ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಆರ್.ಕೆ. ಸಿಂಗ್ ಅವರು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು Table of Precedence ಪ್ರಕಾರ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಸಚಿವರ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಇದು 2024ರ ವಿವಾದದ ನಂತರ ಸರ್ಕಾರದ ಕಡೆಯಿಂದ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೂ, ಆಗಸ್ಟ್ 15, 2026ರಂದು ನಡೆದ 80ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಖರ್ಗೆ ಹಾಜರಾಗಲಿಲ್ಲ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಇಂದಿನ ವರದಿಗಳು ಇದನ್ನು ಸತತ ಎರಡನೇ ವರ್ಷದ ಗೈರುಹಾಜರಾತಿ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿವೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಆಸನದ ವಿವಾದವೇ?
ಇದು ಕೇವಲ ಆಸನದ ವಿವಾದವೇ?
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿವಾದವೆಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತ–ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ಸಂಬಂಧಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣದ ಭಾಗವಾಗಿ ನೋಡುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
2026ರ ಜನವರಿ 26ರ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿಯೂ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಖರ್ಗೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಮೂರನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಆಸನ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತೆ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಆರೋಪ ಮಾಡಿತ್ತು. ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಇಂತಹ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುರಿತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತುತ್ತಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ಅದೇ ವೇಳೆ, ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಸಂಗತಿಯೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, 2025ರ ಗೈರುಹಾಜರಾತಿಯ ನಂತರ 2026ರ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
2024ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ನೀಡುವ ಸ್ಥಾನಮಾನವು ಈಗ ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಸನದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗದೆ, ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಗೌರವದ ಸಂಕೇತವೇ? ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಸರ್ಕಾರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಸಮಾರಂಭಗಳ ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್, ಭದ್ರತೆ, ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. 2024ರಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕ ವಿಜೇತರಿಗೆ ನೀಡಿದ ವಿಶೇಷ ಗೌರವವೇ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯ ಆಸನ ಹಿಂಬದಿಗೆ ಹೋಗಲು ಕಾರಣ ಎಂದು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೂಲಗಳು ವಿವರಿಸಿದ್ದವು.
ಹೀಗಾಗಿ, 2026ರ ಗೈರುಹಾಜರಾತಿಯನ್ನು 2024ರ ಆಸನ ವಿವಾದದ ನೇರ ಮುಂದುವರಿಕೆಯೆಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪರ ಅಥವಾ ಬಿಜೆಪಿ ಪರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಆದರೆ 2024ರ ವಿವಾದ, 2025ರ ಗೈರುಹಾಜರಾತಿ, 2026ರ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಆಸನ ವಿವಾದ ಮತ್ತು ಇದೀಗ 2026ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವದ ಗೈರುಹಾಜರಾತಿ—ಈ ಘಟನೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ.
ಸಂಸತ್ತಿನ ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಸಂಸತ್ತಿನ ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಿಗುವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜೂನ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಚಾರಗಳ ಕುರಿತು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ರಾಜಕೀಯ ಅಭಿಯಾನ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತ್ತು.
ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಕೂಡ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗೊಳ್ಳುವುದು ಸಹಜ. ಒಂದು ಕಡೆ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷವು ತನ್ನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮವನ್ನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತಿದೆ.
2024ರಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಹಾಜರಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಹಿಂಬದಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. 2025ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಗೈರಾದರು. 2026ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಗೆ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಥಾನ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರೂ, ಇಬ್ಬರೂ ಮತ್ತೆ ಸಮಾರಂಭದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
