ನವದೆಹಲಿ-: ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಆಧಾರಿತ ಲ್ಯಾಮಿನೇಟ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (FSSAI) ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿದೆ. 2026ರ Food Safety and Standards (Packaging) Amendment Regulations ಮೂಲಕ ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾವನ್ನು ಆಹಾರ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ನಿಯಮಗಳ Schedule IVಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ರಹಿತ ಕಾಗದ, ಪೇಪರ್‌ಬೋರ್ಡ್, ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಅಥವಾ ಇತರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೂಲದ ವಸ್ತುಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಟಿನ್ ಅಥವಾ ಗಾಜಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಆಗಸ್ಟ್ 7ರಂದು ಅಧಿಸೂಚನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಆಗಸ್ಟ್ 10ರಂದು ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಬಳಿಕ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್‌ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಬಂಧ
ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್‌ಗೆ ಬಳಸುವ ಕಾಗದ, ಪೇಪರ್‌ಬೋರ್ಡ್, ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಅಥವಾ ಇತರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೂಲದ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಇರಬಾರದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾಲಿಥಿಲೀನ್ (PE), ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್ (PP), ಪಾಲಿಯೆಸ್ಟರ್, PVC, ಇತರ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಪಾಲಿಮರ್‌ಗಳು, ಕೋ-ಪಾಲಿಮರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಲ್ಯಾಮಿನೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.
ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಫಾಯಿಲ್ ಮತ್ತು metallised layers ಕೂಡ ನಿಷೇಧಿತವಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಗದವಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ನಿಯಮಾನುಸಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದರ ಒಳಪದರದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಲೋಹದ ಲೇಪನ ಇರಬಾರದು.
ಟಿನ್, ಗಾಜಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ
ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ತಯಾರಕರು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಟಿನ್ ಅಥವಾ ಗಾಜಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ FSSAI ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸದೆ, ಕಾಗದ ಆಧಾರಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಟಿನ್ ಮತ್ತು ಗಾಜಿನಂತಹ ಹಲವು ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರಡು, ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ನಿಯಮ
ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 2026ರ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿದೆ. FSSAI ಏಪ್ರಿಲ್ 28ರಂದು Food Safety and Standards (Packaging) Regulations, 2018ಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರಲು ಕರಡು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ Schedule IVನಲ್ಲಿ ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾಗಾಗಿ ಹೊಸ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ರಹಿತ ಕಾಗದ, ಪೇಪರ್‌ಬೋರ್ಡ್, ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್, ಟಿನ್ ಅಥವಾ ಗಾಜಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ: ಲಭ್ಯವಿರುವ FSSAIಯ ಏಪ್ರಿಲ್ 28ರ ಮೂಲ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಮತ್ತು ಸಲಹೆಗಳಿಗೆ 30 ದಿನಗಳ ಅವಧಿ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳು ಇದನ್ನು 60 ದಿನಗಳು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ 60 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತ FSSAI ಕರಡು ಪಠ್ಯದ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ಬಳಸುವುದು ಸರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಬಂದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅಂತಿಮ ನಿಯಮವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮ ನಿಯಮಗಳು ಆಗಸ್ಟ್ 7, 2026ರಂದು ಅಧಿಸೂಚನೆಯಾಗಿ, ಆಗಸ್ಟ್ 10ರಂದು Official Gazetteನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ದಿನಾಂಕದಿಂದಲೇ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿವೆ.
ಇದು ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ನಿಷೇಧವಲ್ಲ
ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. FSSAI ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನೇ ನಿಷೇಧಿಸಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.
ಅಂದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮಾರಾಟದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಿಂತ, ಅದರ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ತಯಾರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು.
2016ರ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ
ಹೊಸ FSSAI ನಿಯಮವು ಏಕಾಏಕಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕ್ರಮವಲ್ಲ. Plastic Waste Management Rules, 2016ರ Rule 4(1)(f) ಮತ್ತು 4(1)(i)ರಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಗುಟ್ಕಾ, ತಂಬಾಕು ಮತ್ತು ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಕುರಿತು ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿದ್ದವು.
ಈ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ sachetಗಳನ್ನು ಗುಟ್ಕಾ, ತಂಬಾಕು ಮತ್ತು ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು, ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಬಳಸಬಾರದು. ಹಾಗೆಯೇ ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ, ಗುಟ್ಕಾ ಮತ್ತು ತಂಬಾಕಿನ ಯಾವುದೇ ರೂಪದ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ವಸ್ತು ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಬಂಧನೆಯೂ ಇದೆ.
ಈಗ FSSAI ತನ್ನದೇ Packaging Regulations, 2018ರ Schedule IVನಲ್ಲಿ ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾಗಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ನೀಡಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ಲೇಬಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲೂ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಲೇಬಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳ ಮೇಲೂ FSSAI ಹಿಂದೆ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.
ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ನಿಯಮಗಳು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿವೆ. 2022ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಬಳಿಕ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮೇಲಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತರಲಾಗಿತ್ತು. 2023ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಜಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ FSSAI ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನೂ ಹೊರಡಿಸಿತ್ತು.
ಇದೇ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ 24ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿದ Labelling and Display Amendment Regulationsನಲ್ಲಿ ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಅಂಶವೂ ಸೇರಿದೆ; ಆ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಬಹುತೇಕ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ 2027ರ ಜುಲೈ 1ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಅವಧಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ತಯಾರಕರಿಗೆ ಹೊಸ ಸವಾಲು
ಹೊಸ ನಿಯಮವು ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರಲಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರುವ ಸಣ್ಣ sachet ಮತ್ತು ಬಹುಪದರದ ಪೌಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಫಾಯಿಲ್ ಅಥವಾ metallised layer ಬಳಸುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಗದ ಆಧಾರಿತ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಅಳವಡಿಸುವಾಗ ಕೇವಲ ಹೊರಗಿನ ಕಾಗದದ ಪದರವನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ barrier layer, coating, laminate ಅಥವಾ sealing material ಕೂಡ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ packaging converters ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ವಸ್ತುಗಳ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ
ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ sachetಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ, ಬಹುಪದರದ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ನಿಯಮವು ಇಂತಹ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು metallised layers ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ fibre-based packaging ಕಡೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
FSSAI ಈಗಾಗಲೇ 2026ರಲ್ಲಿ ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ಮತ್ತು ಗುಟ್ಕಾ sachetಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರ್ಯಾಯ ಜೈವಿಕ/ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ BIOPACKATHON 2026 ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಇದು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಕೇವಲ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮವಾಗಿರದೆ, ಪರ್ಯಾಯ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತಲೂ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಮುಂದೇನು?
ಆಗಸ್ಟ್ 10ರಿಂದ ಅಂತಿಮ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಳಸುವ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಪಾಲಿಮರ್, ಲ್ಯಾಮಿನೇಟ್, ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಫಾಯಿಲ್ ಅಥವಾ metallised layer ಇರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, 2016ರ Plastic Waste Management Rulesನಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಗೆ 2026ರ FSSAI ತಿದ್ದುಪಡಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೇಲೆ ನೇರ ನಿಷೇಧ ಹೇರದೆ, ಅದರ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.
